Кіріспе
Ұлттық ғылым қоры қаржыландыратын бағдарлама
ANSMET (Антарктикадағы метеориттерді іздеу) – Ұлттық ғылым қорының Полярлық бағдарламалар кеңсесі қаржыландыратын, Трансантарктикалық тауларда метеориттерді іздейтін бағдарлама. Бұл географиялық аймақ Антарктиданың кең аумағындағы биік мұздықтарға түскен метеориттердің жиналатын орны болып табылады. Мұндай метеориттер жаңа түскен қардың астында жылдам қалпына келіп, Антарктида құрлығы бойынша жүздеген жылдар бойы "төмен қарай" жылға бастайды, мұздың үлкен қабаттарының ішінде қозғалады. Мұндай ағып жатқан мұздың бөліктері Трансантарктикалық таулар сияқты табиғи тосқаулармен тоқтатылуы мүмкін. Қозғалмай қалған мұздың желмен эрозиялануы тұтқындалған метеориттерді қайтадан бетке шығарады, оларды жинауға болады. Бұл процесс метеориттерді белгілі бір аймақтарда, басқа жерлерге қарағанда әлдеқайда жоғары концентрацияда шоғырландырады. Қара метеориттердің ақ қармен контрасты және мұзда жер беті тастардың жоқтығы оларды табуды салыстырмалы түрде жеңілдетеді. Дегенмен, мұздың ішіндегі метеориттердің көп бөлігі табылмай теңізге құлайды.
Тарих
Алғашқы Антарктида метеориті 1911–1914 жылдар аралығында Дуглас Моусонның Австралиялық Антарктида экспедициясы барысында табылды. Кейіннен 1961 және 1964 жылдары ресейлік геологтар Новолазаревская станциясының жанында, ал USGS геологтары Тиль және Нептун тауларында тағы үш метеорит тапты. 1969 жылы жапондық саяхатшылар Ямато тауларында тоғыз метеоритті, 1973–1974 жылдары тағы 12-ні, 1974–1975 жылдары 663-ті, ал 1975–1976 жылдары 307 метеоритті ашты. Осы жетістікке сүйене отырып, Уильям А. Кэссиди ANSMET жобасын 1976–1977 жылғы маусымда іске қосу үшін қаржыландыру алды. Кэссиди 1976–1977 жылғы маусымда және одан кейінгі 1993–1994 жылғы маусымға дейін басқарушы болды.
Әдіс
Метеориттерді іздеу визуалды түрде жүргізіледі. Әдетте метеорит зерттеушілерінен құралған төрт-он адамдық топ, мұз жазығында 5-7 аптаға орналасады. Олар 30 метр арақашықтықта орналасқан қар көліктерін пайдаланып, көк мұзды метеориттерге қарай сканерлейді. Үлгі табылғаннан кейін оның орны GPS арқылы анықталады және оған идентификациялық нөмір беріледі. Содан кейін ол стерильді тефлон қапқа салынады. Топтар үлгінің Антарктикадан Джонсон ғарыш орталығының (Хьюстон, Техас штаты) метеориттерді сақтау орталығына қайтарылған кезде мұздай күйде қалуын қамтамасыз етеді. 1976 жылдан бері ANSMET 20 000-нан астам метеоритті қайтарды. Ерекше қызығушылық тудыратын және егжей-тегжейлі зерттелетін метеориттер ғылыми қоғамдастыққа тарату үшін JSC-де сақталады, бірақ, соңында, ANSMET жинаған барлық үлгілер тұрақты сақтау және зерттеу үшін Смитсонов институтына беріледі. Бұл метеориттер Смитсонов мұражайының қолдау орталығындағы таза бөлмеде орналасқан, ол Мэриленд штатының Сютленд қаласында орналасқан. Бұл нысан NASA-ның Хьюстон қаласындағы Линдон Б. Джонсон ғарыш орталығындағы Айды өңдеу зертханасының үлгісі бойынша салынған. 1976 жылдан бері жиналған 16 000-ға жуық Антарктика метеориттерінің 14 000-нан астамы Смитсонов институтына берілді. Ұлттық табиғи тарих мұражайының минералды ғылымдар бөлімінің кураторлары NASA жіберген метеориттің әрбір өкілдік тілімін классификациялайды. Нәтижелер мен сипаттамалар жылына екі рет шығатын «Антарктика метеориттері туралы» бюллетеньде жарияланады. ANSMET жинаған Антарктика метеориттерінің атау конвенциясы келесідей: метеориттің табылған орнына негізделген үш әріпті префикс, одан кейін жиналған жылы көрсетілген екі сан және үш таңбалы бірегей идентификатор. Мысалы, ALH84001 1984 жылы Аллан-Хилл аймағында жиналды. 2004-2005 жылдарғы ANSMET экспедициясы 12 мүшеден тұрды және барлығы 1230 метеоритті қайтарды. Олардың ішінде паллазит метеориттері де бар, олардың бірі Антарктидада табылған ең үлкен метеориттердің бірі. 2006-2007 жылдарғы ANSMET экспедициясы 9 мүшелі жүйелі командадан (астронавт Дон Петтит кірді) және болашақ экспедициялар үшін Скотт және Риди мұздықтарын ықтимал бағыттар ретінде зерттеген 4 мүшелі барлау тобынан тұрды. 2009-2010 жылдарғы ANSMET экспедициясы 8 мүшеден тұрды және 1010 метеоритті қайтарды. 2010-2011 жылдарғы ANSMET экспедициясы 9 мүшелі жүйелі командадан және болашақ топтар баратын жаңа аймақтарды зерттеген 4 мүшелі барлау тобынан (астронавт Серена Аунон Канцлер кірді) тұрды. Олар барлығы 1200-ден астам метеоритті қайтарды. 2011-2012 жылдарғы ANSMET экспедициясы Миллер жотасына оралды. Ауыр қарға қарамастан, топ 302 метеоритті жинады, бұл ANSMET жинаған метеориттердің жалпы санын 20 000-нан асыруға жеткілікті болды.
The 2006–2007 ANSMET expedition consisted of a 9 member systematic team (including astronaut Don Pettit) that explored the Grosvenor Mountains and a 4 member reconnaissance team that explored Scott Glacier and Reedy Glacier as possible destinations for future expeditions. The 2009–2010 ANSMET expedition consisted of 8 members that returned 1010 meteorites. The 2010–2011 ANSMET expedition consisted of a 9 member systematic team and a 4 member reconnaissance team (including astronaut Serena Aunon Chancellor) that explored new areas where future teams may go. Collectively they returned over 1200 meteorites. The 2011–2012 ANSMET expedition returned to the Miller Range. Despite being hampered by heavy snow, the team collected 302 meteorites, which was just enough to bring the total number of meteorites collected by ANSMET over the 20,000 milestone.