Кіріспе

Каянгел (Ngcheangel) – Корордың солтүстігінде орналасқан Палаудың ең солтүстік штаты. Жер ауданы шамамен ... құрайды. Халқы 54 адамды құрайды (2015 жылғы халық санағы бойынша). Штатта Орукей деген бір кішкентай елді мекен бар, ол сонымен қатар оның астанасы болып табылады. 2020 жылы Ричард Нгиракед штат губернаторы болып сайланды.

Тарих

Мемлекет 16 ғасырдың соңынан бастап 1899 жылға дейін Испанияның отарлауында болды, сол кезде аумақ Германия империясына сатылды. Бұл жағдай Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жалғасты, одан кейін Жапония атолдарды бақылауға алды. АҚШ бұл аймақты Екінші дүниежүзілік соғыстан Палау тәуелсіздігіне дейін басқарды.

Палау Парламенті 2005 жылдың қаңтар айында Каянгел штаты мен Палау Пасифик Энергиясы (PPE) арасындағы 2002 жылғы келісімді қолдайтын бірлескен қаулы қабылдады, бұл келісім мұнай компаниясына белгілі бір мерзімге айналадағы теңіз аумағында мұнайды барлауға, бұрғылауға және өндіруге эксклюзивті құқық берді. Бастапқыда Палау үкіметі экологиялық негіздермен бұған қарсы болған, бірақ кейін 2003 жылы Каянгел штатының тұрғындары қолдаған петицияға мойынсұнды.

Хайян тайфуны

2013 жылы «Хайян» тайфуны аралда кең ауқымды қиратулар қалдырып, Каянгелді толығымен су басты, және барлық үйлер қирады. Қайтыс болғандар туралы хабарлама түспеді, бірақ 69 адам осы дауылдың салдарынан зардап шекті.

Демография

2015 жылғы халық санауы бойынша штаттың халқы 54 адамды құрады, ал орташа жасы 37,5 жас болды. Штаттың ресми тілдері – палау және ағылшын тілдері. Rdechor – штаттың дәстүрлі жоғары басшысының лауазымы.

Саяси жүйе

Каянгел штатының халқы 60-тан аз адамды құрайды, және оның сайланған басшысы – губернаторы бар. Штатта сондай-ақ әр төрт жыл сайын сайланатын заң шығару органы да бар. Штат халқы Палау делегаттар палатасына бір өкіл сайлайды.

Каянгел атолы

Қаянгел атоллы (Ngcheangel) – Қаянгел штатының жалғыз тұрғын атоллы және Қаянгел штатының жер ауданының басым бөлігін (99 пайызын) құрайды. Палаудың бас аралдарының бірі – Бабельтуап аралының солтүстігінде, бірақ Бабельтуаптың кедергі рифінен солтүстікке қарай орналасқан. Атолл шамамен солтүстік-оңтүстікке қарай созылған және ені , жалпы ауданы (лагунаны қоса алғанда) құрайды. Лагунаның орташа тереңдігі - , ал максималды тереңдігі - 15 метр. Әуеден түсірілген суреттерде шамамен 25 ірі шыңды көруге болады. Лагунаның түбі көбінесе құмды. Атоллдың батыс жағында Ulach деп аталатын, тереңдігі бар болғаны 0,8 метр болатын лагунаға кіретін қайықтар үшін тар жол бар. Лагунадағы кораллдардың түрлері мен саны аз. Үлкен балықтар, дельфиндер және тамақ іздеп жүрген теңіз тасбақалары осы жолға жақын жерде жиі кездеседі. Овал пішіндес атоллдың шығыс және оңтүстік шетінде, солтүстіктен оңтүстікке қарай төрт тығыз орманды арал орналасқан: Каянгел, Нгериунгс, Нгеребелас және Орак.

Нгериунг аралы

Нгериунг аралы, Каянгел аралының оңтүстігінде шамамен орналасқан, солтүстік-оңтүстік бағытта ұзын, ал ені оңтүстікте және солтүстікте аралығында, бұл жердің ауданы шамамен 6 шаршы километрді құрайды. Аралда шағын кемпинг бар. BirdLife International ұйымы Микронезия мегаподаларының ірі популяциясын қамтитындықтан, бұл аралды Құстардың маңызды аймағы (IBA) деп белгілеген.

Нгеребелас аралы

Нгеребелас аралы, Каянгел атоллінің оңтүстік ұшына жақын, шамамен Нгериунгс аралының оңтүстік-батыс ұшынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Оның көлемі шығыстан батысқа қарай және солтүстіктен оңтүстікке қарай, ал құрлық ауданы шамамен құрайды.

Орак аралы

Орак аралы, Каянгел атоллінің оңтүстік ұшында, Нгеребелас аралының оңтүстік-батыс шетінен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан, оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылған және кеңдігі бар. Жер ауданы - 4 гектар, бұл Каянгел атолының төрт аралының ең кішісі.

Нгаруангел рифі

Нгаруангель (Ngaruangl) рифі, орналасқан, Каянгел атоллының солтүстік-батысында жатыр, және Нгаруангель асуы арқылы одан бөлінген, өте терең (әр атолдан шамамен ) және кең асу. Атолл солтүстіктен оңтүстікке қарай ұзындығы , ал ені солтүстікте -ден, оңтүстікте -ге дейін, және шамамен орташасы . Лагунаны қоса алғандағы жалпы ауданы - . Лагунаның орташа тереңдігі , онда 115 тік және жапсырма рифтер бар, сондай-ақ барьерлік рифтің солтүстік-шығыс бөлігінен өтетін қайық жолы бар. Лагунаның түбі қалың құм шөгінділерімен және мүйізді агароралардың (staghorn Acropora) қалың тоғайларымен жабылған. Рифті Нгаруангель қорығы қорғайды.

Нгаруангел аралы

Атоллдың шығыс шетінің ортасында, оның ең шығыс нүктесінде, Нгаруангел аралы деп аталатын кішкентай, шөл және адам тұрмайтын арал бар. Нгаруангел аралы солтүстік-оңтүстік бағытында созылған, оңтүстігінде кең, ал солтүстігінде тар. Аралға қосылған құм тілі лагунаға оңтүстік-батысқа қарай бағытталған, созылған және кең. Аралдың жалпы ауданы – . Арал негізінен толқындармен жағаға шығарылған кедір-бүдыр тас бөлшектерінен тұрады. Көптеген бөлшектері дөңгелек немесе өткір, көбінесе Acropora reticulata түріне немесе оған ұқсас пішінде. Құм мен құмды ұсақ тас лагуна жағында және оңтүстік ұшында ғана кездеседі. Биіктігі жоғары толқын деңгейінен бір метрден кем. Аралда өсімдіктер жоқ. Жануарлар дүниесін көптеген теңіз краншықтары ұсынылады. Терндер көптеп кездеседі.

Веласко рифі

Веласко рифі – Нгаруангли рифінің солтүстігінде орналасқан, суға батып кеткен атолл. Ол қоршаған теңіз түбінен тік көтеріледі, тереңдігі шамамен ... метрді құрайды. Бұл риф Нгаруангли рифінен айқын ажыратылмайды және спутниктік суреттерде оның үлкен, бірақ су астында қалған солтүстік бөлігі ретінде көрінеді. Ол солтүстікке қарай ... метрден астамға созылады, ені ... метрге жетеді, осылайша овал тәрізді пішінге ие болып, шамамен ... аудандағы кеңістікті қамтиды. Рифтің көп бөлігі картаға түсірілмеген. Орталыққа қарайғы ойыс (лагуна) ... метр тереңдікте, ал шеттеріндегі (сыртқы жиектеріндегі) тереңдіктер ... (әдетте ...) метр аралығында болады, күшті толқын ағыны кезінде су үстіне ағылып түсулер пайда болады. Қатты толқындар Веласко рифіндегі кораллдардың түрлері мен жабындысының шектеуіне әкеледі.

Білім

Білім министрлігі мемлекеттік мектептерді басқарады. JFK Kayangel бастауыш мектебі 1965 жылы салынған; бастапқыда оқушылар сабақтарды баида өткізді. Бұл Қаянгел оқушылары бұрын Бабелдоп мектептеріне барып оқығандықтан, осы мектептерге түскен жүктемені жеңілдетті. Нгараардтағы Нгараард бастауыш мектебі бұрын Қаянгелге қызмет көрсеткен. Корордағы Палау орта мектебі – елдегі жалғыз мемлекеттік орта мектеп, сондықтан осы аймақтың балалары сонда оқиды.