Көгілдік аспан: Ракетші баланың естеліктері

Кіріспе

Гомер Хиккамның кітабы

«Октябрь көгі» – американдық инженер Гомер Хиккамның жазған төрт кітаптан тұратын сериясының алғашқы естелік кітабы. Алғаш рет 1998 жылы «Rocket Boys» деген атпен жарық көрді. Кейінірек, 1999 жылғы фильмге байланысты «Октябрь көгі» деген атпен қайта басылды. Бұл кітап – шахтерлік қалада өскен және көмір шахтасында әуесқой ракета жасаумен айналысқан баланың өмірі туралы. Кітап 1998 жылы W. D. Weatherford сыйлығын жеңіп алды. Бүгінде АҚШ-тағы көптеген қауымдастықтар мен кітапханаларда оқылатын кітаптардың бірі. Сондай-ақ, ол әлемнің көптеген мектептерінде оқытылады. «Октябрь көгінен» кейін «Колвуд жолы» (2000), «Тас аспаны» (2002) және «Альбертті үйге әкелу» (2015) кітаптары жарық көрді. «Rocket Boys» кітабы 1999 жылы «Октябрь көгі» («Rocket Boys» сөзінің анаграммасы) деген атпен фильмге түсірілді. Кітап көп ұзамай «Октябрь көгі» деген атпен қайта басылды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Гомер "Сонни" Хиккам кіші Батыс Вирджиниядағы Коулвуд атты шағын көмір шахтасының қаласында тұрады. Сонни орыс спутнигі Спутники көргеннен кейін, мектепті бітірген соң американдық ракета инженерлерінің құрамына қосылуға шешім қабылдайды. (Ескерту: "Ракеталық жігіттер" кітабында басты кейіпкер әрқашан Сонни деп аталады. "Октябрь аспаны" фильмінде ол Гомер деп аталады.) Соннидің үлкен ағасы Джим Хиккам футболда өте жақсы ойнайды және колледжге футболдан стипендия алуды үміттенеді. Алайда Сонни спортта нашар, және "Коулвудтан" шығуға көмектесетін ерекше дағдысы жоқ. Соннидің анасы мектеп бітіргеннен кейін ол шахтада жұмыс істеуге мәжбүр болады деп қорқады. Соннидің ракета жасаудағы алғашқы тәжірибесі (ол 14 жасында болған) фонарь корпусы мен модельдік ұшақтың денесінен тұрады. Ол ескі әшекей бомбаларынан алынған детонатор ұнтағымен отындырылады. Ол күшті жарылыспен анасының қоршауын қиратады. Осыдан кейін Сонни Квентин Уилсон, Рой Ли Кук, Шерман Сиерс, Джимми "О'Делл" Кэрролл және Билли Роуздың көмегін сұрап, BCMA (Big Creek Missile Agency) құру кезінде ракеталар жасауға көмектеседі. Олардың алғашқы, қара ұнтақпен жұмыс істейтін ракетасы "Аук-1" деп аталады. Бұл 19 ғасырдың ортасында жойылып кеткен, ұша алмайтын теңіз құсы – үлкен алақаға сілтеме. Аук-1 дәнекер ерігенге дейін алты футқа ұшып, сопақша, жуғыш, корпустан бөлінеді. Олар өздерін "Ракеталық жігіттер" деп атайды және ракеталарын ұшыратын жерді Канаверал түбегінің құрметіне "Кейп Коулвуд" деп атайды. "Ракеталық жігіттер" үш жылдық ракета ұшыру кампаниясы (1957 жылдан 1960 жылға дейін) кезінде әртүрлі нәтижелерге қол жеткізеді. Олар ракеталық қант және "зинкошин" деп аталатын қоспаны, мырыш ұнтағы мен күкірттен тұратын, сондай-ақ жергілікті контрабандистен алынған арақтан байлаушы ретінде пайдаланады. Олар барлығы 35 ракета ұшырады, олардың барлығы тізбектеп нөмірленген Auk I–XXXI. (Аук XXII-нің бес түрлі нұсқасы бар.) Олар сонымен қатар "Әуесқой ракета жасау техникасын зерттеу" тақырыбындағы жобалары мен ракеталары үшін Ұлттық ғылыми жәрмеңкеде алтын медаль жеңіп алды.

Homer "Sonny" Hickam Jr. lives in a small coal mining town in West Virginia named Coalwood. Sonny, after seeing the Russian satellite Sputnik, decides to join the American team of rocket engineers called the Missile Agency when he graduates from school. (Note: In the book Rocket Boys, the main character is always called Sonny. In the movie October Sky, he is called Homer.) Sonny's older brother, Jim Hickam, excels at football and expects to get a college football scholarship. Sonny, however, is terrible at sports and has no special skill that would get him "out of Coalwood". Sonny's mother is afraid that he will have to work in the mines after high school. Sonny's first attempt at rocketry (which occurred when he was 14) consists of a flashlight tube and model airplane body as a casing. It is fueled by flash powder from old cherry bombs. It explodes violently, destroying his mother's fence. After that, Sonny enlists the help of Quentin Wilson, Roy Lee Cooke, Sherman Siers, Jimmy "O'Dell" Carroll, and Billy Rose to help build rockets while forming the BCMA (Big Creek Missile Agency). Their first real rocket, powered by black powder, is named Auk 1. This is an allusion to the great auk, which is a flightless seabird that became extinct in the mid 19th century. Auk 1 flies six feet before the solder melts, and the nozzle, a washer, separates from the casement. They call themselves "Rocket Boys" and call the place where they are launching their rockets "Cape Coalwood", in honor of Cape Canaveral. The Rocket Boys enjoy mixed success during their three year rocket launching campaign (1957 to 1960). They employ several fuel mixtures including rocket candy and a mixture called "zincoshine", which is composed of zinc dust and sulfur, along with alcohol from moonshine, supplied by a local bootlegger, as a binder for the mixture. They launch a total of 35 rockets, all sequentially numbered Auk I–XXXI. (There are five different Auk XXIIs.) They also won a National Science Fair gold medal for their rockets and project titled "A Study of Amateur Rocketry Techniques."

Кейіпкерлер

Гомер "Сонни" Хиккам-младший - естеліктердің авторы және баяндауышы. Ол оқиғаның басында 8 жаста, бірақ кітаптың көп бөлігінде орта мектепте оқиды. Ол "Ракеталық жігіттердің" басшысы. Ол көзге жақын, көзілдірік киіп, мектеп оркестрінде ойнайды. Эльзи Хиккам - Гомер Хиккамның әйелі және Джим мен "Сонни" Хиккамның анасы. Ол күйеуімен әңгіме барысында қатал қарым-қатынаста болады. Ол Соннидің зымыран жасауды қолдайды және жиі күйеуі Гомер ағамен зымыран жасау туралы келіспейді. Ол Сонниге жиі: "Өзіңді жарытпа" дейді. Ол мемуарлар бойына Мертл Бичтің фрескасында жұмыс істейді. Гомер Хиккам аға - Элси Хиккамның күйеуі және Джим мен "Сонни" Хиккамның әкесі. Ол - Коулвудтағы қатал шахтаның бригадирі. Ол өз жұмысын өте маңызды деп санайды, қиындыққа тап болған кеншілерге көмектесу үшін барлық күшін салады. Ол әрдайым кәсіподақ жетекшісі Джон Дубоннетпен келіспейді, ол Эльзимен бірге орта мектепте оқыған кезде кездескен. Гомер ағасы Соннидің істеріне Джимдікіне қарағанда көп көңіл бөлмейді; Сонни мұны кітапта Гомер ағасының ашуына байланысты көрсетеді. Оның өкпесінде қара өкпе (көміршілердің пневмокониозы) ауруы бар, бірақ жұмыстан кетуден бас тартады, бірақ бұл аурумен ауыратын ер адамдардың көпшілігі зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болады, бірақ оған Коулвудта қалуға рұқсат етіледі. Джим Хиккам - Гомер Хиккамның ағасы және Элси мен Гомер Хиккамның ұлы. Ол жұлдызды спортшы, сондықтан "Сонни"мен бірнеше рет қақтығысып, Гомердің "Сонниге" қарағанда Джимді қалай артық көретінін айтады. Ол Соннидің сүйіктісі Дороти Планкпен кездеседі, бірақ кейін оны көптеген қыздармен істегендей тастап кетеді. Квентин Уилсон - "Ракеталық жігіттердің" ең ақылды мүшесі, математиканы жақсы білетін адам. Квентин қайда барса да, кітаптар салынған әмиян алып жүреді және дене шынықтыру сабағынан қашу үшін сылтау табады. Ол өте қобалжып, басқа мүшелерді және қала тұрғындарын өзінің жоғары сөздік қорымен шатастырады. Джимми "О'Делл" Кэрролл кішкентай және қобалжыған, топтың ең эмоционалды мүшесі. Оның әкесі қаладағы қоқыс тасығыш машинаны басқарады, бұл О'Деллге көптеген пайдалы заттарға қол жеткізуге мүмкіндік береді, олар топтың күш-жігерін арттыру үшін жиі жиналады. Ол әрқашан ақша табудың жолдарын ойлап табады, бүтін жазды алған, бір доллар шығын келтірген, қарыз алған жабдықтарды жоюды және Сонниді өлтіруге жақындағанды есептемеген темір сынықпен айналысудан бастап, женьшенің пайдалы жиналуына дейін. Шерман Сиерстің полиомиелиттен сол аяғы әлсіреп қалған, бірақ ол оны баяулатпайды. Сонымен қатар, ол команданың ең байқампаз және практикалық мүшесі. Шерман 34 жасында күтпеген жерден жүрек ауруынан қайтыс болды. Рой Ли Кук - Соннидің ең жақын досы. Ол Сонниге қыздар туралы бір нәрсе үйретеді. "Колвуд жолы" атты естеліктерінде ол "Биг Крик Ловмастер" деп аталады. Рой Ли қаладағы айшықты Джон Айды да таниды, ол жігіттерді арнайы цинкошин деп аталатын қозғалтқышқа қажетті алкогольмен қамтамасыз етеді. 302-беттен Рой Ли егер олар ракетаны ұшыруда сәттілік тапса, "Ол өзінің іш киімін жеткілікті жылдам шығара алмас еді" (шайырлағышқа сілтеме жасай отырып). Вилли "Билли" Роуз - Rocket Boys тобының мүшесі, ол топ құрылғаннан кейін бір жыл өткен соң оған қосылады. Оның көзінің көру қабілеті өте жақсы, сондай-ақ ракеталарды өте жақсы таба алады. Ол топтағы ең жақсы жүгіруші. Мисс Райли Биг Крик орта мектебінде химия және физика мұғалімі болып табылады, ол "Ракеталық жігіттерге" Ұлттық ғылым жәрмеңкесіне қатысуға ықпал етеді. Ол Сонниге "Білімді ракеталарды жасау қағидалары" атты кітап береді, бұл болашақта Ракеталық жігіттер үшін өте пайдалы болады. Сонымен қатар, ол "Rocket Boys" тобының Ұлттық ғылым жәрмеңкесіне қатысуын ұйымдастырады. Ол Ходжкин лимфомасымен ауырады, Сони ғылыми жәрмеңкеге кетер алдында. Алғашында ауруы басылып, кейін ол қайтыс болады. Джейк Мосби - әйелге құмар, алкоголик, ол БКМА-ға қарыздарды өтеуге көмектеседі. Джейк - тау-кен инженері. Сондай-ақ, оларды шағын газеттің жазушысы Базил Оглторппен таныстырады. Кейін ол сәл тынығып, біршама уақыт бойы Райли ханыммен кездесіп, оған сенімді болуға тырысады. Ол Корея соғысының ардагері, және BCMA зымыран ұшыруларын өзінің соғыс тәжірибесімен салыстырады. Базиль Оглторп - "Макдауэлл округінің баннері" атты шағын газеттің жазушысы. Ол жігіттердің зымыран ұшыруына қатысып, оларды газетінің танымалдылығын арттыруға пайдаланады. Мистер Ферро компанияның машина жасаушыларының тобының жетекш�...

Homer "Sonny" Hickam Jr. is the author and narrator of the memoir. He is 8 years old at the beginning of the story but is in high school for most of the book. He serves as the leader of the Rocket Boys. He is nearsighted, wears glasses, and plays in the school band. Elsie Hickam is Homer Hickam's wife and the mother of Jim and "Sonny" Hickam. She has a tense relationship with her husband through most of the story. She is supportive of Sonny's rocket building, and often finds herself at odds with her husband, Homer Sr., about the rocket building. She often tells Sonny, "Don't blow yourself up." She works on a mural of Myrtle Beach throughout the memoir. Homer Hickam Sr. is Elsie Hickam's husband and the father of Jim and "Sonny" Hickam. He is the hard headed mine foreman in Coalwood. He takes his job very seriously, going out of his way to help miners in distress. He is almost always at odds with the union leader, John Dubonnet, who dated Elsie when they were all in high school together. Homer Sr. seems to not care about Sonny's affairs as much as he does Jim's; Sonny points this out in the book much to Homer Sr.'s chagrin. He has a spot on his lung that is the common miner's disease, black lung (Coal Workers' Pneumoconiosis), but refuses to quit work, although most men who are discovered to have this illness are forced into retirement, but allowed to stay in Coalwood. Jim Hickam is Homer Hickam Jr.'s older brother and the son of Elsie and Homer Hickam. He is a star athlete, which leads to him having several conflicts with "Sonny" over how Homer seems to favor Jim over "Sonny". He dates the girl Sonny is in love with, Dorothy Plunk, but later dumps her like he does with many of his girlfriends. Quentin Wilson is one of the more intelligent members of the Rocket Boys, the one who does the most math. Quentin carries a suitcase stuffed with books wherever he goes and finds excuses to get out of gym class. He is excitable and often confounds the other members and townspeople with his advanced vocabulary. Jimmy "O'Dell" Carroll is small and excitable, the most emotional member of the group. His father drives the town garbage truck, allowing O'Dell access to many useful items, frequently scrounged to further the group's efforts. He is always scheming of ways of making money, from the failed iron scrap attempt—which took an entire summer, yielded a net loss of one dollar, not counting the destruction of borrowed equipment and almost killing Sonny—to the profitable harvesting of ginseng. Sherman Siers has a weakened left leg as a result of polio, but does not let it slow him down. He is also the most observant and practical member of the team. At the age of 34, Sherman died unexpectedly of a heart attack. Roy Lee Cooke is Sonny's best friend. He teaches Sonny something about girls. In the follow up memoir titled The Coalwood Way, it is revealed that he is known as The Big Creek Lovemaster. Roy Lee also knows the moonshiner in town, John Eye, who provides the boys with the alcohol needed for their special propellant they call Zincoshine. On page 302, Roy Lee states that if they were successful in flying the rocket, "She wouldn't be able to get out of her panties fast enough," (referring to a cheerleader). Willie "Billy" Rose is a member of the Rocket Boys who joins the group about a year after it is founded. He has excellent eyesight and can find rockets very well. He is the best runner in the group. Miss Riley is a chemistry and physics teacher at Big Creek High School who inspires the Rocket Boys to compete in the National Science Fair. She gives Sonny a book called Principles of Guided Missile Design that is extremely useful to the Rocket Boys in the future. She also orchestrates the Rocket Boys' entry into the National Science Fair. She is diagnosed with Hodgkin's Lymphoma shortly before Sonny leaves for the science fair. At first her affliction goes into remission, but later she dies of her disease. Jake Mosby is a womanizing alcoholic who helps the BCMA in paying off debts. Jake is a mining engineer. He also introduces them to a writer of a small newspaper, Basil Oglethorpe. He later settles down a bit and starts dating Miss Riley for a period of time, trying to be dependable for her. He is a veteran of the Korean War, and compares the BCMA's rocket launches to his war experiences. Basil Oglethorpe is the writer of a small newspaper called the McDowell County Banner. He makes sure to attend the boys' rocket launches and uses them to boost popularity for his newspaper. Mr. Ferro is in charge of a group of company machinists who help the BCMA build their rockets. Mr. Caton is a machinist in Mr. Ferro's team. He is the main builder of the BCMA's rockets. Dorothy Plunk is Sonny's dream girl; he even describes her as "God's Perfection" at one point in the memoir. While Sonny spends most of his time infatuated with her, although she still spends time with him, Dorothy only wants a friend relationship and goes out with other boys. For a large section of the book, Sonny ignores her, because she started a relationship with his brother Jim. She was also the valedictorian of Sonny's graduating high school class and got the spot Sonny wanted in a calculus class because her grades were higher. Valentine Carmina is an older girl who likes Sonny. Ultimately, it is implied she has sex with him in the backseat of a car on the same night Dorothy breaks his heart. Homer later describes the event as her pity to him. Mr. Isaac Bykovski is a worker in the mine who helps Sonny with his first rockets. Homer Sr. makes him work in the mine as punishment for helping Sonny. Later, Homer Sr. offers him his job back in the machine shop, but Bykovski does not accept the offer because he made more money in the mine. He is later killed in a mine collapse while operating a loader. Geneva Eggers is a middle aged woman who was rescued as a baby by Homer Hickam Sr. when her house was on fire. The rest of her family was still in the house when it went up in flames but she was the only one whom Homer Sr. saw. Everyone else in her family perished. It is implied that after the fire, she turned to prostitution in order to support herself. During the novel, she invites Sonny into her home when he almost freezes to death on a December night and gives him a new set of clothes. Sonny feels uncomfortable changing in front of her and, sensing the hesitation, she replies, "Oh, come on. You ain't gonna show me nothin' I ain't already seen too many times." Buchanan "Buck" Trant is a football player who hates Sonny. He insults Sonny and even starts to tear down "Cape Coalwood."