Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жанды класс фрегаты, Корольдік теңіз флотының
Lively class frigate of the Royal Navy
HMS Macedonian – Корольдік теңіз флотының 38 зеңбіректік 5-ші рангілі фрегаты, кейіннен 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ-қа түсіп қалған.
HMS Macedonian was a 38 gun fifth rate in the Royal Navy, later captured by the United States during the War of 1812.
Құрылыс және іске қосу
Македония 1809 жылы Англияның Вулвич кемежайында салынды, 2 маусым 1810 жылы теңізге сүңгітілді және сол айда әскери қызметке кірісті. Оның капитаны - лорд Уильям Фицрой. Алғашқы экипаж құрамында 13 жасар Сэмюэл Лич болды, ол кейіннен өмірбаянын жазып қалдырды.
Macedonian was built at Woolwich Dockyard, England in 1809, launched 2 June 1810, and commissioned the same month. She was commanded by Captain Lord William FitzRoy. Among the original crew was the 13 year old Samuel Leech, who later wrote a memoir of his experiences.
HMS Macedonian ретінде
Македониялық әскерлер Лиссабонға, Португалияға, әскерлер ротасын жеткізіп, содан кейін аймақта қалып, француз теңіз шабуылының мүмкіндігінен сақтанды. 1811 жылғы 20 ақпанда ол Атлант мұхитында Лиссабон жанында Оңтүстік Американың солтүстік жағалауындағы Демерарадан Гринокке (Шотландия) бағыт алған Ives британдық сауда кемесімен соқтығысты. Ives қатты зақымдалып, өртке берілді, ал Македониялық оның экипажын қабылдады. Македония Португалия жағалауында жұмыс істеген кезде, Фицрой кемелердің қоймалары туралы жазбаларды жалғандап, жеке пайда тапты, осы үшін 1811 жылғы наурыз айында әскери сотқа тартылып, қызметтен босатылды. (Ол 1811 жылғы тамызда, әрине, аристократиялық тегіне байланысты, қайтадан тағайындалды). Фицройдың орнын бастан алған Уильям Уолдегрейв уақытша тағайындалды, оның басқаруы бірнеше апта ғана созылды, содан кейін оны Джон Сурнам Карден алмастырды. Карденнің алғашқы қадамдарының бірі – музыкалық топты жалдау болды, бұл экипаж арасында ыстық қарсы алынды, бірақ ол бірінші лейтенант Дэвид Хоуппен келіспеді. 1812 жылғы қаңтарда Македонияға Вирджиния штатының Норфолк қаласына құпия түрде бірнеше вексельдерді жеткізу және Англия банкін төлем қабілетті ұстау үшін алтын мен күміс ақшаның тең көлемін әкелуге бұйрық берілді. Сапар барысында Карден Норфолк қаласының белгілі тұлғаларымен, соның ішінде капитан Стивен Декатурмен танысты, бірақ жоспарланған міссияны қателікпен ашып алып, сәтсіздікке ұшырады және Лиссабонға ештеңесіз оралуға мәжбүр болды. Капитан Карден Декатур және оның әйелі Сьюзанмен жиі бірге тамақтанды, тіпті кемелерінің шайқасының нәтижесіне бобёр шапқысын тігіп байысты. Олар бір-бірін дос санады. 1812 жылғы қыркүйекте Македонияға Шығыс Индия компаниясының кемесіне Мадейраға дейін сүйемелдеу және одан кейін, мүмкіндігінше, жүлделерді іздеуге бару бұйрығы берілді.
Macedonian first delivered a company of soldiers to Lisbon, Portugal, then remained in the area, guarding against the possibility of French naval attack. On 20 February 1811, she collided with Ives – a British merchant ship bound from Demerara on the north coast of South America to Greenock, Scotland – in the Atlantic Ocean off Lisbon, and Ives was so severely damaged that she was set afire and Macedonian took her crew aboard. While Macedonian operated off Portugal, FitzRoy made personal profit by falsification of records of ships' stores, for which he was court martialled in March 1811 and dismissed from the service. (He was quietly reinstated in August 1811, presumably due to his aristocratic rank). FitzRoy's replacement, William Waldegrave, was an interim appointment whose command lasted for only a few weeks before he was himself replaced by John Surnam Carden. One of Carden's first actions was to hire a band, a move popular with the crew, but he did not get along with the first lieutenant David Hope. In January 1812, Macedonian was ordered to secretly deliver some bills of exchange to Norfolk, Virginia, and to bring back an equivalent quantity of gold and silver currency, as part of a scheme to keep the Bank of England solvent. During the visit, Carden socialised with the notables of Norfolk, including Captain Stephen Decatur, but bungled the mission by inadvertently revealing what was planned, and had to return to Lisbon empty handed. Captain Carden dined frequently with Decatur and his wife Susan and jokingly bet a beaver hat on the outcome of a battle of their ships. They had come to consider one another friends. In September 1812, Macedonian was ordered to accompany an East Indiaman as far as Madeira, then to cruise in search of prizes as long as his supplies permitted.
USS United States кемесінің зардабы
Македония 1812 жылы 22 қазанда Мадейрадан шықты, бірақ бірнеше күн өткен соң, 25 қазанның таңында Карденнің бұрынғы кешкі ас қожайыны Декатур басқарған АҚШ кемесімен кездесті. Америка Құрама Штаттары Ұлыбританияға соғыс жариялаған болатын, ал екі капитан да шайқаста жеке даңққа жеткісі келіп тұрды. Македония үшін өкініштісі, АҚШ 44 зеңбірекке ие ауыр фрегат еді, оның борты металдан жасалған, ал «Македония» USS United States айналып, желге қарсы бұрылып, HMS Macedonian оны қууға мәжбүр болды. Жақындасқанда бірнеше минут өткен соң, АҚШ-тың 24 фунттық зеңбіректерден атылған оқтар Македонияның үш мачтасын құлатып, корпусын тесіп жіберді. Содан кейін АҚШ уақытша шегініп, Карден мен Хоупқа қандай амал қолдануға болатынын ойлауға мүмкіндік берді. Ақырында, АҚШ британдық кемені қайтадан шабуылға дайындалып тұрғанда, Карден туын түсірді, осылайша Македония соғыс барысында американдықтарға бас берген Корольдік Әскери-теңіз күштерінің екінші кемесі болды.
Macedonian left Madeira on 22 October 1812, but only a few days later, on the morning of 25 October, encountered United States, commanded by Carden's former dinner host Decatur. The United States had just declared war on the United Kingdom, and both captains were eager to achieve personal glory in a fight. Unfortunately for Macedonian, United States was a 44 gun heavy frigate, and her broadside was of metal, versus Macedonians USS United States hove round, turning downwind and making HMS Macedonian chase her. Within a few minutes of closing, fire from United Statess 24 pounder cannons brought down all three of Macedonians masts, and riddled the hull. United States then pulled away temporarily, leaving Carden and Hope time to contemplate their lack of options. Finally, with United States preparing to rake the British vessel again, Carden struck his colors, making Macedonian the second Royal Navy vessel to surrender to the Americans during the war.
"Макдона" кемесі ретінде
Декатур македондық кемені сақтап қалуға тырысты, оны жөндеуге көмектесу үшін топты жіберді. Бұл екі аптаға созылды. Содан кейін Декатур 1812 жылдың 4 желтоқсанында тұтқынға алынған кемені Ньюпортқа, Род-Айлендке сыйлық ретінде әкелді, бұл дереу ұлттық сенсация тудырды. «Конституция» бұған дейін жеңіске жеткен еді, бірақ «Герриер» құтқаруға тым қиын зақымдалған. «Македония» сол кездегі шағын АҚШ Әскери-теңіз күштеріне маңызды және қуантарлық қосымша болды. «Македония» дереу АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданды, капитан Джейкоб Джонстың басшылығымен «Македония» деген атауын сақтап қалды. Мамыр айының басында қажетті жөндеуден кейін «Македония», «АҚШ» және «Хорнет» шлюптері Стейтен аралының зәкірінен Сэнди-Хук арқылы теңізге шығуды жоспарлады, бірақ британдық блокадаға байланысты бұл мүмкін болмады. Екі желілік кеме және үш фрегат осы жолды күзетіп тұрды. Декатур, шешімді болды, эскадрильясын алып, Нью-Йорк портын кесіп өтіп, 1813 жылдың 24 мамырында Нью-Йорктегі Hell Gate арқылы Ист-Ривер бойымен жолға шықты. 24 мамыр күні түнде Лонг-Айленд сағасы бойында жүзіп бара жатқанда, флагмандық «United States» кемесіне шартқы соқты, басты мачтаны қиратты, кемеге ауыр зақым келтірді. Жақын жерде болған «Македония» бірден қауіпті «United States» кемесінен алшақтады. Жылдам жөндеуден кейін флот шығысқа қарай сағалай жолға шықты. Қолайсыз жел мен ауыр кемелерге қолайсыз жағдайларға байланысты флот Лонг-Айлендтің ең шығыс нүктесіне, Монток-Пойнтқа жетті. Ашық теңіз алдарында болды, бірақ британдық кемелер тосқауыл қойып күтіп тұрды. Артықшылықтары болмағандықтан, флот кері қайтуға мәжбүр болды, Темза өзеніне қарай жолға шықты, онда «Македония» мен флоттың қалған бөлігі соғыс аяқталғанға дейін қалды. 1815 жылдың 20 мамырында ол Жерорта теңізіне шығып, Алжирдегі екінші Барбария соғысында коммодор Декатурдың 10 кемелік эскадрильясына қосылды. 17 маусымда фрегат Алжирдің флагманы «Машуданы» «Констелляция» және «Герриер» фрегаттары, соғыс шлюптері және «Онтарио» кемелерімен бірге басып алуға көмектесті. 7 тамызда Тунис және Триполимен келісімге қол қойылды, маусым айында Алжирмен де келісімге қол қойылды, бұл Жерорта теңізінде теңіз еркіндігіне қол жеткізуге мүмкіндік берді. Келесі үш жыл бойы «Македония» сонда және Шығыс жағалауда күзетте болды. 1819 жылдың қаңтарынан 1821 жылдың наурызына дейін фрегат Оңтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауында жұмыс істеді, Латын Америкасындағы отаршылдық көтерілістерден кейінгі тәртіпсіздіктер кезінде аймақтағы сауда кемелеріне көмек және қорғау көрсетті, содан кейін 1821 жылдың маусымында Бостонға оралды. Осы кезеңде ол түрлі пираттармен сауда жасап, банк кемесі ретінде жұмыс істеді. Капитан Даунз өзінің сержанттары мен басқа да сенімді көмекшілерін көбінесе ақшаны санауда ұстады. Көптеген депозиттер жасалды, олардың көпшілігі 100 000 доллардан асты. Олар өздеріне жасалатын қатыгездікке наразылық білдіріп, жүздеген мың доллар ақшаны санап жатқанда, ұнтақ дәнді тағамдарды жеуге мәжбүр етілгендерін жазды. Көптеген теңізшілер капитан Даунз мұны «капитанның игілігі үшін» істеп жатыр деп ойлады және олар қашан капитанның жеке баюы үшін емес, теңіз күштеріне қосылған мақсатта пайдаланылатынын ойлады. 1822 жылдың 2 сәуірінде «Македония» коммодор Джеймс Биддлдің Батыс Индия эскадрильясының құрамында Бостоннан кетті. Әскери-теңіз министрлігінің хатшысы Смит Томпсон эскадрильяға АҚШ сауда кемелерін күзетуді және пираттықты басуды тапсырған. Бұл шабуыл кезінде «Македонияның» 76 офицері мен сарбазы қаза тапты. Олардың 74-і сары безгекке шалдығып қайтыс болды. Биддл өзінің тағы 52 экипажының науқас тізімінде екенін хабарлады. Әскери-теңіз министрлігіне жолданған есепте коммодор Биддл мен хирург д-р Чейз себепті «қызба» деп атады. Осы жоғалтудың салдарынан Биддл өзінің эскадрильясы Норфолк теңіз жағасына ерте оралуға мәжбүр болғанын атап өтті. «Македония» экипажы келгеннен кейін медициналық көмек көрсетіліп, Крейн аралында карантинге алынды. Ол 1826 жылға дейін Батыс Индияда пираттықты басуға көмектесті. 1826 жылдың 11 маусымында «Македония» Норфолктен Тынық мұхиты станциясында қызмет ету үшін кетті, 1828 жылдың 30 қазанында Хэмптон-Роудсқа оралды. 1828 жылы қызметтен шығарылып, Норфолк теңіз жағалауында бөлшектелді. Бұл соңғы сапарға ұшақ құрамына американдық жазушы Эдгар Аллан Поның інісі Уильям Генри Леонард По кірді. HMS «Македонияның» тұтқынға алынған байрағы АҚШ Әскери-теңіз академиясының Махан залында көрсетілді, бірақ 2018 жылдың 27 ақпанында сақтау үшін алынып тасталды.
Decatur was careful to preserve Macedonian, sending over a detail to help repair her. This took a full two weeks. Decatur then brought the captured ship into Newport, Rhode Island, as a prize on 4 December 1812, causing an immediate national sensation. Constitution had previously beaten , but Guerriere had been too badly damaged to save. Macedonian was a sizable and welcome addition to the then tiny US Navy. Macedonian was immediately taken into the United States Navy, retaining the name as Macedonian under the command of Captain Jacob Jones. Early in May after receiving needed repairs Macedonian, along with United States and the sloop Hornet hoped to make their way to sea from the anchorage of Staten Island by way of Sandy Hook but were unable because of the British Blockade. Two ships of the line and three frigates were guarding that passage. Decatur, determined, took his squadron and crossing New York harbor made his way up the East River by way of Hell Gate, New York, 24 May 1813. While sailing along Long Island Sound on the night of 24 May the flagship United States was struck by lightning, causing damage to the main mast, which came crashing down and caused serious damage to the vessel. Macedonian, being close by, immediately distanced herself from the periled United States. After hasty repairs the fleet continued on their way eastward along the Sound. Because of unfavorable winds and a passage not favorable to heavy vessels, the fleet finally reached Montauk Point, the easternmost point of Long Island. The open sea was now before them but the British had blockading vessels there lying in wait. Outmatched, the fleet had no alternative but to turn back, making their way to the Thames River, where Macedonian and the rest of the fleet remained until the end of the war. On 20 May 1815 she departed for the Mediterranean to join Commodore Decatur's 10 ship squadron in the Second Barbary War in Algeria, a renewal of naval action against the Barbary powers, to stop harassment of American shipping. On 17 June the frigate assisted in the capture of the Algerian flagship, the frigate Mashuda, by frigates Constellation and Guerriere, the sloops of war and Ontario. The signing of a treaty with Tunis and Tripoli on 7 August, following that with Algeria in June, won maritime freedom in the Mediterranean. The next three years Macedonian patrolled there and off the East Coast. From January 1819 to March 1821 the frigate operated off the Pacific coast of South America, giving aid and protection to the commercial ships in the area during the disorders following the Latin American colonial revolts, before returning to Boston in June 1821. During this period she worked as a banking ship, doing business with privateers of every kind. Captain Downes often kept his midshipmen and other trusted aides busy counting specie. Many deposits were made, with many single deposits of over 100,000. The men complained bitterly about their treatment, writing of how they were forced to eat mealy grain while counting hundreds of thousands of dollars in specie. Many of the men felt that Captain Downes was doing this for the "good of the Captain" and wondered when they would be used for the purpose they joined the Navy for rather than for the Captain's personal enrichment. On 2 April 1822 the Macedonian left Boston as part of Commodore James Biddle's West Indies Squadron. Secretary of the Navy Smith Thompson had assigned the squadron to guard United States merchant shipping and suppress piracy. During their deployment seventy six of the Macedonian officers and men died. Seventy four of these deaths were by yellow fever. Biddle reported another fifty two of his crew were on sick list. In their report to the Secretary of the Navy, Commodore Biddle and Surgeon's Mate Dr. Charles Chase state the cause as "fever". As a consequence of this loss Biddle noted his squadron was forced to return to Norfolk Navy Yard early. The Macedonian crew upon arrival were provided medical care and quarantined at Craney Island
She next cruised in the West Indies, where she helped suppress piracy, into 1826. On 11 June 1826 Macedonian departed Norfolk for service on the Pacific station, returning to Hampton Roads, 30 October 1828. She was decommissioned in 1828 and was broken up at the Norfolk Navy Yard. The crew for this final voyage included William Henry Leonard Poe, brother of American writer Edgar Allan Poe. HMS Macedonians captured ensign was on display at Mahan Hall at the U. S. Naval Academy, but was removed on 27 February 2018 for preservation.