Кіріспе

Брайан Флемингтің 2005 жылғы фильмі – Брайан Флемингтің жазған және түсірген тәуелсіз деректі фильмі. Бұл фильм Исаның бар екендігіне күдік тудырады, тарихи Исаның болғанына қарсы Христос аңызы туралы теорияны қолдайтын дәлелдерді, сондай-ақ христиандықтың басқа да аспектілерін зерттейді.

Мәсіх туралы миф теориясы

Фильмнің көп бөлігі - Христос туралы аңыз теориясын қолдайтын аргументтерді ұсынудан тұрады. Флеминг және фильмде ол сұхбаттасқан адамдар мынадай талаптар қояды:
Христиандық тарихы, әсіресе алғашқы христиандардың доктринасы, Исаның мифтік тұлға болғанымен үйлеседі, ал тарихи деректер кейіннен қосылған. Пауылдың хаттары, Ілтебілдерден бұрын жазылған, автордың Исаның жақында өмір сүргені туралы ешқандай хабары жоқ екенін көрсетеді. Пауыл тек айқышқа шегеленуі, қайта тірілуі және көтерілуі туралы айтады, оларды жердегі емес, мифтік әлемде болған оқиғалар ретінде бейнелейді. Өлім, қайта тірілу, көтерілу тізбегі бұрынғы мифологиялар мен діндерде жиі кездесетін, бұл Иса тұлғасының Жердегі нақты тәжірибеден тыс, ұқсас алдыңғылардан шабыт алғанын көрсетеді. Ілтебілдерде келтірілген Исаның өмірбаянының басқа да егжей-тегжейлері ертедегі яһуди жазбаларында бар: мысалы, "Нәсіпсіздердің қырғыны" Мысырдан шығу кітабындағы дерлік бірдей оқиғадан тікелей шабыттанған сияқты.

Сыни пікірлер

Impose Magazine журналының бір рецензенты фильм "бірқатар маңызды сұрақтар көтереді" деп жазды және былай деді: "Ең болмаса, бұл фильм Гибсонның шедеврiн зерттеуге маңызды үлес ретiнде танылуға лайық. Кино зерттеушiлерi назар аударсын. Бұл Флеммингтiң діни өмірден дінсiз өмірге өту жолын, 'Құдайға сену' дилеммасы аясындағы кеңiнен талқыланатын мәселелермен байланыстыратын ерекше фильм. Бұл – батыл қадам, және ол оны сәттiкпен орындады." Rovi рецензентi Джейсон Бьюкенен New York Times-тағы шолудың қорытындысында, бұл деректі фильмнiң "Дiн саласында Морган Сперлоктың 'Super Size Me' фильмі жылдам тамақ индустриясы үшін жасағанын қайталауға тырысатынын" айтты, сондай-ақ "қарапайым адамдардың көтермейтiн қиын сұрақтарға жауап iздеуде батыл талпыныс жасайды. Көптеген қазiргi христиандардың өз дiнiнiң тамыры туралы бiлмеушiлiгiнен бастап, Иса Мәсiх пен ежелгі пұтқа табынушылардың құдайлары арасындағы айқын ұқсастықтарға дейiн, және христиандардың қан мен зорлыққа құштарлығына дейiн, бұл сенiмдi тербететiн деректі фильм христиан дiнiнiң көптеген сырларын бұрынғыдан да жаңа қырынан ашады."

Жауаптар мен даулар

Christian Communications Worldwide журналында Сьюзан Верстрате Брайан Флемингтің аргументтеріне төрт сын айтады. Біріншіден, Галилейдің католик шіркеуімен болған қиындықтарын Исаның өмір сүргені туралы пікірталаспен салыстыру – логикалық байланысы жоқ нәрсе. "Бұл сіздің тіс дәрігеріңіз кішкентай қозғалтқыштарды жөндеуде сарапшы болмаса, сіздің отбасылық дәрігеріңіз қызылшаны диагноз қоя алмайды дегенмен бірдей." Екіншіден, "Христиандық" дінінің "Испан инквизициясы, Чарльз Мэнсон, Дэвид Кореш және Құдайдың еркін орындаймын деп айтқан басқа да денсаулығы дұрыс емес, психотикалық адамдар" сияқты жағдайларға жауапты деп мәлімдеу – асығыс қорытындыға келтіру, "жақсы таңдалмаған үлгі негізінде барлық христиандар туралы шешім жасау". Үшіншіден, Флеминг Исаның қайтыс болған күні мен Жақсы Жаңалықтардың жазылған уақыты арасындағы айырмашылықты әдейі үлкейтіп көрсетеді және Иса – "өліп қайта тірілген құдайлар" мифологиясынан құрастырылған дегенді "дәлелдеу" үшін әртүрлі мифтерден қалауынша элементтер таңдайды. Төртіншіден, Флемингтің "Павел Исаның нағыз адам болғанына сенбеген" деген пікірін ол "ешқашан Исаның сөздерін келтірмейді және Исаның балалық шағы туралы айтпайды" деп түсіндіреді. Оған жауап ретінде ол "Павелдің хаттары Мәсіхті жаңа аудиторияға таныстыру мақсатымен жазылмаған, сондықтан Жақсы Жаңалықтардағы оқиғаларды қайталаудың қажеті жоқ" дейді, сондай-ақ Исаның адам екенін көрсететін хаттардан аяттар келтіреді.

Құдайды қорлау

2006 жылдың желтоқсан айында атеисттік ұйым "Рационалды жауап отряды" фильмнің DVD-ін "Құдайға қарсы сөйлеуге шақыру" интернет-жобасына қатысып, өздерін ашық түрде атеист деп жариялаған алғашқы 1001 адамға тегін беру туралы хабарлады.