Кіріспе

Музыкалық ойын-сауықтар музыканы кездейсоқ түрде жасау үшін қолданылған.

Музыкалық Вюрфельшпиль (неміс тілінде «музыкалық ойын-сауық») – бұл алдын ала дайындалған нұсқалардан музыканы кездейсоқ түрде жасауға арналған құлақтарды пайдалану жүйесі. Бұл ойындар 18 ғасырда Батыс Еуропаның барлық аймақтарында кең таралған. Әр түрлі ойындар ойлап табылды, кейбіреулері құлақтарды қажет етпеді, тек кездейсоқ санды таңдауды талап етті. Ең алғашқы мысал – Иоганн Кирнбергердің «Der allezeit fertige Menuetten und Polonaisencomponist» (неміс тілінде «Мәңгі дайын минует және поляк композиторы») (1757 жыл, 1-ші басылым; 1783 жылғы 2-ші басылым, қайта жаңартылған). Белгілі композиторлардың мысалдары: К.Ф.Э. Бахтың «Einfall, einen doppelten Contrapunct in der Octave von sechs Tacten zu machen, ohne die Regeln davon zu wissen» (неміс тілінде «Ережелерді білмей октавада екі еселі контрапункттің алты тактын жасау әдісі») (1758) және Максимилиан Штадлердің «Table pour composer des minuets et des Trios à la infinie; avec deux dez à jouer» (француз тілінде «Екі құлақпен ойнай отырып, минуеттер мен триоларды шексіздікке дейін құрастыру кестесі») (1780).

Эстетика

Лоуренс Збиковскидің айтуынша, "Шындығында, мұндай ойындар арқылы жасалған музыканың табысына кездейсоқтық аз үлес қосты. Ойынды құрастырушылардан қажет болған нәрсе – ойынды қалай құрастыру керектігі туралы біраз білім және вальстер сияқты музыкалық формалардың құрылымын түсіну болды". Стивен Хеджестің айтуынша, "Еуропадағы "әдемі әдет-ғұрыпты" орта тап математикамен әуестенді. Зерттеу және тізімдеу атмосферасында, кез келген адамға музыка жазуға мүмкіндік беретін жүйелі құрылғының танымал болуы шартты түрде болжамдалды. Леонард Мейердің айтуынша, "18 ғасыр композиторлары музыкалық текше ойындарын жасады, ал 19 ғасыр композиторлары олай істемеді. [17 және 18 ғасыр музыкасында] фигураларды таңдауды шектеген нәрсе – шығарманың жанрына байланысты, дәмділік, сәйкестік және лайықтылық талаптары болды, [19 ғасыр музыкасындағыдай] бірте-бірте дамитын, жатқан процестің ішкі қажеттілігі емес". Қараңыз: музыкалық даму. Бұл ойындардың қалай жұмыс істейтінін сөйлем құрастыру арқылы түсінуге болады. 1 Сиыр даладан өтті. 2 Шошқа аула арқылы жүрді. 3 Қойлар батпаққа қашты. Әр сөз үшін бір текше тасталады және санға сәйкес тиісті бағаннан сөз таңдалады. Мысалы, егер 1 2 3 1 2 3 шықса, "Шошқа батпақтан өтті" деген сөйлем құралады. Әрбір тізбек негізінен бірдей, әртүрлі орындар үшін аз немесе көп таңдаулар болуы мүмкін, ал әр орын үшін ұсынылған таңдаулар толығымен басқаша емес, көбінесе шамалы өзгерістер болады.

Басқа мысалдар

Джозеф Хайднның "Gioco filarmonico o sia maniera facile per comporre un infinito numero de minuetti e trio anche senza sapere il contrappunto" (италия тілінде "Гармония ойыны, немесе контрпункт білімі болмаса да, шексіз көптеген минуеттер мен триолар құрастырудың оңай жолы") авторлығы да нақтыланбаған.