Кіріспе

Георг Буркхардт (; 1484 жылдың 17 қаңтары – 1545 жылдың 16 қаңтары) – неміс гуманисі және теологы, реформатор, Саксониялық сайлаушы Фридрих Ақылдының хатшысы, сондай-ақ Реформация тарихындағы маңызды тұлға.

Өмірбаян

Буркхардт Нюрнбергке жақын орналасқан Спальтта (сонда ол латынша "Спалатин" деген ат алды) дүниеге келді, оның әкесі тері илеуші еді. Ол он үш жасында білім алу үшін Нюрнбергке барды, содан кейін Эрфурт университетіне түсті, онда 1499 жылы бакалавр дәрежесін алды. 1502 жылы ол Виттенберг университетіне оқуға барып, Виттенбергтің Шлоскирхеден шығысқа қарай орналасқан Шлоссплацтағы жатақханада тұрды. 1505 жылы Спалатин заңгерлік мамандықты оқу үшін Эрфуртқа оралды. Ол Конрад Мутианға ұсынылып, неміс гуманистерінің қауырттығына бөленді, олардың арасында Мутиан ең белгілісі болды. Досы оған Георгентальдағы монастырда жаңа келгендерге сабақ беруге мүмкіндік берді, ал 1508 жылы Мартин Лютерді дінге қабылдаған Иоганн фон Лааспфе епископы оны дін қызметкері етіп тағайындады. 1509 жылы Мутиан оны Саксонияның курфюрсті Фридрих III Данаға ұсынды, ол оны 1511 жылы Виттенбургке өзінің туған інілеріне, соның ішінде болашақ курфюрст Иоганн Фридрихке ұстаздық ету үшін жіберді. Спалатин Фридрихтің сенімін тез жеңіп алды және Альтенбургте каноник қызметімен марапатталды. 1512 жылы курфюрст оны кітапханашы етіп тағайындады. Ол сонымен қатар сарай капелланы және хатшы болып тағайындалды, курфюрстің жеке және мемлекеттік хат-хабарларын басқарды. Оның терең білімі, әсіресе грек тіліндегі ерекше шеберлігі Саксон сарайы үшін құнды болды. Спалатин теологиямен айналысқан емес, дін қызметкері болғанымен, гуманист болды. Ол Лютермен қалай танысқаны белгісіз, бірақ реформатор оның барлық рухани және моральдық мәселелерде басты кеңесшісіне айналды. Оның Лютерге жазған хаттары жоғалып кетті, бірақ жауаптары сақталған. Ол Лютердің еңбектерін курфюрстке оқып, оның пайдасына латын тілінен неміс тіліне аударды. Спалатин 1518 жылы Аугсбург диетасына Фридрихпен бірге қатысып, папалық легаттары Томас Каетан мен Карл фон Мильцицпен келіссөздерге қатысты. Ол Карл V император болып сайланғанда және таж кигенде, сондай-ақ Реформацияның алғашқы жылдарындағы қиын дипломатиялық кезеңде Вормс диетасында болды. Спалатин Лютерді кітап шығарудан немесе папалыққа қарсы ашық әрекеттер жасаудан көп рет қайтарды, бірақ олар жасалған кезде кітаптарды аударуға немесе оларды ақтауға дайын болды. 1525 жылы Фридрих қайтыс болғаннан кейін, Спалатин Саксон сарайын тастап, бірақ императорлық диеталарға қатысуын жалғастырып, Иоганн мен Иоганн Фридрихке кеңесші болды. Ол Альтенбургте каноник ретінде тұрып, шіркеу реформаларын енгізуге шақырды, бірақ толық сәттілікке жете алмады. Ол сол жылы үйленді. Өмірінің соңғы кезеңінде, 1526 жылдан бастап, Спалатин негізінен Саксониядағы шіркеулер мен мектептерді тексерумен айналысты, шіркеулік кірістерді тәркілеу және пайдалану туралы есеп берді және Альбертин Саксониясы үшін де осы жұмысты жүргізуге шақырылды. Ол сонымен қатар Виттенберг университетінің тұрақты қонағы болды. Өлер алдында ол терең күйзеліске түсіп, Альтенбургте қайтыс болды. Ол Санкт-Бартоломей шіркеуінің мазарында жерленді.