Куба Христиан-демократиялық Партиясы: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Кубаның Христиандық Демократиялық Партиясы (ХДП) – Кубадағы христиандық демократиялық саяси партия. Ол Орталық Демократиялық Халықаралыққа (испанша: Internacional Demócrata de Centro – IDC), Американың Христиандық Демократиялық Ұйымына (испанша Organización Demócrata Cristiana de América – ODCA) және Латын Америкасы Партияларының Одағына (ULAP) мүше. Кубаның Христиандық Демократиялық Партиясы (ХДП) аралда құрылған ең ұзақ уақыт бойы сақталып келген саяси партия болып табылады. Оның бастауы 1959 жылы Хосе Игнасио Расконың Кубада христиандық гуманизм негізінде Христиандық Демократиялық қозғалысты құруына дейін жетеді, ол 1991 жылы Флорида штатының Майами қаласында Христиандық Демократиялық қозғалыс пен Кубадағы үстемдік құрған репрессия салдарынан елден жер аударылған, ұқсас құндылықтар мен принциптерді қорғайтын бірнеше ұйымдардың бірігуі нәтижесінде ресми саяси партияға айналды. Куба Конституциясына 1992 жылы енгізілген өзгерістер коммунистік партиядан басқа саяси партияларды құруды қылмыстық қылмыс деп таныса да, партиялардың ешқайсысына (коммунистік партияны қоса алғанда) аралда кез келген қоғамдық-саяси қызметтерді жүргізуге немесе үгіт-насихатпен айналысуға рұқсат берілмейді. 2019 жылғы жаңа Конституция бұл мүмкіндікті алып тастап, оны "социалистік қоғамды құру, нығайту және қорғау міндеттеріне" бағытталған "халықтық және әлеуметтік ұйымдарды" құрумен шектеді (14-бап). Кубаның Христиандық Демократиялық Партиясының президенті 2014 жылға дейін кубалық эмигрант Марселино Миярес Сотолонго болды, ал халықаралық хатшысы – Хосе Игнасио Раско, ол да эмиграцияда болды. Раско 1959 жылы Кубаның Христиандық Демократиялық қозғалысын құрды. Ол профессор, жазушы және публицист болды. Сонымен қатар, ол Кубаның Жак Маритен институтының және "Editorial Cubana" баспасының президенті болды. 2014 жылдың мамыр айында партия Майамиде XIII съезін өткізді, онда Рене Эрнандес президент болып сайланды. 2018 жылдың 2 маусымында доктор Андрес Эрнандес Амор президент болып сайланды, оған үш вице-президент: Гектор Карабальо, Enix Berrio Sardá және Рене Эрнандес қосылды. Съезде Гаванада тұратын экономист және социолог Enix Berrio Sardá-ның кеңеске кіруіне ерекше назар аударылды, ол сонымен қатар Куба режиміне қарсы оппозициялық топ – Демократиялық Әрекет Бірлігі Кестесінің (MUAD) өкілі болды. 2023 жылдың 29 сәуірінде ХДП-ның XVII съезі цифрлық форматта өтті, онда Елена Ларринага президент болып сайланды. Ол әйелдер құқықтары мен Кубаның тәуелсіздігі үшін күрескен белгілі тұлға. Оған қоса вице-президенттер Андрес Эрнандес, Гектор Карабальо, Эдди Дельгадо және Дунья Медина сайланды. ХДП, басқалармен қатар, қоғамдық бостандықтар мен адам құқықтарына толық құрмет көрсетілген құқықтық мемлекет құруды және әлеуметтік нарықтық экономиканы іске асыруға негізделген өркендеген және әділ қоғам құруды жақтады. Партияның манифесті (1991 жылы Майамиде қабылданған) былай демелі: "Біз Кубаның Христиандық Демократиялық Партиясын құру туралы шешім қабылдадық, себебі демократиялық және плюралистік аяда адам құқықтары, экономикалық даму және әлеуметтік әділдік үшін күресте ана елімізге саяси балама ұсынуды қалаймыз". Партия Хосе Марти мен Симон Боливардың мұрасын еске алады, олар "Латын Америкасын ортақ, бірдей және тәуелсіз елдердің бауырластығы ретінде көріп өткен" делінеді. Кубаның Христиандық Демократиялық Партиясы Кубаға кез келген шетелдік араласуға қарсы және АҚШ-тың эмбаргосына қарсылығын білдіреді.

The Christian Democratic Party of Cuba (lang es, abbreviated PDC) is a Christian Democratic political party in Cuba affiliated with the Centrist Democrat International (Spanish: Internacional Demócrata de Centro – IDC), the Christian Democratic Organization of America (Spanish Organización Demócrata Cristiana de América – ODCA) and the Union of Latin American Parties (ULAP). The Christian Democratic Party (CD) of Cuba is the longest standing political party founded on the island. Its origins date back to 1959 when José Ignacio Rasco founded the Christian Democratic Movement in Cuba, inspired by Christian humanism, officially becoming a political party in Miami, Florida, in 1991, as a result of a merger between the Christian Democratic Movement and several other organizations defending similar values and principles, which operated in exile due to the prevailing repression in Cuba. Although changes to the Cuban constitution in 1992 decriminalized the act of forming political parties other than the Communist Party, none of the parties (Communist Party included) are permitted to campaign or engage in any public political activities on the island. The new Constitution of 2019 eliminated that option to limit it to the formation of "mass and social organizations" dedicated "to the tasks of building, consolidating and defending the socialist society" (Article 14). The president of the Christian Democratic Party of Cuba up to 2014 was a Cuban exile Marcelino Miyares Sotolongo and the international secretary was José Ignacio Rasco, also in exile. Rasco founded the Cuban Christian Democratic Movement in 1959. He was a professor, writer, and columnist. In addition, he was President of the Jacques Maritain Institute of Cuba and also President of Editorial Cubana. In May 2014, the party held its XIII Congress in Miami, in which René Hernández was elected president. On Saturday, June 2, 2018, Dr. Andrés Hernández Amor was elected President , accompanied by a team made up of three vice presidents: Héctor Caraballo, Enix Berrio Sardá, and René Hernández. Special recognition was given during the Congress to the entry into the board of Enix Berrio Sardá, an economist and sociologist, resident in Havana, who has also been a spokesperson for the Democratic Action Unity Table (MUAD), a well known opposition group to the Cuban regime. On April 29, 2023, the XVII Congress of the PDC was held digitally and Elena Larrinaga was elected president. She is an outstanding fighter for women's rights and the freedom of Cuba. Along with her were elected vice presidents Andres Hernandez, Hector Caraballo, Eddy Delgado and Dunia Medina, were elected. The PDC, among other postulates, advocates the establishment of a rule of law based on full respect for public freedoms and human rights and the construction of a prosperous and fair society based on the implementation of a Social Market Economy. The party's manifesto, (created in Miami 1991) states; "We have made the decision to found the Christian Democratic Party of Cuba because we wish to offer a political alternative to our mother country in the fight for human rights, economic development and social justice within a democratic and pluralistic framework." The party invokes the legacy of José Martí and Simón Bolívar, whom they say "conceived Latin America as a brotherhood of shared, common and sovereign nations." The Christian Democratic Party of Cuba are publicly against all foreign intervention in Cuba, and declares its opposition to the United States embargo.