Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ок-Теди – Жаңа Гвинеядағы өзен. Оқ Теді кеніші өзеннің бастауына жақын орналасқан, ал бастауы Жұлдызды таулардың ішінде. Бұл Флай өзенінің екінші ірі саласы. Өзеннің дерлік барлық ағысы Папуа-Жаңа Гвинеяның Батыс провинциясының Солтүстік Флай ауданынан өтеді, бірақ өзен Индонезиямен халықаралық шекараны бір километрден кем жерде кесіп өтеді. Батыс провинцияның ең ірі елді мекені Табубил өзеннің жағасында орналасқан.
The Ok Tedi is a river in New Guinea. The Ok Tedi Mine is located near the headwaters of the river, which is sourced in the Star Mountains. It is the second largest tributary of the Fly River. Nearly the entirety of the river runs through the North Fly District of the Western Province of Papua New Guinea, but the river crosses the international boundary with Indonesia for less than one kilometre. The largest settlement of the Western Province, Tabubil is located near its banks.
Сипаттама
Йонггом халқының батыс жағалауында тұратындары оны Ок Теди өзені деп атайды, ал итальяндық саяхатшы Луиджи д'Альбертис оны Алиса өзені деп атады. "Ок" сөзі Ок тілдер тобында су немесе өзен деген мағынаны білдіреді. Бұл өзен Флай өзенінің саласы болып табылады. Ок Теди өзенінің салаларының ішінде Бирим өзені де бар. Киунга-Табубил тас жолы өзен бойымен көп бөлігінде параллель жүреді, Нингрумның солтүстігінен оңтүстікке қарай, содан кейін Флай өзеніндегі портовый қаласы Киунгаға қарай оңтүстік-шығысқа бұрылады. Өзен өте жылдам ағысты және зор сыйымдылыққа ие. Өзен құмды жатақта орналасқан, бұл оның бағытын ескертусіз жылдам өзгертуіне мүмкіндік береді. Өзен төмендегі құмды жағдайлар мен су жиналатын аймақтағы тым жоғары жауын-шашын мөлшері оны әлемдегі ең жылдам ағысты өзендердің біріне айналдырады. Өзеннің шуы ауданның тығыз жартас орманды аймағынан көп шақырымға естіледі. Бұл таза өзен "Ок Теди" экологиялық апатынан зардап шекті, яғни, үлкен ашық карьерлік мыс-алтын кенішінің қалдықтары тікелей өзенге құйылады. Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі басып алғанға дейін кеніш BHP компаниясына тиесілі болды.
Known as the Ok Tedi River by the Yonggom people who live on its western bank, it was renamed the Alice River by the Italian explorer Luigi d'Albertis. Ok is the word for water or river in the Ok languages family. It is a tributary of the Fly River. Tributaries of the Ok Tedi include the Birim. The Kiunga Tabubil Highway runs parallel with the river for the majority of its course, until just south of Ningerum where the highway veers southeast towards Kiunga, a port town on the Fly River. The river is extremely fast moving and has a massive capacity. It is situated on a sand bank, which allows for the river to change course quickly without warning. The sand conditions underneath the river and the extremely high rainfall of the catchment area make it one of the fastest moving rivers in the world. The roar from the river can be heard for many kilometres through the dense jungle of the district. The pristine river was devastated by the Ok Tedi environmental disaster, an enormous open pit copper/gold mine which discharges waste directly into the river. Until its seizure by the Government of Papua New Guinea, the mine was owned by BHP.