Кіріспе

Докинстің құйрықтығы немесе Докинстің мысығы – бұл ой эксперименті және оны көрсететін компьютерлік симуляциялардың түрлері. Олардың мақсаты – эволюциялық жүйелерді қозғалысқа келтіретін процесс, яғни кездейсоқ өзгерістер мен кездейсоқ емес жинақталымды таңдаудың үйлесімі, таза жақтан кездейсоқтықтан ерекше екенін көрсету. Ой экспериментін Ричард Докинс ұсынды, ал алғашқы симуляцияны оның өзі жасады; бағдарламаның басқа да түрлі нұсқаларын басқалар жасады.

Күрделі модельдер

"Соқыр сағат жасаушы" кітабында Докинс биоморфтар деп аталатын нығыздарға қатысты гендік таңдаудың графикалық моделін ұсынады. Бұл – биоморфтың сыртқы түрін анықтайтын "гендер" бақылауымен салынған, бір-бірімен байланысты екі өлшемді сызық сегменттерінің жиынтығы. Биоморфтардың тізбектелген ұрпақтарынан нығыздарды таңдау арқылы, тәжірибеші фигуралардың эволюциясын "ұшақ" немесе "сілтеуіш" биоморфтары сияқты белгілі пішіндерге қарай бағыттай алады. Симуляция ретінде, биоморфтар биологиялық организмдердің нақты генетикалық мінез-құлқына аса жақын емес. "Weasel" бағдарламасына ұқсас, олардың дамуы сыртқы фактормен қалыптасады, бұл жағдайда тәжірибешінің шешімдері, ол көптеген мүмкін пішіндердің қайсысы келесі ұрпаққа өтетінін анықтайды. Дегенмен, олар "генетикалық кеңістік" тұжырымын көрсетуге көмектеседі, онда әр мүмкін ген өлшем ретінде қарастырылады, ал тірі организмдердің нақты геномдары барлық мүмкін гендік комбинациялардың өте шағын бөлігін құрайды, олардың көпшілігі тірі организмді өндірмейді. Докинстің айтуынша, "тірі болудың қанша жолы болса да, өлгеннің одан да көп жолы бар екені анық". "Жоқтайтын тауға көтерілу" кітабында Докинс "Weasel" бағдарламасының шектеулеріне жауап ретінде, басқалар жазған, жәндік торларын модельдеген бағдарламаларды сипаттады. Ол бұл бағдарламалардың эволюциялық процестің шынайырақ моделі екенін, себебі олардың "талқымен сынау" арқылы көбірек жәндіктерді ұстайтын тор жасаудан басқа алдын ала белгіленген мақсаты болмағанын айтты. Жәндік торлары эволюциялық модельдеу үшін жақсы тақырып ретінде қарастырылды, өйткені олар оңай визуализацияланатын қарапайым биожүйелердің мысалы болды; модельдеу бағдарламалары табиғатта кездесетін жәндік торларына ұқсас кең ауқымды торларды сәтті жасады.

Үлгі алгоритмі

Докинс өзінің бағдарламасының бастапқы кодын ұсынбағанымен, "Weasel" стиліндегі алгоритм келесідей жұмыс істей алады. 28 таңбадан тұратын кездейсоқ тізбекті бастаңыз. Осы тізбектің 100 көшірмесін жасаңыз (көбейтіңіз). 100 көшірмедегі әрбір таңба үшін 5% мүмкіндікпен таңбаны жаңа кездейсоқ таңбамен ауыстырыңыз (мутациялаңыз). Әрбір жаңа тізбекті "МЕНІҢ ОЙЫМША, ОЛ СҮҢГІШ СЫЯҚТЫ" деген мақсатты тізбекпен салыстырыңыз және әрқайсысына баға беріңіз (тізбекте дұрыс және дұрыс орнындағы әріптердің саны). Егер жаңа тізбектердің біреуі толық баға алса (28), тоқтатыңыз. Әйтпесе, ең жоғары баға алған тізбекті таңдап, 2-қадамға өтіңіз. Бұл мақсаттар үшін "таңба" – кез келген үлкен әріп немесе бос орын. Докинстің кітабында ұрпақ сайынғы көшірмелердің саны және әр әріпке шаққандағы мутация ықтималдығы көрсетілмеген; 100 көшірме және 5% мутация деңгейі – мысалдар. Дұрыс әріптер "бекітілмейді"; әрбір дұрыс әріп келесі ұрпақтарда қате болуы мүмкін. Бағдарламаның шарттары мен мақсатты фразаның болуы осындай "теріс мутациялардың" тез "түзетілетінін" білдіреді.