АҚШ-тағы алғашқы атом электр стансасы – Shippingport. 1957 жылы іске қосылған, бейбіт мақсаттағы электр энергиясын өндірген. Тарихы, қуаты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
АҚШ-тағы атом электр станциясы
Atomic electricity plant in the US
Shippingport атом электр станциясы (АҚШ Ядролық реттеу комиссиясының мәліметтері бойынша) бейбіт мақсатта ғана пайдаланылған әлемдегі алғашқы толық көлемді атом электр станциясы болды. Ол қазіргі Beaver Valley ядролық электр станциясына жақын, Пенсильвания штатының Beaver округіндегі Ohio өзенінің жағасында, Pittsburgh қаласынан шамамен 40 шақырым қашықтықта орналасқан. Реактор 1957 жылдың 2 желтоқсанында жұмысқа кірісті, үш ядроны ауыстырудан басқа, 1982 жылдың қазанына дейін үздіксіз жұмыс істеді. Алғашқы электр қуаты 1957 жылдың 18 желтоқсанында өндірілді, инженерлер станцияны Duquesne Light Company тарату желісімен синхрондады. Shippingport-тің алғашқы ядролық реакторы іске қосылғаннан кейін бір ай өткен соң 60 МВт қуаттылыққа ие болды. Екінші ядро да осыған ұқсас, бірақ үлкен ядролық отын элементтерімен жабдықталғандықтан, қуаты жоғары болды. Өзін-өзі көбейту реакторы болғандықтан, ол отын циклының бір бөлігі ретінде салыстырмалы түрде арзан торийді уран-233-ке айналдыруға қабілетті болды. Shippingport-тің үшінші ядросының көбейту коэффициенті 1,01-ге тең болды. Сынаптамалар Shippingport станциясы коммерциялық стандарттарға сәйкес салынбағанына байланысты туындады. Осының салдарынан Shippingport-та бір киловатт қуатын құрылыс құны дәстүрлі электр станциясына қарағанда он есеге қымбат болды.
The Shippingport Atomic Power Station was (according to the US Nuclear Regulatory Commission) the world's first full scale atomic electric power plant devoted exclusively to peacetime uses. It was located near the present day Beaver Valley Nuclear Generating Station on the Ohio River in Beaver County, Pennsylvania, United States, about 25 miles (40 km) from Pittsburgh. The reactor reached criticality on December 2, 1957, and aside from stoppages for three core changes, it remained in operation until October 1982. The first electrical power was produced on December 18, 1957 as engineers synchronized the plant with the distribution grid of Duquesne Light Company. The first Shippingport core reactor turned out to be capable of an output of 60 MWe one month after its launch. The second core was similarly designed but more powerful, having a larger seed. Being a breeder reactor, it had the ability to transmute relatively inexpensive thorium to uranium 233 as part of its fuel cycle. The breeding ratio attained by Shippingport's third core was 1.01. Criticism centers on the fact that the Shippingport plant had not been built to commercial specifications. Consequently, the construction cost per kilowatt at Shippingport was about ten times those for a conventional power plant.
Құрылыс
1953 жылы АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр Біріккен Ұлттар Ұйымында «Атомдар бейбітшілік үшін» деген сөз сөйледі. Оның жоспарының негізгі бөлігі – коммерциялық ядролық энергияны өндіру болды. Адмирал Риковер «Дукуин Лайт» компаниясының ұсынысын қабылдады, содан кейін «Шиппингпорт» атом электр станциясының жоспарлау жұмыстары басталды. 1954 жылғы 6 қыркүйекте Еңбек күнінде құрылыс жұмыстары басталды. Президент Эйзенхауэр салтанатты шарада алғашқы қазылған топырақты қашықтан бастады. Реактор 1957 жылғы 2 желтоқсанда сағат 04:30-да алғашқы сындық жағдайға жетті. АҚЭК-тің (AEC) Кеннет Николсы Риковердің «Уэстингхаус» компаниясының әуе кемесі үшін жасалған қысымды су реакторының «электр энергиясын өндіруді көрсету үшін ең жақсы таңдау» екенін айтты, сондай-ақ Риковердің «жетілген ұйымы мен аяқталмаған реактор жобасы болған, бірақ оны қолдауға нақты себеп болмаған» жағдайын атап өтті. Бұл ұсыныс 1954 жылғы қаңтарда Льюис Штраус пен Комиссия тарапынан мақұлданды. «Дукуин Лайт» компаниясының пайдалы серіктес ретінде қабылдануы 11 наурызда жарияланды. Құрылыс жұмыстарын бастау рәсімі Эйзенхауэрдің Денвер қаласында атом энергиясы туралы сөз сөйлеген күні, Еңбек күнінде басталды. Риковер топыраққа батып, тоқтап қалмас үшін, алты дюйм тереңдікте көмілген екі теміржол рельсінің үстінен дозердің жұмыс жапырағын жүргізуді қамтамасыз етті. Жобаның басталу себебі «Шиппингпорт» реакторының кейінірекгі коммерциялық реакторлардағы 5%-тен аспайтын байыту деңгейінен өзгеше, 93% байытылған уранды пайдалануын түсіндіреді. Коммерциялық реакторлардан басқа маңызды айырмашылықтардың бірі – басқару таяқшаларында гафнийдің қолданылуы, бірақ олар тек реактордың орталық бөлігінде ғана қажет болды және қолданылды. Реактордың активтік аймағы алынып, орнатылған кездегіден шамамен 1,4%-ға артық бөлінетін материал қамтылғаны анықталды, бұл реакцияда көбейту процесінің жүргенін көрсетті.
In 1953, US President Dwight D. Eisenhower gave his Atoms for Peace speech to the United Nations. Commercial nuclear power generation was cornerstone of his plan. A proposal by Duquesne Light Company was accepted by Admiral Rickover and the plans for the Shippingport Atomic Power Station started. Ground was broken on Labor Day, September 6, 1954. President Eisenhower remotely initiated the first scoop of dirt at the ceremony. The reactor achieved first criticality at 4:30 AM on December 2, 1957. Kenneth Nichols of the AEC said it "became obvious" that the Rickover Westinghouse pressurised water reactor intended for an aircraft carrier was "the best choice for a reactor to demonstrate the production of electricity" with Rickover "having a going organization and a reactor project under way that now had no specific use to justify it". This was accepted by Lewis Strauss and the Commission in January 1954. The acceptance of Duquesne Light as the utility partner was announced on 11 March. The ground breaking ceremony was initiated by Eisenhower from Denver where he was giving a talk on atomic energy on Labor Day; Rickover ensured that the unmanned bulldozer pushing dirt did not dig in and stall by having the dozer blade riding along two railroad rails buried under six inches of dirt. The origin of the project explains why the Shippingport reactor used 93% enriched uranium, unlike later commercial power reactors that do not exceed 5% enrichment. Other significant differences from commercial reactors include the use of hafnium for its control rods, although these were necessary and used only in the reactor's seed. the core was removed and found to contain nearly 1.4% more fissile material than when it was installed, demonstrating that breeding had occurred.