Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияның Кригсмарине КВ-ның VIIC типті U қайығы – U 333. Су асты кемесі 1940 жылдың 11 наурызында Эмдендегі Нордзееверке кемежайында салынды, 1941 жылдың 14 маусымында суға түсірілді және 1941 жылдың 25 тамызында капитан-лейтенант Петер Эрих Кремердің басқаруымен қолданысқа берілді. Кильдегі 5-ші су асты қайық флотилиясында оқудан өткеннен кейін 1942 жылдың 1 қаңтарында U 333 Ла Палличедегі 3-ші су асты қайық флотилиясына майдандық қызметке ауыстырылды. 1942 жылдың 1 қаңтарында U-ботты белгісіз жау ұшағы шабуылдады, бірақ зақым келтірмеді. 24 қаңтарда сағат 15:25-те, Рейс мүйісінен оңтүстік-шығысқа қарай, U 333 бірнеше күндік дауылдан кейін ON 55 конвойымен байланысын жоғалтқан 4,765 тонналық норвегиялық сауда кемесі Рингстадқа шабуыл жасады. Кеме оң жағынан бір торпедамен зақымдалды, ал 43 адамнан тұратын экипаж үш құтқару шалкегінде кемені тастап кетті. 20 минуттан кейін кеме батып, су асты қайығы экипажтан сұрақ алып, су мен тамақ ұсынды, содан кейін жақын жердегі құрлыққа бағыт көрсетіп, сәттілік тілеп кетті. Алайда, қатты ауа райында 30 адамнан тұратын екі құтқару шалкегі жоғалып кетті, ал үшінші шалкек бес күннен кейін мұзбен қапталған күйде табылғанда, Суонсонды құтқаруға келген ұшақ оларды құтқарып алды.

Суға батуы

1942 жылдың 31 қаңтарында сағат 16:50-де Азор аралдарының солтүстігінде U 333 кемесі 5,083 тонналық эскортсыз, зигзаг тәрізді қозғалатын сауда кемесіне бір торпедамен шабуыл жасады, ол дереу «Кремер» деген атпен апат сигналын жіберді. Өкінішке орай, ол неміс блокадасын жүзеге асырған кеме болды, Маньчжуриядағы Дайреннен Бордоға 3365 тонна резеңке, 230 тонна қалайы, 20 тонна вольфрам және хинин, сондай-ақ көмекші крейсерлер бағындырған кемелерден 86 тұтқынмен бара жатқан. Кремер оны анықтауға үлгермеді, өйткені ол норвегиялық «Эльг» кемесі ретінде маскираланған және жоспардан бұрын болған. Аман қалғандарды іздеу жұмыстары дереу басталды. U 333 және U 575 кемелері, сондай-ақ кемеге жарақат алған экипаж мүшесін ауыстыруды күткен 1940 жылы құрылған U 123 кемесі, U 701 және U 582 кемелері, олар патрульдік сапардан қайтып келе жатқан еді, U 332 және 1940 жылы құрылған U 105 кемелері, олар енді ғана сапарын бастаған, іздеуге қосылды. 6 мамырда ол үш кемеге шабуыл жасап, екеуін батты. Біріншісі – 8,327 тонналық америкалық «Java Arrow» танкері, ол 05:43-те Веро жағасынан 8 миль (13 км) қашықтықта екі торпедамен зақымдалды. Шабуыл кезінде төмендегі күзетте тұрған екі офицер қаза тапты, 45 аман қалғандар екі құтқару қайығында кемені тастап кетті. Кейін оларды PC 483 су асты кемесі мен Жағалау күзетінің кемесі тауып алды. Төрт адам кемеге оралып, оны жағаға ілуден сақтап қалу үшін зәкірін түсірді. Содан кейін капитан Форт-Пирске барып, кейінірек 14 экипажымен және «Онтарио» және «Бафше» құтқару буксирлерімен бірге Порт-Эверглейдске дейін тартты. Кеме жөндеуден өтіп, 1943 жылы қайтадан пайдалануға берілді. Сол уақытта 09:35-те Форт-Пирстен U 333 кемесі 1294 тонналық голландтық «Амазонка» сауда кемесіне бір торпедамен соқты, ол сол жағынан зақымдалды. Кеме 926 тонна кофе мен мұнаймен Кюрасаодан Нью-Йоркке қарай бет алған, ол екі минут ішінде суға батып кетті. 14 адам жоғалып кетті, ал 11 аман қалғандарды PC 484 су асты кемесі жинады. Ақырында, сағат 23:25-те ұшып бара жатқан және қарусыз 7088 тонналық американдық «Халси» танкері Сент-Люси шығанағында екі торпедамен зақымдалды, оның бортында 18 метр ұзындықтағы тесік пайда болды. Техас штатының Корпус-Кристи қаласынан Нью-Йоркке қарай жүретін кемеге газ бензині мен жылу майы жүктелген еді. 32 адамнан тұратын экипаж екі құтқару қайығында кемені тастап кетті, олар газ бензинінің түтінінен уланып қалды. Бір сағаттан кейін «Халси» жарылып, екіге бөлініп, өртеніп кетті. Көп ұзамай құтқару қайықтарын ПК 451 тауып алды және оларды екі балық аулау кемесі жағаға сүйреп әкетті. Келесі күні, 7 мамырда, U 333 конвойды сүйрейтін кемемен аңшылып, тереңдіктегі зарядтардан қатты зақымдалды, бұл U қайығын Францияға қайтуға мәжбүр етті. Алайда 10 мамыр күні сағат 09:05-те ол Кеп Хаттерастан оңтүстік-шығысқа қарай 5,214 тонналық британдық «Clan Skene» сауда кемесіне шабуыл жасады. Португалияның Шығыс Африкадағы Бейрадан Нью-Йоркке дейін 2,006 тонна хром кенін тасымалдайтын кеме екі торпедаға ұшырап, суға батып кетті. Тоғыз экипаж мүшесі қаза тапты, ал 73 аман қалғандарды кейіннен «Маккин» эсминецін жинады. Кремер өзінің «Соғыс күнделігінде» осы кемелердің батып кетуі осы қорқынышты тереңдіктегі зарядтардан кейін тыныштану сезімін бергенін жазды. U 333 кемесі 26 мамырда Ла-Пальлиске қайта оралды. ол 14-18 тамыз аралығында Азор аралдарының солтүстік-шығысында «Blücher» қасқырлар тобына қосылды, 6-23 қыркүйек аралығында «Iltis» қасқырлар тобына қосылды. «Crocus» U 333-ті радар арқылы анықтап, жылдамдықпен жақындады. U қайығы екі рет соққыға ұшырады, суға бату алдында жақын аралықтан атыс болды, ал корвет тереңдік зарядтарын тастады. U 333 кемесі жасырын жатқан, кейін су бетінде пайда болған және қараңғыда қашып құтылған. Екі кеме де зақымдалып, адам қаза тапты. U қайығында үш адам қаза тапты: ботсмаат Хайнц Курзе, машинобергефрейтер Эрвин Леверман және бірінші қарауыл офицері (көпшілік басқарудағы екінші) оберлейтенант зюр Зе Бернхард Герман, ал бірнеше адам жараланды, соның ішінде командир Питер Эрих Кремер. Британдық су асты кемесі бұрын неміс U 570 болды, ол 1941 жылы 27 тамызда тұтқындалды, егжей-тегжейлі зерттелді және Корольдік флотқа тапсырылды. «Граф» британдықтардың қызметіне алғашқы әскери патрульде төрт торпедадан тұратын қайыққа атқан, бірақ бақылаушылар жолды байқап, U 333 олардан қашып құтылуға тырысты. 1942 жылдың 28 желтоқсанынан 1943 жылдың 19 қаңтарына дейін «Falke» және 1943 жылдың 19-28 қаңтарына дейін «Landsknecht» қасқыр үйірлеріне қосылды. U 333 кемесі Бискай шығанағында британдық Веллингтон Mk. VIII бомбалаушысынан келген шабуылға ұшырады, ол No. 172 эскадрильясынан және Лейх шамымен жабдықталған. Ұшақ U қайығын жарықпен жарықтандырғанда, оған қарсы ауыр артиллерия атылды. Бомбалаушы U 333-тің үстінен өтіп, төрт тереңдік зарядын тастады, содан кейін теңізге құлап, экипажының алты мүшесі қаза тапты. Екі тереңдік заряды U 333-ке тиді, бірақ біреуі жарылмай қалды және екіншісі секіріп түсіп, жеңіл зақым келтірді. U 333 «Seewolf» қасқыр үйіріне 21-30 наурыз аралығында қосылды.

Сегізінші қарауыл

U 333 кемесінің келесі патрулі 1943 жылдың 21 қазанында басталды, ол Атлантикаға Азор аралдарының солтүстік-шығысына қарай жол тартты, онда 25-і күні "Шилл" қасқыр тобымен қосылды. 21 наурызда U қайығын одақтас авиациясы байқап, өз кезегінде Корольдік теңіз күштерінің U қайықтарын іздеумен танымал 2-ші қолдау тобын, капитан Ф. Дж. Уокердің басшылығымен, шақыртты. Күшті қудалаудан кейін Кремер U 333-ті терең суға жіберіп, 40 метр тереңдікте 10 сағат бойы жатты. Пайда болған лайдан U қайығын босату қиын болғанымен, ол ақырында өзінен-өзі құтылып, U 333 тағы да қашып кетті. 20-шы күні капитан-лейтенант Ханс Фидлер командир болып тағайындалды.