«По v. Уллман» ісі: Контрацепцияға қатысты заңға шағымданудың алғашқы әрекеті

Кіріспе

По Ульманға қарсы, 367 АҚШ 497 (1961) – АҚШ Жоғарғы Сотының ісі, ол заң қолданылғанға дейін қарау туралы өтінішті қарады. Сотының көпшілігі талапкерлердің (заң ешқашан қолданылмағандықтан) Коннектикут штатының контрацепция құралдарын қолдануға тыйым салатын және дәрігерлерге оларды қолдану туралы кеңес беруге тыйым салатын заңына шағымдануға құқығы жоқ деп шешті. Осылайша, заңға қарсы кез келген шағым мерзімі жетпеген болып есептелді, себебі заңды бұзған адамға нақты зиян келтіру қаупі болған жоқ. Сол заң бес жылдан кейін Грисвольдқа қарсы Коннектикут ісінде тағы да сыналып (бұл жолы сәтті аяқталды). Жоғарғы Сот контрацепция құралдарын қолдануға тыйым салатын заңның 1879 жылдан бері күшінде екенін және оның қабылдалынына жақын бір ғасыр өткен соң, 1940 жылы тек бір ғана қудалау ісі қозғалғанын атап өтеді. Бұдан әрі, Сот Коннектикут штатындағы дәріханалардың контрацепция құралдарын ашық сатқанын және мұндай әрекет жеке тәртіп бұзушылықтан гөрі заңды қолдануға көбірек мүмкіндік беретінін, демек Коннектикут штаты заңды іс жүзінде қолданбайтынын және заңның өзінің болуы ғана Жоғарғы Сотқа сот қарауынан өтуге себеп бола алмайтынын көрсетеді.

Процедуралық тарих

Айыпталушылар Коннектикут штатының Жоғарғы сотына (Бакстон Уллманға қарсы, 147 Conn. 48) шағымданып, ол контрацепциялық құралдарды қолдануға тыйым салынғанын және дәрігерлердің тіпті некелі жұптарға да, жүктілік әйелдің денсаулығына немесе өміріне қауіп төндірсе де, контрацепциялық құралдарды қолдану туралы медициналық кеңес беруге құқығы жоқ екенін растады. Дәрігер мен пациенттер заңның Конституцияның 14-ші түзетуіне сәйкестігін тексеруді сұрап, штат прокурорын сотқа берді. Бірінші инстанция соты штат заң шығарушы органының мемлекеттік полициялық өкілеттіктері арқылы халықтың денсаулығына, қауіпсіздігіне, моральдық нормаларына немесе әл-ауқатына әсер ететін заңдар қабылдауға құқығы бар екенін анықтады (Conn. Gen. Stat. §§53 23 және 54 196). Сот заң шығарушы органның қалауын орындауға және оның заң шығару өкілеттігін әлсіретуге міндетті екенін мәлімдеді.

Дугластың келіспеушілігі

Әділ Дугластың Құқықтар туралы заңның кепілдіктерінің, кеңінен түсіндіріліп, әлеуметтік салалар мен қауымдастықтарды құру үшін өзара жабысып, мемлекеттік араласудан оқшауланған, Құқық туралы заңның негізгі саяси мақсаттарынан бөлек болған жалпы пікірі Грисвольд пен Коннектикут ісінде көпшілік пікірге айналды. Дуглас дәрігерлердің Бірінші түзетудегі құқықтарын қарастырды. Дәрігердің пациенттерге өз біліміне сүйене отырып кеңес беру құқығы Бірінші түзетуде көзделгендей, егжей-тегжейлі талқылауды қажет етпейді. Сөз бостандығына қатысты маңызды істер көбінесе қоғамдық пікірталас пен дискурсқа сілтеме жасайды. Бірақ, Чафи айтқандай, "Бірінші түзету және заңның басқа бөлімдері адамдар сөйлей алатын қоршау орнатады. Заң шығарушылар, заң шығарушылар және лауазымды тұлғалар осы қоршаудың сыртында қалады. Ал қоршаудың ішіндегілердің не айтқаны заңға тиесілі емес". "Еркіндіктің нығметтері" (1956), 108-бет. Мұғалім (Свизи Нью-Гэмпширге қарсы, 354 АҚШ 234) және қоғамдық спикер (Томас Коллинзге қарсы, 323 АҚШ 516) да осыған жатады. Сахнадағы немесе экрандағы актер, суретші, оның туындылары май, балшық немесе мәрмәрден жасалған, оқырман қауымы жоқ ақын, музыкант және оның музыкалық партитурасы, кеңесші, діни қызметкер, ата-ана немесе мұғалім болсын, оның аудиториясы қаншалықты кіші болса да, олардың барлығы сөз бостандығының игілігін көреді. Президент Джеймс А. Гарфилдтің өзінің идеалдық колледжі ормандағы бір студенті бар және екіншісінде Марк Хопкинс бар деген сөзі (9 Dict. Am. Biog., 216-бет) қазіргі мәселені Бірінші түзетудің шеңберіне енгізеді. Әрине, дәрігер өзінің науқасымен еркін және толыққанды сөйлесе алады, мемлекет тарапынан жазалау қаупі жоқ. Төмендегі соттарда өшіп-өшіп мақұлдаған кері пікірдің өзі осы еркін қоғамның философиясымен және болжамдарымен қақтығысатын ресмилікке ие. Дуглас келесі кезекте некедегі ерлі-зайыптылардың құқықтарын қарастырып, Коннектикут штатының контрацептивтерді қолдануға тыйым салатын заңын Бірінші, Үшінші, Төртінші немесе Бесінші түзетулерді бұзбай орындау мүмкін емес деп мәлімдеді. Бұл ереже еркек пен әйелдің арасындағы қарым-қатынасқа қатысты. Ол некедегі қарым-қатынастың жеке өміріне де тиесілі. Егер біз Энтони Комсток сияқты заңды толық орындауды елестетсек, іздеу ордерлері шығарылып, офицерлер жатын бөлмелеріне не болғанын білу үшін келген сәттерге жетер едік. Бұл жағдайда олай емес делінеді. Бірақ мемлекет "пайдалануды" қылмыс деп танып, еркек пен әйелге қылмыстық жазаны қолданғанда, мемлекет отбасының ең қасиетті бөлмесіне еніп, оның жеке өміріне қол сұғады. Егер ол заң шығара алса, оны орындауға да құқылы. Ал оның бұзылуын дәлелдеу ерлі-зайыптылардың арасындағы қарым-қатынасты тексеруді талап етеді. Бұл - еркін қоғамдағы жеке өмірге қол сұғу. Контрацепция құралдарын қолдануды "күнә" деп санайтын белгілі теолог, мұндай заңның тыйым салынған салаға кіретінін мойындайды. "Коннектикут штатының заңы моральдық және құқықтық ұғымдарды шатастырады, өйткені ол жеке күнәні көпшілікке жарияланған қылмыс деп қарастырады. Бұл жағдайдағы қылмыстық әрекет - контрацептивтерді жеке пайдалану. Ал жамандықты бақылау үшін, кем дегенде, контрацепция индустриясына қолданылуы тиіс заңның күші мүлдем ескерілмейді. Қазіргі қалпында заң полицияның жатын бөлмесіне кірмейінше орындалуы мүмкін емес, сондықтан ол заңдық тұрғыдан қорғала алмайды". Мюррей, Біз осы шындықтарды ұстаймыз (1960), 157-158-беттер. Жеке өмір туралы осы түсінік көктен пайда болған жоқ. Ол біздің тұтастай конституциялық жүйемізден туындайды. "Тоталитарлық қоғамды түсінудің бір белгісі - барлық шағын қауымдарды - отбасы, мектеп, бизнес, баспасөз, шіркеуді мемлекет бақылауына толық бағындыруға тырысу. Мемлекет онда басқа институттардың қатарындағы маңызды мекеме емес: полиция қызметкері, төреші және жалпы игілік үшін бастамашы. Оның орнына, ол отбасы, мектеп, баспасөз, бизнес және шіркеумен бірдей болуға тырысады, сондықтан осы құрамдас мүдделер топтарының барлығы, қағида бойынша, мемлекеттің органдары мен агенттіктеріне дейін төмендейді. Демократиялық саяси тәртіпте бұл мегатериандық түсінік демократиялық әлеуметтік игілік түсінігімен және адам қоғамының нақты құрамымен келіспейтіндігі үшін тікелей жоққа шығарылады. Бір адамның бейбіт уақытта әскери қызметкерлерді үйге "иесінің келісімінсіз" орналастыруға тыйым салатын Құқықтар туралы заң, некедегі қарым-қатынастың жеке өміріне полицияның тергеу жүргізуіне де тыйым сала ма деген күмәні бар ма? Мемлекетке мұндай еркіндік беру тек тоталитарлық режимге ғана қолайлы. Грисвольд пен Коннектикут ісіндегі жеке өмір туралы түсінік кейін контрацепцияға тыйым салуға қатысты қатаң тексеруді белгілейді деп сипатталғанмен, Дуглас мұндай тәсілді қабылдамады. Егер штат контрацептивтерді дәріханаларда толығымен сатуға тыйым салса, жағдай мүлдем басқаша болар еді. Бұл кейбір немесе барлық судьяларға ақылға сыймас шектеу болып көрінуі мүмкін. Бірақ контрацептивтерді дәрігерлер арқылы тарату одан да жақсы жол деген қорытындыға келудің ақылға сыймас жағдайлары болуы мүмкін. Сонымен қатар штат контрацептивтерді өндіруге тыйым салатын заңға қатысты да осы пікірді айтуға болады. Денсаулық сақтау, дін және моральдық аргументтерді қолдауға және қарсы қолдануға болады. Бірақ судьялардың дәлелдерді бағалауға құқығы жоқ. Егер сату немесе өндіріс мемлекеттік билік шеңберінде реттелсе, бұл штаттардың полициялық билігімен ұзақ тарихы бар бизнес және коммерциялық мәмілелерге қатысты шектеулер болып табылады. Алайда, қазіргі заң сатуға да, өндіріске де емес, пайдалануға қатысты. Ол мынадай ережелерді қамтиды:

Justice Douglas's general view that the Bill of Rights' guarantees, broadly construed, overlapped to produce social spheres and Associations insulated from government interference separate from the core political purposes of the Bill of Rights became the majority opinion in Griswold v. Connecticut. Douglas addressed the First Amendment rights of doctors. The right of the doctor to advise his patients according to his best lights seems so obviously within First Amendment rights as to need no extended discussion. The leading cases on freedom of expression are generally framed with reference to public debate and discourse. But, as Chafee said, "the First Amendment and other parts of the law erect a fence inside which men can talk. The lawmakers, legislators, and officials stay on the outside of that fence. But what the men inside the fence say when they are let alone is no concern of the law." The Blessings of Liberty (1956), p. 108. The teacher (Sweezy v. New Hampshire, 354 U. S. 234) as well as the public speaker (Thomas v. Collins, 323 U. S. 516) is included. The actor on stage or screen, the artist whose creation is in oil or clay or marble, the poet whose reading public may be practically nonexistent, the musician and his musical scores, the counselor whether priest, parent or teacher no matter how small his audience these too are beneficiaries of freedom of expression. The remark by President James A. Garfield that his ideal of a college was a log in the woods with a student at one end and Mark Hopkins at another (9 Dict. Am. Biog., p. 216) puts the present problem in proper First Amendment dimensions. Of course a physician can talk freely and fully with his patient without threat of retaliation by the State. The contrary thought the one endorsed sub silentio by the courts below has the cast of regimentation about it, a cast at war with the philosophy and presuppositions of this free society. Douglas next addressed the rights of married couples, contending that that the Connecticut's Law barring the use of contraceptives would be impossible to enforce without violating the First, Third, Fourth, or Fifth Amendments. The regulation, as applied in this case, touches the relationship between man and wife. It reaches into the intimacies of the marriage relationship. If we imagine a regime of full enforcement of the law in the manner of an Anthony Comstock, we would reach the point where search warrants issued and officers appeared in bedrooms to find out what went on. It is said that this is not that case. And so it is not. But when the State makes "use" a crime, and applies the criminal sanction to man and wife, the State has entered the innermost sanctum of the home. If it can make this law, it can enforce it. And proof of its violation necessarily involves an inquiry into the relations between man and wife. That is an invasion of the privacy that is implicit in a free society. A noted theologian who conceives of the use of a contraceptive as a "sin" nonetheless admits that a "use" statute such as this enters a forbidden domain. ". . the Connecticut statute confuses the moral and legal, in that it transposes without further ado a private sin into a public crime. The criminal act here is the private use of contraceptives. The real area where the coercions of law might, and ought to, be applied, at least to control an evil namely, the contraceptive industry is quite overlooked. As it stands, the statute is, of course, unenforceable without police invasion of the bedroom, and is therefore indefensible as a piece of legal draughtsmanship." Murray, We Hold These Truths (1960), pp. 157 158. This notion of privacy is not drawn from the blue. It emanates from the totality of the constitutional scheme under which we live. "One of the earmarks of the totalitarian understanding of society is that it seeks to make all subcommunities family, school, business, press, church completely subject to control by the State. The State then is not one vital institution among others: a policeman, a referee, and a source of initiative for the common good. Instead, it seeks to be coextensive with family and school, press, business community, and the Church, so that all of these component interest groups are, in principle, reduced to organs and agencies of the State. In a democratic political order, this megatherian concept is expressly rejected as out of accord with the democratic understanding of social good, and with the actual makeup of the human community. Can there be any doubt that a Bill of Rights that, in time of peace, bars soldiers from being quartered in a home "without the consent of the Owner" should also bar the police from investigating the intimacies of the marriage relation? The idea of allowing the State that leeway is congenial only to a totalitarian regime. While Griswold v. Connecticut's conception of privacy was later characterized as establishing heightened scrutiny of bans upon contraception, Douglas rejected such an approach. If a State banned completely the sale of contraceptives in drug stores, the case would be quite different. It might seem to some or to all judges an unreasonable restriction. Yet it might not be irrational to conclude that a better way of dispensing those articles is through physicians. The same might be said of a state law banning the manufacture of contraceptives. Health, religious, and moral arguments might be marshalled pro and con. Yet it is not for judges to weigh the evidence. Where either the sale or the manufacture is put under regulation, the strictures are on business and commercial dealings that have had a long history with the police power of the States. The present law, however, deals not with sale, not with manufacture, but with use. It provides:

"Кез келген адам жүктілікті болдырмау мақсатымен кез келген дәрі-дәрмек, медициналық құрал немесе құралды пайдаланса, кемінде елу доллар айып төлеуге немесе алты айдан кем емес, бір жылдан аспайтын мерзімге сотталуға немесе айып төлеуге және сотталуға жазаланады". Conn. Gen. Stat.1958, § 53-32. Дуглас сонымен қатар Конституцияның алғашқы сегіз түзетулерінің штаттарға қолданылатынына сенгенін, Адамсонға қарсы Калифорния ісіндегі судья Блэктің қарсы пікіріне сәйкес екенін атап өтті. Конституцияның алғашқы сегіз түзетулері тек жартылай ғана штаттарға қолданылды. Менің пікірімше, Төртінші түзету қабылданғанда, оның процеске қатысты ережесі осы түзетулердің барлығын қамтыды. Адамсонға қарсы Калифорния ісіне қараңыз, 332 АҚШ 46, 332 АҚШ 68 (қарсы пікір). Мұндай MR. JUSTICE БРЕННАН жақында айтқандай, "Құқықтар туралы заң конституциялық еркіндіктің мәнін түсіндірудің негізгі көзі болып табылады. Оның негізінде сақталған кепілдіктер Американың еркіндігінің негізіне терең бойып сіңген". Құқықтар туралы заң және штаттар (1961), 36 N. Y. U. L. Rev. 761, 776. Құқықтар туралы заңды жазғандар осы құқықтарды - жартылай мазмұндық, жартылай процеске қатысты - конституциялық кепілдіктер түрінде бекітті, олар тәжірибе көрсеткендей, еркін қоғам үшін қажетті. Кейбіреулер олардың маңыздылығына келіспеуі мүмкін; олардың талқысы олардың қабылдануына дейін басталды және бүгінге дейін жалғасуда. Дегенмен, менің ойымша, конституциялық "процеске қатысты" түсінігі оларды барлық түзетулер алынғанша немесе алынғанша қамтуы керек. Бұл тоғыз судьядан тұратын толық соттың пікірі болды, бірақ өкінішке орай, осы соттың мүшелері бір уақытта отырмады. [8-ескерту]

[8-ескерту] Мен судьялар Брэдли, Суэйн, Филд, Клиффорд және Харланмен бастаймын. Осы сандарға, MR. JUSTICE Брюэр О'Нилге қарсы Вермонт ісіндегі (144 АҚШ 323, 144 АҚШ 371) MR. JUSTICE Харланмен "негізінен" келісіміне сүйене отырып қосылуы мүмкін. Адамсонға қарсы Калифорния ісіндегі MR. JUSTICE БЛЭК-тің қарсы пікіріне қосымшаны қараңыз, жоғарыда, 332 АҚШ 120-123. Осыларға MR. JUSTICE БЛЭК, MR. JUSTICE Мерфи, MR. JUSTICE Ратледж және мені (Адамсонға қарсы Калифорния ісі, жоғарыда...) қосамын.

Әсері

Харланның жалпы көзқарасы қазіргі Жоғарғы Сотқа зор әсер етті; судья Дэвид Саутер 1997 жылғы Вашингтон – Глюксберг ісіндегі келісімінде Харлан судьясының тестілеуінің негізгі ұстанымын қолдады. Саутер Харланның қарсы пікірінде маңызды сот процесі қолданылғанын және соңғы істер осы тәсілдің "құқықтылығын" көрсеткенін жазды. Дуглас судьясының тәсілі Грисвольд – Коннектикут ісінде қабылданды және Ломбард – Луизиана, Белл – Мэриленд және Доу – Болтон сияқты басқа да істерде көрінді. Жеке өмірге қатысты құпиялылық Төртінші түзету мақсатында Кац – АҚШ және Стэнли – Джорджия істерінде де маңызды рөл атқарды. Дуглас судьясының зейнетке шығуынан кейін Жоғарғы Сот Бургер және Ренквист соттарында жеке құқықтар кепілдіктеріне қатысты көбірек сақтық танытты. Дуглас судьясының Адамсон – Калифорния ісіндегі қарсы пікірін Құқықтар туралы Билль мәселесінде шешуші деп есептеу тәсілі, Макдональд – Чикаго қаласы ісіндегі судья Томас пікіріне дейін Жоғарғы Сотта көбінесе назардан тыс қалды.