Көлеңкеде қырау түскен Седрлер

Кіріспе

Дэвид Гутерсонның 1994 жылғы романы, осы романның 1999 жылғы бейімделуі.

«Киіз ағашта қар жауған» – Дэвид Гутерсонның 1994 жылғы романы. Гутерсон, мұғалім болып жұмыс істеген, кітапты он жыл бойы таңертеңгі сағаттарда жазды, содан кейін сәттілігінен кейін толық уақыт жазу үшін жұмысынан кетті.

Сюжет

1954 жылы Вашингтон штатындағы Пуджет-Саундтың солтүстігіндегі Хуан-де-Фука бұғазындағы Сан-Пьедро аралында оқиғалар өрбітеді. Сюжет жапон-американдық Кабуо Миямотоны жақын қарым-қатынастағы қоғамда құрметті балықшы Карл Хайнды өлтірді деген айыппен сотқа тартуға байланысты. Көптеген оқиғалар өткен онжылдықтардағы әртүрлі кейіпкерлердің өзара әрекеттесуін көрсететін флэшбэктер арқылы айтылады. 1954 жылдың 16 қыркүйегінде Карлдің денесі теңізден өз желісіне ілініп табылған. Суға түскен сағаты 1:47-де тоқтаған. 1954 жылдың желтоқсан айында бүкіл аралды қамқан қарлы дауыл кезінде өткен сот, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жапондықтарға қарсы күшті сезімдердің ортасында өтеді. Бұл істі қалалық "Сан-Пьедро" газетінің редакторы, соғыста әскери қызмет еткен, Тарава шайқасында жапондықтармен шайқаста қолынан айырылған және достарының қазасын көрген Исмаил Чемберс жариялайды. Жапондықтарға деген жеккөрушілік сезімімен күресіп, Чемберс Кабуоның әйелі Хатсюге деген сүйіспеншілігімен және өзінің ар-ожданымен санасады, Кабуоның шынымен кінәлі емес болу мүмкіндігін ойлайды. Оқырман ұзақ уақыттан бергі оқиғаларды еске түсіріп, Исмаилдің Хатсюге соғыстан бұрын орта мектепте бірге оқыған кезде ғашық болғанын біледі. Олар сол кезде жасырын түрде кездесіп, бір-біріне бой берген. Прокуратураны қала шерифі Арт Моран және прокурор Алвин Хукс басқарады. Ал қорғауды тәжірибелі, егде жастағы Нельс Гудмондссон жүзеге асырады. Бірнеше куәгерлер, соның ішінде Карлдың анасы Этта Хайн, Кабуоның Карлды нәсілдік және жеке себептермен өлтіргенін айыптайды. Кабуо Миямото (жапон-американдық 442-ші полктің ұрыс тобының марапатталған соғыс ардагері) Жапон императорлық теңіз флотының Перл-Харборға шабуыл жасауынан кейін өзінің тегіне байланысты кемсітуге ұшырады. Ол соғыс кезінде жас немістерді өлтіргені үшін қылмыстық іс бойынша сотқа түсуді өзінің тағдыры деп қабылдайды. Сотта қалалық сот тергеушісі Хорас Уэйли және Карлға егістігін сатқан қарт Оле Юргенсен де қатысады. Егістік мәселесі сотта дау тудырады. Жер бастапқыда Карл Хайн ағаға тиесілі болған. Миямотолар Хайннің жерінде тұрып, мырзаға қызанақ теріп беретін. Кабуо мен Карл Хайн кіші бала кезінен жақын дос болған. Кейіннен Кабуоның әкесі Хайн ағаға ферманы сатып алу туралы өтініш жасаған. Этта бұл ұсынысқа қарсы болса да, Карл аға келіскен. Төлемдер он жыл ішінде жүзеге асырылуы тиіс еді. Алайда соңғы төлем жасалмастан бұрын, Перл-Харбордан кейін АҚШ пен Жапония арасында соғыс басталды және жапон тегіндес барлық арал тұрғындары интернат лагерлеріне көшірілуге мәжбүр болды. Хатсуэ мен оның отбасы, Имадалар, Калифорниядағы Манзанар лагерінде тұтқынға алынды. Анасының қысымымен Хатсуэ Айшаға "Джонға хат" арқылы ажырасып, Манзанарда Кабуоға үйленеді. Исмаилдің Тарава шайқасында қолы кесілген кезде әскери госпиталь кемесінде есінен танып қалмас бұрын айтқан соңғы ойлары Хатсуэге деген ашу-ызаға толы болды. 1944 жылы Карл аға жүрек талмасынан қайтыс болды, ал Этта Хайн жерді Юргенсенге сатты. Соғыстан кейін қайтып келген Кабуо жерді сатқан үшін Эттаға қатты ашуланды. Юргенсен инсульт алып, ферманы сатуға шешім қабылдағанда, ол Кабуо келгенге дейін бірнеше сағат бұрын Карл Хайн кішіге жерді қайта сатып алуға тырысты. Сот барысында даулы жер отбасылық қақтығыс ретінде және Карлді өлтірудің себебі ретінде ұсынылды. Исмаилдің Пойнт-Уайт маяк станциясындағы теңіз жазбаларын іздеуінен Карл Хайн қайтыс болған түні жүк кемесі, SS West Corona, Карл балық аулап жүрген каналдан таңғы сағат 1:42-де, сағаты тоқтағанға дейін бес минут бұрын өткенін анықтады. Исмаил Карл жүк кемесінің толқынынан суға лақтырылған болуы мүмкін екенін түсінеді. Хатсуэнің сүйіктісі ретінде көңіліне қасірет түсіргеніне қарамастан, Исмаил жаңа ақпаратты жариялайды. Карл фонарьды кесу үшін кеме мачтасына көтеріліп, жүк кемесінің толқынынан мачтадан құлап, басын соқтығып, содан кейін теңізге құлап түсті деген қорытындыны растайтын қосымша дәлелдер жиналады. Кабуо Миямотоға қарсы айыптаулар алынып тасталды. Хатсуэ Кабуоға үйленгеннен бері қашып жүрген Исмаилге алғыс айтады, ал Исмаил ақыры Хатсуэге деген махаббатын босата алады, ал оның агностицизмі атеизмге айналады.

Set on the fictional San Piedro Island in the Strait of Juan de Fuca, just north of Puget Sound, in the state of Washington in 1954, the plot revolves around a murder case in which Kabuo Miyamoto, a Japanese American, is accused of killing Carl Heine, a respected fisherman in the close knit community. Much of the story is told in flashbacks explaining the interaction of the various characters over the prior decades. Carl's body had been pulled from the sea, trapped in his own net, on September 16, 1954. His water damaged watch had stopped at 1:47. The trial, held in December 1954 during a snowstorm that grips the entire island, occurs in the midst of deep anti Japanese sentiments following World War II. Covering the case is the editor of the town's one man newspaper, the San Piedro Review, Ishmael Chambers, a World War II US Marine Corps veteran who lost an arm fighting the Japanese at the Battle of Tarawa while watching his friends die. Torn by a sense of hatred for the Japanese, Chambers struggles with his love for Kabuo's wife, Hatsue, and his conscience, wondering if Kabuo is truly innocent. Through extended flashbacks, the reader learns that Ishmael had fallen in love with Hatsue when the two attended high school together right before the war. They had been secretly dating at this time and lost their virginity to each other. Spearheading the prosecution are the town's sheriff, Art Moran, and prosecutor, Alvin Hooks. Leading the defense is the old, experienced Nels Gudmondsson. Several witnesses, including Etta Heine, Carl's mother, accuse Kabuo of murdering Carl for racial and personal reasons. Kabuo Miyamoto (a decorated war veteran of the Japanese American 442nd Regimental Combat Team), experienced prejudice because of his ancestry, following the Imperial Japanese Navy's attack on Pearl Harbor. He accepts the murder trial as a kind of karma for his part in killing young Germans during the war. Also involved in the trial are Horace Whaley, the town coroner, and Ole Jurgensen, an elderly man who sells his strawberry field to Carl. The strawberry field is contested in the trial. The land was originally owned by Carl Heine Sr. The Miyamotos lived in a house on the Heines' land and picked strawberries for Mr. Heine. Kabuo and Carl Heine Jr. were close friends as children. Kabuo's father eventually approached Heine Sr. about purchasing of the farm. Though Etta opposed the sale, Carl Sr. agreed. The payments were to be made over a ten year period. However, before the last payment was made, war erupted between the US and Japan following Pearl Harbor, and all islanders of Japanese ancestry were forced to relocate to internment camps. Hatsue and her family, the Imadas, are interned in Manzanar camp in California. Under some pressure from her mother, Hatsue breaks up with Ishmael through a Dear John letter and marries Kabuo while at Manzanar. Ishmael's last thoughts before passing out on a navy hospital ship when his arm is amputated at the Battle of Tarawa are of anger towards Hatsue. In 1944, Carl Sr. died due to a heart attack and Etta Heine sold the land to Jurgensen. When Kabuo returned after the war, he was extremely bitter towards Etta for reneging on the land sale. When Jurgensen suffered a stroke and decided to sell the farm, he was approached by Carl Heine Jr., hours before Kabuo arrived to try to buy the land back. During the trial, the disputed land is presented as a family feud and the motivation behind Carl's murder. Ishmael's search of the maritime records at Point White lighthouse station reveals that on the night that Carl Heine died, a freighter, the SS West Corona, had passed through the channel where Carl had been fishing at 1:42 a. m., just five minutes before his watch had stopped. Ishmael realizes that Carl was likely to have been thrown overboard by the force of the freighter's wake. Despite the bitterness he feels as Hatsue's rejected lover, Ishmael comes forward with the new information. Further evidence is collected in support of the conclusion that Carl had climbed the boat's mast to cut down a lantern, been knocked from the mast by the freighter's wake, hit his head, then fallen into the sea. The charges against Kabuo Miyamoto are dismissed. Hatsue thanks Ishmael, whom she had avoided since marrying Kabuo, and Ishmael is finally able to let his love of Hatsue go, whilst his agnosticism hardens into atheism.

Әдебиеттік жазбалар

Роман 1994 жылдың 12 қыркүйегінде жарық көрді, бірден бестселлерге айналып, 1995 жылғы ПЕН/Фолкнер әдеби сыйлығын жеңіп алды. "Седр ағаштарында қар жауды" 1999 жылы фильмге бейімделді, ол "Ең үздік операторлық жұмыс" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ие болды. 2007 жылы Кевин МакКеон оны сахнаға қойды. Осы жылы оның әлемдік премьерасы Сиэтл қаласындағы Book it Repertory театрында өтті, ал 2010 жылы Орегон штатының Портленд орталық сахнасында қосымша қойылымдар болды.

Даулар

Канадалық католик мектебі кітаптың жыныстық сипаттамаларына байланысты оны уақытша қордан алып қойды. АҚШ-тың бірнеше мектеп жүйесінде бұл кітапқа қарсылық білдірілді, тыйым салынды немесе қолдануы шектелді.