Матфей 1:17 - Ұрпақтар тізімі және оның символикасы

Кіріспе

Матай 1:17 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бірінші тарауының он жетінші аяты. Бұл аят Исаның әкесі Жүсіптің шежіресі тізілген бөлімнің соңында келген.

Қысқаша мазмұндағы қорытындының себептері

Бұл сандар 70 апталық жылмен байланысты болуы мүмкін, яғни Иерусалимнің қайта жаңғыруы мен Мәсіхтің келуі арасында 490 жыл өтеді. Әдетте, ұрпақтар 35 жылға есептелетін болғандықтан, бұл дәл 14 ұрпақ екенін білдіреді. У. Д. Дэвис пен Дейл Эллисон бұл ай күнтізбесімен байланысты болуы мүмкін екенін айтады. Ай айы 28 күнді құрайды, оның 14 күні – толу айы, 14 күні – кеміп отыру айы. Осылайша, алғашқы топтастыру Давидқа дейінгі толу айы, келесі он төрттік – Вавилон тұтқындығына дейінгі кеміп отыру айы, ал соңғысы – Исаға қарай толу айы болуы мүмкін. 14 санының өзі маңызды. Бұл 7 санының екі есесі, ал 7 саны қасиетті сан саналған. Давидтің атын сандарға айналдырғанда, олардың қосындысы он төртке тең. 3 топ 14 саны 6 топ 7 санымен бірдей. У. Д. Дэвис пен Дейл Эллисон алғашқы алты кезеңнің аптаның алғашқы алты күнін бейнелейтін теорияны ұсынады; ал Исамен жетінші күн, мәңгілік демалыс күні басталады. Бұл қателіктердің себебі, Кистер Стендальдің алғаш айтқан маңызды пікірі бойынша, Киелі кітаптың қатесіздігін сақтау үшін Давидтің аты өлеңде екі рет айтылғандықтан, тізімде де екі рет кездесуі керек. Осылайша, ол «Авраамнан Давидқа» дейінгі он төрт атадан бірі де, «Давидтен Вавилонға жер аударылғанға дейін» дейінгі он төрт атадан бірі болып табылады. Мұндағы басты мәселе – Вавилонға жер аударылу екі рет айтылғандықтан, сол кездегі Иехония да екі рет айтылуы керек деген ой туады. Басқа теориялар да бар. Мысалы, Мариям 14 атаның бірі ретінде есептелуі мүмкін, немесе Иехония патша ретінде және тақтан түскен азамат ретінде екі бөлек тұлға ретінде қарастырылуы мүмкін. Қазіргі ғалымдар бұл мәселені Матай 1:11-де қарастыратынын айтады. Көптеген деректерде Жосия мен Иехонияның арасында Иехояким есімді патша болғаны жазылған. Бұл туралы 1 Патшалар кітабының 3:15-16 тармақтарында айтылған. Көптеген ғалымдар Иехонияның есімі Иехояхин деп жазылған болуы мүмкін деп санайды, және олардың есімдері біріктіріліп кеткен. Осылайша, қателік кейінірек көшірушінің қатесі болуы мүмкін. Дегенмен, шежіреде қалған бірнеше адамдар да бар. Матай 1:8 Ахазия, Аталия, Иоас және Амасияны өткіріп жіберген, олардың екеуі де Иуда патшалары болған және олар туралы басқа деректерде де толық мәлімет бар. «Тудырды» деген сөз «әкесі» деген мағынаны да білдіреді, ал ежелгі шежірелерде маңызсыз ұрпақтарды өткіріп жіберу жиі кездеседі. Бұл төрт адамның неге жіберілгені туралы толық ақпарат алу үшін Матай 1:8-ге қараңыз. Шын мәнінде, он сегіз ұрпақ болған кезде, он төрт ұрпақ болды деп айту екіжүзділік болып көрінуі мүмкін. Фаулер бұл тармақтың қате емес екенін, өйткені бұл нақты шежіре туралы емес, тек Ілхабарда ұсынылған тізім туралы екенін айтады. Фаулер Матай кітабының авторының кейбір есімдерді алып тастауға және қажетсіз ата-бабаларды атамауға себептері болғанын есептейді. Фаулердің пікірінше, бұл тармақтағы нұсқаулар Матайдың шежіресін жаттауға көмектесу үшін берілген, ал өлгендердің тарихи тізімі емес. Дәстүр бойынша, Авраамнан Давидқа дейінгі алғашқы кезең әрқашан он төрт атадан тұратын, сондықтан Матай кітабының авторы басқа екі бөлімнен қажетсіз атауларды алып тастап, оңай жатталатын үштік құрылымды құрған. Тізімдегі ұқсас атауларды өткіріп жіберу – гомоиотелеутон деп аталатын жиі кездесетін қателік. Бір теория бойынша, Матай кітабының авторы тізімді дұрыс жазған, ал кейінірек бір көшіруші оларды өшіріп тастаған. Бұл тармақ тек 14/14/14 құрылымы қателік жасалғаннан кейін пайда болғандықтан, мәтінге кейіннен қосылған болуы керек дегенді білдіреді. Тағы бір мәселе – бірнеше қосымша есімдер қосылған кезде де, бұл шежіренің қамтуы тиіс көптеген ғасырлар үшін есімдер тым аз, өйткені Матай негізінен Исаның патшалық тегіне, биологиялық тегіне емес (бәлкім, Лұқа 3-те қолданылған), ол оған қол жеткізе алмады.

The numbers may be linked to , which states that seventy weeks of years, or 490 years, would pass between the restoration of Jerusalem and the coming of the messiah. Since generations were commonly placed at 35 years, this means exactly 14 generations. W. D. Davies and Dale Allison also note that this might be linked to the lunar calendar. The lunar month is 28 days, 14 days of waxing and 14 days of waning. Thus the first grouping could be the initial waxing to David, the next fourteen the waning to the Babylonian captivity and the last period the waxing towards Jesus. The number 14 is itself important. It is twice 7, which was considered a holy number. David's name, when turned into numbers, adds up to fourteen. 3 groups of 14 is the same of 6 groups of 7. W. D. Davies and Dale Allison mention a theory that the first six periods reflect the first six days of the week; with Jesus begins the seventh day, that of the eternal Sabbath. Other than the straightforward reason of simple miscounting, the significant view, first advocated by Krister Stendahl, which would preserve the inerrancy of the Bible, is that David's name should appear twice just as it is mentioned twice in the verse. By this count he is both one of the fourteen from "Abraham to David" and also one of the fourteen from "David to the exile to Babylon." The main problem with this is that it would also suggest that since the exile to Babylon is mentioned twice the man at this time, Jeconiah, should also appear twice. Other theories that have been advanced include that Mary counts as one of the 14 or that Jeconiah legally counts as two separate people, one as king the other as dethroned civilian. An explanation that scholars today find more probable is that the problem lies in Matthew 1:11. Almost all other sources report that a king named Jehoiakim was between Josiah and Jeconiah. A biblical reference for this may be seen in I Chronicles 3: 15 16. Many scholars feel it is likely that Jeconiah, whose name can be spelt Jehoiachin, was confused with his father and they were merged into one person. Thus the error was one by a later transcriber. However there are several other people who were left out of the genealogy. Matthew 1:8 skips over Ahaziah, Athaliah, Jehoash, and Amaziah, two of whom were kings of Judah and all are well documented by other sources. Begat can also mean grandfather of and skipping unimportant generations is not uncommon in ancient genealogies. See Matthew 1:8 for a full discussion on why these four may have been left out. It may appear duplicitous to claim that there were fourteen generations, when in fact there were eighteen. Fowler argues that this verse is not in error, as it is not a description of the actual genealogy, but simply of the list that was presented in the Gospel. Fowler believes that the author of Matthew had good reason to drop the names he did and to skip unnecessary ancestors. Fowler sees instructions in this verse are to aid in the memorization of Matthew's version of the genealogy, not the historical list of decedents. By tradition the first period from Abraham to David always had fourteen names, so the author of Matthew simply cut unneeded names from the other two sections to create an easily memorized triple structure. A transcriber skipping similar names in a list is a common error known as homoioteleuton. One theory is that the original author of Matthew probably had the list correct, and that a later scribe erased the four. This implies that this verse must be a later addition to text, as the 14/14/14 structure only came into being after that error was made. An added problem is that, even with several extra names added, there are far too few names for the many centuries this genealogy is meant to cover, as Matthew focuses mainly on Jesus's royalty lineage, not the biological line (which is possibly used in Luke 3) which he did not have access to.