Кіріспе

HMS Гусар – 1761-63 жылдары Англияда салынған, Корольдік теңіз күштерінің алтыншы дәрежелі фрегаты. Ол сэр Томас Слэйд жобалаған 28 зеңбірекке ие кеме болды. 1780 жылы Нью-Йоркте сүңгіп кетті. 2013 жылдың басында Нью-Йорктің Орталық саябағындағы ғимаратта, әлі де оқ-дәрісі толы және оқтарымен бірге сақталған Гусар фрегатынан бір зеңбірек табылған.

Мансап

Гусар 1763 жылы тамызда капитан Джеймс Смит басшылығымен қызметке қабылданып, Кейп Клер аймағында теңіз саяхатына жіберілді. 1767 жылы капитан Хайд Паркер оған командалық жасады. 1768-1771 жылдар аралығында Солтүстік Америкада қызмет етті, ал 1771 жылдың наурызында резервке жіберілді. 1774-1777 жылдары Вулвичте жөнделіп, қайта жабдықталғаннан кейін, 1777 жылдың шілдесінде капитан Эллиотт Солтер басшылығымен қайтадан қызметке кірісті. Өмірінің кейінгі кезеңдерінде Солтүстік Америкадағы британдық флот құрамында болды. Америка революциясы кезінде Гусар Солтүстік Америкадағы байланыс желісінде хабар алмасты. Гусар 1779 жылдың 20 қарашасында испандық Nuestra Señora del Buen Confeso (флейта ретінде қаруланған) кемесін жаулап алды. 1780 жылдың ортасына қарай Нью-Йорктегі британдықтардың жағдайы қиынға түсті, себебі француз армиясы қаланың солтүстігінде генерал Джордж Вашингтон әскерлерімен бірікті.

Жоғалту

Адмирал сэр Джордж Брайджес Родни қараша айында өзінің жиырма желілік кемесін оңтүстікке қарай жылжытқанда, армияның жалақысы Лонг-Айлендтің шығысындағы Гардинерс шығанағындағы тіреуіш портына көшірілуі шешілді. 1780 жылғы 23 қарашада, өзінің навигаторының ескертуін елемеген Гусарлар капитаны Чарльз Поул, Ист-Риверден Рендалл аралы мен Квинс штатындағы Астория (Лонг-Айленд) арасындағы қауіпті «Тозақ қақпасы» сулары арқылы жүзуге бел буды. Лонг-Айленд бұғазына жеткенге аздай қалғанда, «Хусар» кемесі «Пот-Рок» тасына шағылып, суға батып бастады. Поул оны құрлыққа тіреуге үлкермеді, кеме суға батып кетті. Корольдік теңіз күштерінің фрегаттың жоғалуы бойынша өткізген әскери кеңесінің хаттамасында (Гринвичтегі Ұлттық теңіз мұражайында сақталған) кемедегі жалақы ақшасы немесе басқа ерекше жүк туралы ешқандай мәлімет жоқ. Бұл құжат тек әкімшілік формалдық сияқты көрінеді. Бұл «Хусар» апатқа ұшыраған кезде, оның бортындағы құнды заттар бұрын түсірілген болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Құтқару әрекеттері

Британдықтар кемеде алтын жоқ екенін бірден жоққа шығарса да, және тозақ қақпасы суларында суға түсу қиын болса да, 2-ден 4 миллион долларға дейінгі алтын туралы хабарлар келесі 150 жыл бойына көптеген құтқару операцияларын жүргізуге себеп болды. АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы 1876 жылы динамитпен "тозақ қақпасының ең жаман бөліктерін тікелей тозаққа" ұшырып, Ист-Ривер арқылы өтуді жеңілдеткеннен кейін де бұл жалғасты. Гусардың қалдықтары, егер қалған болса, қазір Бронкстағы полигон төменінде жатыр деп есептеледі. 2013 жылдың 11 қаңтарында Нью-Йорктегі Central Park Conservancy ұйымының қорғаушылары Гусардан табылған зеңбірек тазалап жатқанда, оның ішінде оқ-дәрі, мақта және зеңбірек досы бар екенін анықтады. Полиция шақырылды және жарыққұралды жою тобы ақырында зеңбірек ішіндегі шамамен 1,8 фунт қара оқ-дәріні алып шығып, оны оқ ату полигонында жойды. "Біз 1776 жылы британдықтардың зеңбірек атуын тоқтаттық және Орталық саябақта оны қайта естігіміз жоқ", - делінген Нью-Йорк полиция департаментінің мәлімдемесінде.

Танымал мәдениетте

Ким Стэнли Робинсонның 2017 жылғы ғылыми-фантастикалық романы «Нью-Йорк 2140»-та, сюжеттік желінің бірі бұрынғы Бронкста су астында қалған тұрақ астында жатқан HMS Hussar кемесінің құлауынан екі алтын сандықты алып қашуға жасалған әрекетке ортақтасқан.