Кіріспе

Қытай жазушысы (1929–2020)

Юй Лихуа (于梨華, 28 қараша 1929 – 30 сәуір 2020) – қытай жазушысы. Ол алпыс жылдан астам уақыт бойы отыздан астам шығарма – роман, әңгіме, газет мақалалары және аудармалар жазған. Ол соғыстан кейінгі кезеңдегі ең ықпалды бес қытайлық әйел жазушының бірі және қытай студенттерінің шетелдегі жанрының негізін қалаушысы деп есептеледі. Ол негізінен қытай тілінде жазды, соғыстан кейінгі Америкадағы қытай эмигранты ретіндегі өмірлік тәжірибесіне сүйенді. Ол диаспорада жақсы өмір үшін кеткен, бірақ туған жеріне деген сағынышын сақтап қалған "тамырсыз буын" деп атаған эмигранттардың дауысын жеткізгені үшін танымал болды. Ол тек сәтті жазушы ғана емес, сонымен қатар Қытай мен АҚШ арасындағы мәдени байланысшы, елші болды. 1975 жылы екі ел арасындағы қарым-қатынас жаңадан басталғаннан кейін ол Қытайға қайта шақырылған алғашқы адамдардың бірі болды. Оның бұрын Қытайда қара тізімде болған шығармалары енді Қытайдағы өмірге қатысты мәселелерге назар аударуды бастады. Ғылыми алмасу бағдарламаларын қолдау арқылы, Қытайдың "Халық газеті" газетіндегі бағанасы және "Америка дауысы" радиосындағы хабарлары арқылы ол американдық және қытайлық қоғамды бір-бірінің елдеріндегі өмір туралы хабардар етті.

Ерте өмір

Ю 1929 жылы Чжэцзян провинциясының Нинбо қаласында дүниеге келді және 1948 жылы Гоминьдан мен Коммунистік партия арасындағы азамат соғысы кезінде (1945-1949) Тайваньға көшіп келді. Ол Тайвань ұлттық университетінде оқып, 1953 жылы тарих мамандығы бойынша бітірді. Сол жылы Ю АҚШ-қа көшіп барып, Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің журналистика мектебіне түсті. 1956 жылы, UCLA-ның ағылшын тілінен біліктілік емтиханын тапсыра алмағанымен және әдебиет бағдарламасына қабылданудан бас тартылғанына қарамастан, ол "Янцзы өзенінің соңындағы қайғы" (杨子江头几多愁) атты әңгімесі үшін құрметті Самуэль Голдвин жазу сыйлығын жеңіп алды. 1956 жылы ол тарих мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды.

Мансап

UCLA-дан кейін Ю ағылшын тілінде бірнеше туынды жазды, бірақ олардың бәрі американдық баспагерлерден қабылданбады. Тоқтамай, ол қытай тілінде жазуға қайта оралып, ұзақ және жемісті жазу жолын бастады. 1967 жылы оның "Тағы да пальмалар" (又見棕櫚, 又見棕櫚) атты романы Тайваньның ең беделді Чья Хсин сыйлығымен марапатталды. Ол сексен жасқа дейін жазуын жалғастырды. Ю 1968 жылдан 1993 жылға дейін Нью-Йорк штатының Университетінде қытай тілі мен әдебиетінен сабақ берді. SUNY-де жұмыс істеген кезеңінде де жазушылық қызметін тоқтатпады. Ол көптеген қытай студенттерін кампусқа шақыратын алмасу бағдарламасын ұйымдастыруға зор үлес қосты. 2006 жылы Ю Миддлбери колледжінен құрметті доктор дәрежесін алды.

Жеке өмір

Ю физика профессоры Чи Ри Сунға үйленген, одан үш баласы болды: Лена Сун, Юджин Сун және Анна Сун деген қыздары. Ажырасқаннан кейін Ю Олбэни университетінің президенті Винсент О'Лириге тұрмысқа шықты. О'Лири зейнетке шыққан соң, олар 1997 жылы Сан-Матео қаласына көшіп кетті. 2006 жылы Мэриленд штатының Гайтерсбург қаласына көшіп барды.

Өлім

Ю 2020 жылдың 30 сәуірінде Мэриленд штатының Гайтерсбург қаласында COVID-19 пандемиясы кезінде COVID-19 инфекциясынан туындаған тыныс жетіспеу салдарынан қайтыс болды.