Кіріспе

Ахондрогенез – туа біткен хондродисплазияның (сүйектер мен шеміршек ақаулары) ең ауыр түрі болып табылатын бірнеше аурулардың жиынтығы. Бұл жағдайлар кішкентай дене, қысқа аяқ-қолдар және басқа да қаңқа аномалияларымен сипатталады. Ахондрогенезбен туған нәрестелердің денсаулығының ауырлығына байланысты, олар көбінесе мерзімінен бұрын туып, өлі болып туады немесе тыныс жетіспеуден туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болады. Дегенмен, кейбір нәрестелер қарқынды медициналық көмекпен біраз уақыт өмір сүрген. Зерттеушілер ахондрогенездің кем дегенде үш түрін сипаттаған: ахондрогенездің 1А, 1В және 2 типтері. Бұл типтер белгілері мен симптомдары, мұрагерлік жолы және генетикалық себептері бойынша ерекшеленеді. Ахондрогенездің басқа да түрлері болуы мүмкін, бірақ олар сипатталмаған немесе олардың себептері белгісіз. 1А типті ахондрогенез Гольги аппаратының микротубулаларындағы ақауларға байланысты туындайды. Тәжірибелік жануарлар (егеуқұйрықтар) зерттеулерінде, Гольги микротубулаларымен байланысты 210 (GMAP 210) белгісін кодтайтын қалқанша безі гормоны рецепторының өзара әрекеттесуші 11 (Trip11) геніндегі нонсенс мутациясы адам ауруына ұқсас ақауларға әкелді. 1А типті ахондрогенезбен ауырған адамдардың ДНК-сы секвенирленген кезде, GMAP 210 функциясын жоғалтуға байланысты мутациялар анықталды. GMAP 210 белоктарын эндоплазмалық тордан Гольги аппаратына тасымалдайды. Ақаулықтың салдарынан GMAP 210 белоктарды тасымалдай алмайды, олар эндоплазмалық торда жиналып, ісінеді. Гольги аппараты функциясының жоғалтылуы сүйек және шеміршек қалыптастыруға жауапты жасушаларға, басқа жасушаларға қарағанда күштірек әсер етеді. 1В типті ахондрогенез сульфат тасымалдаушыны кодтайтын SLC26A2 геніндегі ұқсас мутацияға байланысты туындайды. 2 типті ахондрогенез – COL2A1 геніндегі мутациялардың салдарынан туындайтын қаңқа ауруларының бірі. 2 типті ахондрогенез және гипохондрогенез (ұқсас қаңқа бұзылысы) бірге 40 000 – 60 000 туған баланың арасында 1-ін құрайды.