Кіріспе

SM U 19 – Германияның Императорлық Германия әскери-теңіз флоты үшін салынған U 19 типіндегі суасты кемесі. Оның құрылысы 1910 жылдың 25 қарашасында тапсырылды, ал келі 1911 жылдың 20 қазанында Данцигтегі Кайзерлихе верфіде салынды. Ол 1912 жылдың 10 қазанында суға жіберілді және 1913 жылдың 6 шілдесінде Императорлық Германия әскери-теңіз флотына қабылданып, қызметке кірісті.

Қызмет

1914 жылдың 1 тамызынан 1916 жылдың 15 наурызына дейін U 19 кемесін Константин Колбе басқарды. Осы кезеңде ол Бірінші дүниежүзілік соғыстағы алғашқы суасты кемесі ретінде 1914 жылдың 24 қазанында қаза тапты. Кемесінің корпусы ауыр зақымдалды, бірақ ол аман қалды және жөнделді. 1915 жылдың 22 қаңтарында “Дурвард” кемесі “Маас” маяғына жақын жерде U 19 кемесін су бетінде көрді. Олар қашуға тырысты, бірақ сағатына 12 теңіз шақырымынан артық жылдамдыққа ие бола алмады. Кейіннен Роттердамдағы Daily Mail газетінің тілшісімен сұхбаттасқан “Дурвард” кемесінің борт серігі, екінші офицердің, ағылшын тілін жақсы білгендіктен, оларға қайық түсіріп, келіп сөйлесуге бұйрық бергенін айтты. Капитан мен экипажға кемені тастап кетуге он минут уақыт берілді. Борт серігі екінші офицерден киімдерін алу үшін кемеге қайтуға рұқсат сұрады. Ол: “Кешіріңіз, аға, мүмкін емес. Мен өзім сауда флотындамын, бұрын Солтүстік Германия Ллойд компаниясында қызмет еттім, бірақ қазір елге көмектесіп жатырмын” деді. U кемесінің командирі құтқару қайығын “Маас” маяғына 100 метрдей сүйреп әкелді, тіпті бір кезде сүйреу арқаны жөндеуге тоқтады, содан кейін “Дурвард” экипажы суасты кемесімен қоштасып, маяққа жүзіп кетті. Колбе орнына бұрын торпедалық офицер болып қызмет еткен Раймунд Вайсбах келді, ол (капитан-лейтенант Вальтер Швигердің бұйрығымен) батып кеткен кемеге торпеда атып, оны құлатты. Вайсбахтың қысқа ғана командалық кезінде ерекше тапсырма орындалды: революционер Роджер Касментті және тағы екі агентті Ирландиядағы Банна Страндына жеткізіп, олардың Біріккен Ұлыбритания мен Ирландия Корольдігінің назарын Бірінші дүниежүзілік соғыстан аударуға мүмкіндік беретін көтеріліс ұйымдастыруына үміттенді. Вайсбах 1916 жылдың 11 тамызында Йоханнес Шписспен ауыстырылды, ал оны 1917 жылдың 1 маусымында Генрих Кох ауыстырды. Кох 1917 жылдың 25 қазанында кемені Ханс Альбрехт Либескиндке тапсырды, ол 17 қарашада тағы да Шписспен ауыстырылғанға дейін бір айға жетпей командалық етті. 1918 жылдың 1 маусымында Либескинд қайтадан басқаруды қолға алып, соғыс аяқталғанға дейін U 19 кемесін басқарды. U 19 кемесі 12 рейс жасады, жалпы салмағы 99 182 тонна болатын 58 кемені батырды, оның ішінде 25 ақпанда Лоуг Свиллиден “Санта-Мария” (5 383 тонна), 26 ақпанда Ларн маңындағы Блэк-Хедтен “Тиберия” (4 880 тонна) және 1 наурызда Ратлин аралынан (12 515 тонна) кемелері.

Тағдыр

1918 жылғы 11 қарашада U 19 британдықтарға тапсырылды және 1919 немесе 1920 жылдары Блайт қаласында бөлшектелді. U19-дың бас қаруы Бангор қаласының тұрғындарына сыйға берілді және бүгінде қаланың Уорд паркіндегі Соғыс ескерткішінің жанында орналасқан. Бұл сыйлық Адмиралтейство тарапынан 1916 жылғы шілдеде Ютландия шайқасындағы ерлігі үшін, осы шайқаста кемеде болған және Виктория кресімен марапатталған коммандер, құрметті Эдвард Бингемнің батылдығын мойындау ретінде табыс етілді.