Кіріспе

Поляк ақсұлтаны, поляк суретшісі граф Станислав Тарновский (1837 жылдың 7 қарашасы – 1917 жылдың 31 желтоқсаны) – поляк ақсұлтаны (szlachcic), тарихшы, әдеби сыншы және публицист.

Өмір

Ол 1837 жылғы 7 қарашада дүниеге келді және аристократиялық отбасынан шыққан. Оның әкесі Ян Богдан, анасы Малаховская тегінен Габриэла болды. Оның екі бауыры болды: Ян және Юлиуш. 1850–1854 жылдары Санкт-Анна гимназиясында оқыды, ал кейіннен 1855–1858 жылдары Ягеллон университетінде заң және филологияны оқыды. Оқу барысында ол Мысыр және Киелі жерге барған сияқты бірнеше шетел сапарларын жасады. Филологиялық білімін Венада жалғастырып, «Ламберт» үйінің қызметіне қатысты. Парижде болғанда ол ұйымның саяси бюросында жұмыс істеді және Юлиан Клячко мен Валерьян Калинкамен ынтымақтастық етті. Қаңтар көтерілісі кезінде Тарновский «Бялы» («Ақ») либералды-консервативті саяси фракциямен байланысты болды. Ол 1863 жылдан 1865 жылға дейін австриялық билік тарапынан түрмеге қамалған. Оломоуц түрмесінен босатылғаннан кейін ол елге оралып, Станислав Козьмян, Юзеф Сюйский және Людвик Водзицкиймен бірге «Преглад Польский» тоқсандық журналын құрды. Алғашқы саны 1866 жылғы 1 шілдеде жарық көрді. 1868 жылы ол Галициядағы саяси жағдай туралы «Тэка Стаńczyка» атты сатиралық памфлеттер сериясын бірлесіп жазды. 1867 жылдан бастап Тарновский Галициядағы Сеймге мүше болды. 1885 жылы Венадағы Герренхаусқа мүше болды. 1871–1909 жылдары Ягеллон университетінде профессор және екі рет ректор болып қызмет етті. 1873 жылдан бастап ол Академия Умьеетносци (Польша Ғылым академиясы) мүшесі, ал 1890–1917 жылдары төрағасы болды. 1918 жылы Краковта қайтыс болды және Раковицкий зиратындағы Браницкийтер отбасының мазарында жерленді. 1937 жылы оның отбасы оның денесін туған қаласындағы Дзиковтағы Біздің Анамыздың қасиетті орындарына көшірді.