Кіріспе

Исландиялық дистилленген спирттік сусын

Бреннивин – Исландияның ең танымал дистилленген сусыны саналады. Ол ашытылған дән қоспасынан дистилленеді, содан кейін Исландияның өте жұмсақ, жоғары pH-ы бар суымен араластырылып, тек қарақұмықпен хоштандырылады. Мөлдір, дәмді, шөптік спирт, оның дәмі көбінесе жаңа қара бидай нанының ноталарымен сипатталады. Бұл аквавиттің бір түрі болып есептеледі және 40% ABV (80 proof) құрамында бөтелкеге құйылады. Шөптерді спиртке малтыта отырып шнапс жасау скандинавиялық елдердегі ұзақ дәстүр, ал Бреннивин әлі де қысқы Þorrablót мерекесіндегі дәстүрлі сусын болып табылады. Бүгінде исландиялықтар оны мұздатып, бір шотымен, сырамен бірге немесе коктейльдің негізі ретінде ішеді. Ол классикалық коктейльдерде джиннің орнына немесе тропикалық сусындарда жеңіл ромның орнына жиі қолданылады.

Этимология

"Бреннивин" сөзі "жалындаған шарап" дегенді білдіреді және бренди сияқты, голланд тілінен шыққан "brandewijn" сөзімен бірдей түбірге ие (неміс тіліндегі "Branntwein" және африкаанс тіліндегі "brandewyn" сөздерімен де салыстырыңыз). Осы сөздің өзге түрі басқа Солтүстік герман тілдерінде де қолданылады. Швеция тілінде бұл сусын "brännvin", Дания тілінде "brændevin", Норвегия тілінде "brennevin", ал Фарер тілінде "brennivín" деп аталады.

Тарих

Бреннивиннің тарихы Исландия тарихымен тығыз байланысты. Исландияға 9-шы ғасырдың соңында норвегиялықтар мен кельт халқы қоныстанды. 1262 жылы исландиялықтар Норвегия патшасының бағынышына түсті. 1397 жылы Кальмар одағының нәтижесінде Исландия (Норвегия, Гренландия және Фарер аралдарымен бірге) Дания тәжіне бағынды. Скандинавия мен Исландия арасында теңіз саяхатында сақтау қиын болған сырадан өзге, дәнді және бал Исландия мен Скандинавия арасында еркін саудаланып тұрды. Исландиялықтар өздерінің бал арасын және кейде сырасын да жасауға болатын. Алайда, 1602 жылы Дания королі Исландияда "Einokunarverslun" сауда монополиясын орнатып, тек белгілі бір даниялық саудагерлердің ғана Исландиямен сауда жасауына рұқсат берді, ал исландиялықтар басқалармен сауда жасаудан тыйым салынды. Кемелерде бал, сыра, дәнді және балдың орны көп болды. Ал спирт аз орын алып, бұзылмастан, әлдеқайда қымбатқа сатылды. Сол кездегі дистилляция техникасы ("жақтау") арқылы алынған спирт ("жаққан шарап" немесе "бранн вин") көбінесе ащы болып келді. Дәмді жақсарту үшін спиртке шөптер қосылған. Исландияның қатал климатында да қарақұмық қолжетімді болды және Даниядан келетін спирттік ішімдіктерге дәм беру үшін пайдаланылды. Осы үйлесім Бреннивиннің тууына әкелді. 1786 жылы сауда монополиясы жойылды, ал отыз жылдан кейін қазіргі заманғы дистилляция техникасы Скандинавияға келді. Осы кезде барлық скандинавиялық елдерде әртүрлі аквавиттерге деген құштарлық қалыптасқан еді. Тазартылған спирттер қолжетімді болды, бірақ адамдар оларды шөптермен дәмделгенін ұнатты. Сауда монополиясы жойылғанмен, Дания дистилляция компаниясы Данияда және оның бақылауындағы аумақтарда, соның ішінде Исландияда дистилляция монополиясын сақтап қалды. Исландиялықтарға өз спирттерін дистилляциялауға тыйым салынды. 1908 жылы Исландияда спирттік ішімдіктерге тыйым салу туралы референдум өтті. 1912 жылдан бастап алкоголь импорты тоқтатылды. Спирттік ішімдіктердің қалған қорлары 1915 жылға дейін тұтынылуы немесе жойылған тиіс болды. 1918 жылы Исландия Даниядан тәуелсіздік алды. Тыйым болмаған жағдайда, Данияның дистилляция монополиясы енгізілмес еді. 1935 жылы тыйым салу ішінара алынды. Спирттік ішімдіктерге қайтадан рұқсат берілді, бірақ оның өндірісі, таратылуы және сатуы енді тәуелсіз үкімет бақылауында болды. Сыра 1989 жылдың 1 наурызына дейін заңсыз болып қалды. Исландиялықтар енді Дания дистилляция компаниясының бағынышында болмағандықтан, олар қалағандарын жасай алатын болды. Исландия үкіметі "AVR" деп аталатын Исландия мемлекеттік спирт компаниясын құрды, ол бүгінде "ATVR" деп белгілі. AVR өндіріс көлемінің ішінде қарақұмық қосылған Бреннивин де болды. Сол кездегі француз және итальян спирттерінің әдемі этикеткаларынан өзгеше, Исландия үкіметі жаңа заңды спирт үшін қара-ақ этикетка талап етті. Жасыл бөтелкеде тұтынуға қарсы ескерту ретінде қара этикеткада ақ бас сүйек бейнеленген (кейіннен Исландия картасымен және мөлдір бөтелкемен ауыстырылды). Сондықтан оны кейде "svarti dauði" (қара өлім) деп атады. Бұл сусынның сұранысты азайту үшін жағымсыз көрінуі тиіс еді, бірақ бұл жоспар орындалмады. Он жылдар бойы Бреннивин исландиялықтардың сүйікті сусындары болды және саяхатшылар әкелген мәдени мұраға айналды. 2014 жылы ол Америкаға заңды түрде импортталды.

Қызмет көрсету

Бреннивин әдетте суық күйінде шот болып, сырамен бірге немесе коктейльдердің негізі ретінде беріледі. Ол классикалық коктейльдерде джиннің орнына, ал тропикалық сусындарда жеңіл ромның орнына жиі қолданылады. Сонымен қатар, ол ерекше исландиялық хакарлдың – ашытылған акула етінің – дәстүрлі серігі болып табылады.

Брендтеу

Түрлі исланд дистилляция зауыттары әртүрлі Бреннивин брендтерін шығарады, олардың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар; бірақ олар мемлекеттік монополия ÁTVR бұрын шығарған Бреннивин нұсқасына адал болып қалады.

Исландиядан тыс жерлерде қол жетімділік

Бреннивиннің Исландиядан АҚШ-қа экспорты 2014 жылдың басында басталды. Содан кейін Германия мен Канадаға экспорт, сондай-ақ Дания мен Швецияға сатылымдар жасалды.