Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қозғалыстағы нысана – жазушы Росс Макдональдтың детективтік романы, алғаш рет 1949 жылдың сәуір айында Альфред А. Кнопф баспасынан шықты.
The Moving Target is a detective novel by writer Ross Macdonald, first published by Alfred A. Knopf in April 1949.
Роман
"Көшіп бара жатқан нысана" детектив Лью Арчерді таныстырады, ол кейіннен тағы он жеті романда пайда болады. Осы уақытқа дейін Макдональд Кеннет Миллер деген атпен жазып келген, бірақ осы шығарма үшін Джон Макдональд псевдонімін қабылдады. Оның алғашқы нұсқалары 1947 жылы жазыла бастады, ал жұмыс атауы "The Snatch" болды; стиль жұмсақ детектив жанрын жетілдіруге бағытталған, Филип Марлоудың ізбасары ретінде бейнеленген. Макдональдтың баспагері алғашқы нұсқаның сапасына көңіл көншірмеді және маңызды түзетулер мен атауын өзгертуден кейін ғана қабылдады. Жаңа атау роман ішінде Арчердің жас әйелмен болған әңгімесінен алынған, онда ол соғыстан кейінгі буынның қызығушылық пен тәуекелге құштарлығын «жаңа нәрсемен кездесу үмітімен жылдам жүру» сияқты деп сипаттайды. «Жолда жылжып тұратын, ашық, жарқын нысана». Осы кітап үшін Макдональд Санта-Барбара, Калифорнияның нұсқасы – Санта-Тереза қаласын ойдан шығарды. Қала байлардың, жеңіл өмірге құмар болып, жоғары жартастарда тұратын және кедейлердің, олардың көп бөлігі ақ емес, қабаттарына бөлінгендей бейнеленген. Энтони Бучер «The New York Times Book Review» басылымында романды ынтамен қарсы алды: «Адамдық мейірім мен әдеби шеберлік, көп мазақталған жұмсақ детектив жанрын оның бастапқы, Хаммет деңгейіне қайтарады». Ал Реймонд Чендлер 1962 жылға дейін жарияланбаған жеке хатында Макдональдтың әдеби құрметін «әдеби кемсіздікке ұшыраған» деп сынады.
The Moving Target introduces the detective Lew Archer, who was eventually to figure in a further seventeen novels. Up to this point Macdonald had been writing under the name Kenneth Millar, but adopted the pseudonym John Macdonald for this one. His first drafts were begun in 1947, using the working title of The Snatch; its style was meant to be a refinement on hardboiled fiction, featuring a successor to Philip Marlowe. Macdonald's publisher was dissatisfied with the quality of the writing when it was first submitted and only accepted it after considerable revisions and a change of title. The new title derived from a conversation that Archer has in the novel with a young woman who describes the craving for excitement and risk taking of her post war generation as being like driving fast in hope of meeting "something utterly new. Something naked and bright, a moving target in the road." For the book, Macdonald created the fictional city of Santa Teresa, a version of Santa Barbara, California. The city is portrayed as divided between a rich class corrupted by easy living who live in the canyons above it and a poor underclass, many of them non white. Anthony Boucher greeted the novel enthusiastically in The New York Times Book Review: "Human compassion and literary skill returns the much abused hard boiled detective story to its original Hammet high level." Raymond Chandler, on the other hand, dismissed Macdonald's literary homage in a private letter not published until 1962 as the work of a "literary eunuch".
Сюжет
Лью Арчер – 35 жастағы, Лос-Анджелестегі жеке детектив. Ол миллионер Ральф Сэмпсонның мүгедек әйелімен келісім шартады, мақсаты – жақында Бурбанк әуежайына қонғаннан кейін жоғалып кеткен Сэмпсонға не болғанын анықтау. Арчер алдымен Сэмпсонның ұшқышы Алан Таггерт пен оның сүйкімді қызы Миранданы Санта-Тереза вилласында сұраққа алады, содан кейін қалаға барып, отбасының адвокаты Берт Грейвспен, Арчердің Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы досымен әңгімелеседі. Бір ізбен ол қартайған Голливуд жұлдызы Фэй Эстабрукқа жетеді, оны түнгі уақытта ішімдік ішу кезінде көтеріп алады, бірақ оны үйіне апарып бара жатқанда Фэйдің күйеуі, қарулы қылмыскер Дуайт Трой кедергі келтіреді. Қайтып келе жатқанда Арчер "Жабайы пиано" деп аталатын нашақорлар жиналатын барға тоқтайды және сотталған есірткіге тәуелді Бетти Фрэлидің буги орындалуын тыңдайды. Ол Сэмпсон туралы сұрақ қоя бастағанда, ол оны Пуддлер есімді қарақшыға табыстайды, бірақ Таггерт, ол да Сэмпсонның ізін қуады, оны қатты ұрып-соғудан құтқарады. Келесі күні Арчер "Жабайы пианоның" иесі Трой екенін біледі, ол өмірінде сәтсіздікке ұшыраған қылмыскер болып көрінеді. Содан кейін ол Сэмпсонның үйіне барады, онда Сэмпсонның ұрланғанын көрсететін хат келіп түседі. Сэмпсон туралы басқа да мәліметтер анықталады: Трой оның іскер серіктесі және ол Клод есімді діни культтың басшысына ғибадатхана ретінде таулық аң аулау үйін сыйлаған. Арчер мен Миранда Сэмпсонның іздерін табу үшін осы үйге барғаннан кейін, виллаға кепіл талабы келіп түседі. Грейвс пен Таггерт ақшаны тастап кетуге келіседі, ал Арчер ұрлаушылардың көлігін қадағалауды күтеді. Бірақ көліктің жүргізушісі атып өлтіріледі, ал бандиттердің қалғандары қашып кетеді. Көлік тоқтату орнында өлген жүргізуші туралы көбірек білуге тырысқанда, Пуддлер басқаратын жүк көлігі Арчерді Клодтың таулық ғибадатханасына дейін жетелеп апарып, одан кейін қашып кетеді. Ақырында Сэмпсон мен Трой оны шекарадан заңсыз мексикалық иммигранттарды өткізу үшін және оларды жергілікті фермерлерге төмен жалақымен жұмысқа орналастыру үшін пайдаланғаны анықталады. Арчерді Трой сол жерде тұтқынға алады, ол кепілдік туралы естігенде таңғалады. Пуддлер оны жағалаудағы кемежайға апарып, Арчер виллаға оралғанда төбелес кезінде суға батып қайтыс болады. Ол жерде Грейвстен қаза тапқан адам Бетти Фрэлидің інісі Эдди екенін біледі; Таггерт Беттидің сүйіктісі және Сэмпсонды ұрлауға қатысқан екені анықталады. Таггерт Арчерді атуға тырысқанда, Грейвс оның орнына оны атып өлтіреді. Арчер Эддидің әпкесін іздейді, ол Трояның Сэмпсон қайда тұтқындалғанын білу үшін азаптап жатыр. Арчер оны құтқарады, бірақ ол осы жерге жеткенде артынан соққы алады және есінен танып қалады. Грейвс жарты сағаттан кейін келіп, оны оятып, Сэмпсонның денесін табады, ол мойнынан қысылып өлген, бірақ әлі де жылы. Арчер қайтып келе жатқанда Грейвсті кісі өлтіруде айыптайды. Ол Мирандаға үйленген, Миранда әкесі қайтыс болған соң миллион доллардан астам мұрагерлікке ие болар еді. Ақшаға деген құмарлықтың қылмысқа қатысқандардың барлығын бұрмалағанын түсінген Грейвс өзін полицияға тапсырады.
Lew Archer is a 35 year old private eye based in Los Angeles. He is hired by the crippled wife of millionaire Ralph Sampson to discover what has happened to him since he disappeared after recently landing at Burbank Airport. Archer begins by interviewing Sampson's pilot Alan Taggert and his flirtatious daughter Miranda at their Santa Teresa villa before going downtown to talk to the family lawyer, Bert Graves, an old friend of Archer's from before World War 2. A lead takes him to Fay Estabrook, an aging Hollywood film star whom he later picks up during a night's drinking, but when he takes her home he is interrupted by Fay's husband, the gun toting crook Dwight Troy. On the way back, Archer drops in on a run down bar called The Wild Piano and listens to a boogie performance by convicted addict Betty Fraley. When he starts questioning her about Sampson, she turns him over to a thug called Puddler and he is only saved from a bad beating by Taggert, who is also there on Sampson's trail. The following day Archer discovers that The Wild Piano's owner is Troy, who appears to be a crook down on his luck. He then drives to the Sampson home, where a letter has been received that makes it seem that Sampson has been kidnapped. Among other things that emerge about Sampson is that Troy is his business associate and that he gifted a mountain hunting lodge to a religious cult leader called Claude as a temple. After Archer and Miranda go to search this for some trace of Sampson, a ransom demand arrives at the villa. Graves and Taggert arrange to drop the money while Archer waits to follow the kidnapper's car. However, its driver is shot and the other members of the gang get away. While trying to find out more about the dead driver at a truck stop, a truck driven by Puddler draws up which Archer tails to Claude's mountain temple. Eventually it emerges that Sampson and Troy have been using it as a drop off point to smuggle illegal Mexican immigrants over the border and then hire them out at low pay rates to local ranchers. Archer is captured there by Troy, who acts with surprise when he hears of the kidnap. Puddler drives him back down to a dock on the coast and is drowned in a fight while Archer returns to the villa. There he learns from Graves that the dead kidnapper was Betty Fraley's brother, Eddie; Taggert is revealed to be Betty's lover and complicit in Sampson's kidnapping. When Taggert tries to shoot Archer, he is shot instead by Graves. Archer tracks down Eddie's sister, who is being tortured by Troy to reveal where Sampson is being held captive. Archer rescues her but is knocked unconscious from behind when he gets to the place. Graves arrives half an hour later to bring him round and they discover Sampson's body, strangled but still warm. On the drive back Archer accuses Graves of the murder. He had just married Miranda, who stood to inherit over a million dollars on her father’s death. Sickened at the realisation of how the lust for money has twisted all connected with the crime, Graves turns himself in.
Фильм нұсқасы
Роман 1966 жылы Пол Ньюманның "Харпер" фильміне негіз болды, ал Pocket Books фильммен байланысты романының қайта басылымын рұқсатсыз "Харпер" деп атап қайта шығарды.
The novel became the basis for the 1966 Paul Newman film Harper, when Pocket Books retitled a reprint of the novel Harper without permission as part of the movie tie in.