Кіріспе

Польша ақсұлуы

София Чарторыска (15 қыркүйек 1778 – 27 ақпан 1837) – Польша ақсұлуы болған.

Өмір

Зофия Чарторыска 1778 жылдың 15 қыркүйегінде Варшавада дүниеге келді. Ол графша Изабелла Чарторысканың (туған тегі Флеминг) және оның күйеуі, ханзада Адам Казимеж Чарторыскидің бесінші баласы болған, алайда оның әкесі граф Франциск Ксаверий Браницкий болуы мүмкін. Ол Варшавада Польша және Литваның ағарту дәуіріндегі реформаторлардың басшылары үшін салон ұстады. Чарторыска замандастарының пікірінше, өте әдемі әйел болған және көптеген портреттерге түскен. Ол 1798 жылдың 20 мамырында Пулавыда Станислав Костка Замойскиге тұрмысқа шықты. Ол "Замойски үйінің анасы" деп аталды, себебі ол он балаға өмір сыйлады: Константи (1799 жылы туған), Анджей Артур (1800), Ян (1802), Владислав (1803), Селина (1804), Ядвига (1806), Ждислав (1810), Август (1811), Елиза (1818) және Станислав (1820). Чарторыска қайырымдылық қызметімен айналысып, Варшавада Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności атты қайырымдылық қорына негіз салды. Сегіз жасар Фредерик Шопен осы қорамды қолдау мақсатында концерттер берді. Ол Жұлдызды Крест орденімен марапатталған. Чарторыска өзінің қызы Ядвигаға "Rady dla córki" ("Қызға кеңес") атты нұсқаулық кітап жазып, басылымға шығарды, кейін Ядвига Леон Сапиехаға тұрмысқа шықты. Кітапта ізгі және жақсы әйел болудың мәні туралы жазылған. Кітаптың соңғы басылымы 2002 жылы жарық көрді. Денсаулығын жақсарту үшін Чарторыска шетелге сапар шекті. Ол 1837 жылдың 27 ақпанында Флоренцияда туберкулезден қайтыс болды. Ол Санта-Крочеде жерленді, ал оның жерлеу ескерткішін мүсінші Лоренцо Бартолини жасады.