Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1195 жылғы шайқас
1195 battle
Шамкор шайқасы 1195 жылғы 1 маусымда Аррандағы Шамкор қаласының жанында болды. Бұл шайқаста грузин әскері, Дәуіт Сослан басшылығымен, Нусрат әл-Дин Әбу Бакрдың Елдигузид әскеріне қарсы маңызды жеңіс оді. Шайқас "Әзірбайжан атабегі" деп те белгілі Елдигузидтер мен Грузия патшалығы арасындағы бірнеше қақтығыстың бөлігі ретінде өтті. 1130 жылдарда Елдигузид билігінің нығаюы грузин патшаларының әскери экспансиялық саясатының жаңаруымен бірге жүрді, олардың территориялары мұсылман Ширванымен және Арранмен шектесетін болды.
Battle of Shamkor was fought on June 1, 1195 near the city of Shamkor, Arran. The battle was a major victory won by the Georgian army, commanded by David Soslan, over the army of the Eldiguzid ruler of Nusrat al Din Abu Bakr. The battle was fought as part of several conflicts between the "Atabegs of Azerbaijan", also known as the Eldiguzids after its ruling dynasty, and Kingdom of Georgia. The consolidation of Eldiguzid power, in the 1130s, coincided with a resurgence of military expansionism by the Georgian kings, whose territories intersected with Muslim Shirvan and Arran.
Өмірбаян
Бұл шайқасқа дейін Елдигузид иеліктерінде династиялық соғыс (1191–1195) болған. Билік күресінде жеңіске жеткен Әбу Бәкір "Жахан пахлаван" (1195–1210) өзінің ағасы Қутлуқ Инанджды өлтірді және кіші інісі Әмір Михранды оның жекжаттысы, Ширваншах Ахситан I (1160–1196) сарайына қашуға мәжбүр етті. Ширваншах Әмір Михранмен бірге Грузия Корольдігінің астанасы Тбилисиге барып, Ширванның ресми қорғаушысы Грузия патшайымы Тамардан көмек сұрады. Грузин сарайында зор құрметпен қарсы алынып, оларға қажетті көмек көрсетілді, содан кейін консорт Давид Сослан бастаған грузин армиясы Ширванға жорық жасады.
The battle was preceded by a dynastic war (1191–1195) in the Eldiguzid possessions. Victorious in power struggle, Abu Bakr "Jahan pahlavan" (1195 1210) had his elder brother Qutluq Inandj assassinated and forced the younger brother, Amir Mihran, to take refuge at the court of the latter's brother in law, Shirvanshah Akhsitan I (1160 1196). The Shirvanshah together with Amir Mihran headed for Tbilisi, the capital of Kingdom of Georgia, and appealed for help to Queen Tamar of Georgia, an official protector of Shirvan. Received with great honors at the Georgian court, they were given desired support, and the Georgian army led by Consort David Soslan marched to Shirvan.
Шайқас
Әбу Бәкір өз клиенттері – мұсылман әмірлерімен күші біріктіріп, 1195 жылдың 1 маусымында нығайтылған Шамкор қаласы түбінде жауға шабуыл жасады. Дәуіт Сослан қала қақпаларын бұзу үшін салыстырмалы түрде аз күш жіберді, ал өзі Грузияның басты әскерлерін жаудың тылына терең шабуылға бастады. Бірақ, нашар жолдар мен қиын ландшафт грузиндерге кедергі келтірді, ал Атабегтер біраз уақыт бойы қаланы қорғады. Дегенмен, Дәуіт Сосланның бұл әрекеті шешуші болды және Әбу Бәкірдің әскері ауыр жеңіліске ұшырады. Шамкор ақыры грузиндердің бақылауына көшті, олар жау әскерін Гянджа қаласына дейін қуды, ол да өз кезегінде жеңімпаздардың қолына түсті.
Abu Bakr, reinforced by his client Muslim emirs, met the enemy at the well fortified city of Shamkor on June 1, 1195. David Soslan sent a relatively small force to break through the gates of the city, while he led the main Georgian troops to raid deep in the enemy's rear. However, poor roads and difficult landscape were setback for the Georgians, and the Atabeg defended the city for a while. Nevertheless, David Soslan's maneuver proved to be decisive and Abu Bakr's army was severely defeated. Shamkor was eventually captured by the Georgians who then chased the enemy's soldiers up to the city of Ganja which in its turn fell to the victors.
Салдары
Грузин әскері көптеген тұтқындарды және мол олжаны, оның ішінде халифаның туын алды, оны патшайым Тамар Хахули монастырына сыйлады. Шамкор бекінісін басып алғаннан кейін Давид Сослан Гәнжә қаласына бет бұрды. Қалаға жақындағанда, ақсүйектер, саудагерлер, қади (мұсылман судьясы) және ғалымдар оны қарсы алды. Олар қақпаны ашып, алтынмен тілген кілемдерді сұлтан сарайының есігіне дейін төседі. Давид сарайға кіріп, сұлтанның тағына отырып, кеңес шақырды және "сол уақыт пен күнге лайық" той ұйымдастырды. Шамкор және оның төңірегі Ширваншах Әмір Миһранға вассалдық құқығымен берілді. Әбу Бәкір өзінің астанасына қайтып оралды, содан кейін ағасы Әмір Михранды улады.
The Georgians seized numerous prisoners and huge amount of booty, including the Caliph's standard, which Queen Tamar donated to the Khakhuli Monastery. After taking over the Shamkor fortress, David Soslan headed towards Ganja. When he approached the city, the noblemen, merchants, the qadi (Muslim judge) and the scientists met him. They opened the gate, spread the gold brocaded carpets up to the door of Sultan's palace. David entered the palace, set on the sultan's throne, summoned the assembly, arranged the feast “proper for the time and day”. Shamkor and the surroundings were turned over to the Shirvanshah Amir Mihran on terms of vassalage. Abu Bakr was able to return to his capital, from where he had his brother Amir Mihran poisoned.