Кіріспе

Дәстүрлі тартымдылық

Айналар үйі немесе айналар залы – көңілді жәрмеңкелер мен ойын-сауық парктеріндегі дәстүрлі аттракцион. Айналар үйінің негізгі идеясы – көптеген айналардан құралған лабиринт тәрізді жұмбақ. Лабиринттен өзге, қатысушыларға кедергі ретінде айналар беріледі, сондай-ақ олар әлі жете алмайтын лабиринт бөліктеріне шыны панельдер орнатылады. Кейде айналар түрлі қисықтармен, дөңес немесе ойыс шыныдан жасалғандықтан, қатысушыларға өзін-өзі ерекше және шатастыратын бейнелерді көрсетеді, олардың кейбіреулері күлкілі, ал кейбіреулері қорқынышты болады.

Әдебиет

Алғашқы әдеби мысал Гастон Лерудың "Операның арбауы" романында (1911) кездеседі, онда Эрик Персия шахы үшін бір тұзақ салады, ал кейіннен өз қорғанысын нығайту үшін осыған ұқсас тұзақ үйін пайдаланады. Бұл идея комикстерде де қолданылған. "Бэтмен: Қараңғы салт қайтып келеді" комиксінде Бэтмен ойын-сауық паркінде Жокерді қуады, содан кейін айналар залына жетеді. Бұл жағдай Жокердің не шындық екенін, не жалған екенін ажырата алмауынан күшті шиеленіс тудырды.

Фильм

1928 жылы Чарли Чаплиннің "Цирк" фильмінде Чарли Чаплинді ұрлықшы мен полиция айналар лабиринтіне қуып жетеді. 1947 жылы Орсон Уэллс түсірген "Шанхайлық ханым" фильмінің кульминациялық сахнасы айналар лабиринтінде өтеді. "Enter the Dragon" (1973) фильмінің финалында Брюс Ли кейіпкері айналарды сындырып, айналар лабиринтінде өтеді. 1974 жылы Джеймс Бондтың "Алтын қаруы бар адам" фильмінде Франсиско Скарамганың "Күлкі үйі" айналар үйімен толық. Джон Бурманның 1974 жылғы "Зардоз" фильмінде "Z" (Шон Коннери) кейіпкері айналар лабиринтінде "Вортекс"пен күреседі. 1983 жылы Уолт Диснейдің "Бірдеңе зұлымдыққа ұшырайды" (Рей Брэдберидің сол аттас романының бейімделуі) фильмі айналар үйіндегі қақтығыспен аяқталады. 1984 жылы Арнольд Шварценеггердің қатысуымен түсірілген "Қаршылайтын Конан" фильмінде айналар үйінде ұрыс болады. Вуди Алленнің "Манхэттендегі кісі өлтіру сыры" (1993) фильмі "Шанхайлық ханым" фильміндегі айналар үйі сахнасына сілтеме жасайды. "Джон Уик: 2-тарау" (2017) фильмінде Джон Уик (Киану Ривз) айналармен қапталған залдардан, бөлмелерден және баспалдақтардан тұратын "Жанның көріністері" деп аталатын заманауи өнер мұражайында қуып жетеді, атысады және пышақпен күреседі. Джордан Пилдің 2019 жылғы қорқынышты "Біз" фильмінде айналар үйі маңызды рөлде ойнайды.

Музыка

Kraftwerk тобының Trans Europe Express альбомына "The Hall of Mirrors" әні кіреді. Fusion гитарисі Аллан Холдсворттың Hard Hat Area альбомында "House of Mirrors" әні бар. Insane Clown Posse тобының The Ringmaster альбомында "House of Mirrors" әні бар, ол Қара Карнавалдың тартымды орындарының бірі ретінде бейнеленеді.

Теледидар

Stranger Things сериалының 3-маусымында 7-бөлімде "Хоппер" кейіпкері (Дэвид Харбор) орыс саскерін айна лабиринтіне жетектеп кіреді. Twilight Zone сериалының "Пипті мақтау" эпизодында, букмекер өлім төсегінде жатқан ұлына деген махаббатын жеткізуге тырысады, оны айналар үйінің ішінде қуалайды. Басқа да көзге түсетін мысалдарға 1980 жылы CBS-тің "Guiding Light" мысы операсы кіреді, онда Рита Бауэр (Ленор Касдорф) кейіпкерін зұлым Роджер Торптың (Майкл Заслоу) айналар залында қуалайтын атақты эпизод бар; "Макгайвер" шоуында Джек Далтон миы жуылып, Макгайверге оқ атуға мәжбүр болады; сондай-ақ "Жас Титан" эпизоды "Сату". "Карнавал жұмысы" – "Левередж" шоуының төртінші маусымындағы эпизодта Эллиот Моллинің ұстаушыларымен айналар үйінде күреседі.

Тарих

Айналар үйінің тамыры Версаль сарайындағы айналар залынан бастау алады.