Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мока аралы (исп. Isla Mocha) — Тынық мұхитындағы Арауко провинциясының жағасының батысында орналасқан Чили аралы. Оның ауданы шамамен [ауданды қосу керек], солтүстіктен оңтүстікке қарай тау тізбегімен созылған. Мока аралы ұлттық қорығы аралының бетінің шамамен 45% -ын құрайды. Арал көптеген тарихи кеме қазаларына куә болған. Мапуче мифологиясында өлген адамдардың рухы батысқа қарай сапар шегіп, осы аралға барады. Тынық мұхиты дегуы (Octodon pacificus), сондай-ақ Мока аралы дегуы деп те аталатын, кеміргіштер тұқымдасының (Octodontidae) Мока аралына ендемиялық түрі. Аралдың жанындағы сулар демалыстық теңіз балық аулауға танымал орын.
Island in Chile
Mocha Island (lang es ˈisla ˈmotʃa) is a Chilean island located west of the coast of Arauco Province in the Pacific Ocean. It is approximately in area, with a chain of mountains running north–south. Mocha Island National Reserve covers approximately 45% of its surface. The island is the location of numerous historic shipwrecks. In Mapuche mythology, the souls of dead people travel west to visit this island. The Pacific degu (Octodon pacificus), also known as the Mocha Island degu, a species of rodent in the family Octodontidae, is endemic to Mocha Island. The waters off the island are a popular place for recreational sea fishing.
Геология
Геологиялық тұрғыдан алғанда, арал Ранкиль формациясының шөгінді тау жыныстарынан құралған, оның негізгі шығу орындары құрлықта орналасқан. 2010 жылғы Чили жер сілкінісі нәтижесінде арал тұрақты түрде көтерілді, бірақ бұл көтеріліс Тируа жағалауындағы ең үлкен көтеріліс болған көршілес жағалаудан төмен болды. Тируа-Моха жарылысы деп аталатын бөліну жарылысының болуы осы жер сілкінісі кезінде Моха аралының құрлыққа қарағанда өзгеше мінез-құлқымен түсіндірілуі мүмкін. Моха аралына голланд және ағылшын қарақшылары мен каперлер жиі келіп тұратын. Франсис Дрейк және Оливье ван Нурт аралды жабдықтау базасы ретінде пайдаланған. Дрейк әлемді айналып келген кезінде Мапуче халқынан ауыр жарақат алды. Дрейктің туысы Ричард Хокинс те "Дайнти" кемесімен өтіп кеткен. 1685 жылы Мапуче халқын губернатор Хосе де Гарро Био-Био өзенінің оң жағалауындағы жазыққа, Моха алқабы деп аталатын редукцияға көшірді, ол кейіннен Чилидің қазіргі Консепсьон қаласының орналасқан жеріне айналды. Аралдың жағалауындағы суларда кашалоттар мекендеді, оның ішінде Мока Дик болды, оны американдық зерттеуші және жазушы Джеремая Н. Рейнольдс 1839 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі "The Knickerbocker" журналында жариялаған "Мока Дик: немесе Тынық мұхитының ақ киті: қолжазба журналынан бір бет" атты еңбегінде суреттеген. Мока Дик – 1851 жылғы Герман Мелвиллдің "Моби Дик" романындағы ойдан шығарылған кит Моби Дикке шабыт көзінің бірі болды.
Geologically, the island is made of sedimentary rock stratum of Ranquil Formation, a formation whose main outcrops lie in the continent. The island was permanently uplifted as result of the 2010 Chile earthquake but this uplift was less than in the adjacent coast where Tirúa had the largest uplift of all the coast. The existence of a splay fault called Tirúa Mocha Fault may explain the different behaviour of Mocha Island relative to the mainland during this earthquake. Mocha Island was regularly visited by pirates and privateers from the Netherlands and England. Francis Drake and Olivier van Noort are known to have used the island as a supply base. When Drake was visiting it during his circumnavigation of the globe he was seriously hurt by its Mapuche inhabitants. Richard Hawkins, Drake's cousin, also passed with his ship the Dainty. In 1685, the Mapuche were transported by Governor José de Garro to a reducción on the plain on the right bank of the Bio Bio River called the Valley of Mocha that later became the location of the modern city of Concepción, Chile. The waters off the island were inhabited by sperm whale, including Mocha Dick, who was depicted by American explorer and author Jeremiah N. Reynolds in his published account, "Mocha Dick: Or The White Whale of the Pacific: A Leaf from a Manuscript Journal" in May, 1839 in The Knickerbocker magazine in New York. Mocha Dick was one of the inspirations for the fictional whale Moby Dick in the 1851 novel Moby Dick by Herman Melville.
Полинезиялық байланыс
2007 жылдың желтоқсан айында Консепсьон қаласындағы мұражайдың бір сөресінен полинезиялық ерекшеліктері бар, мысалы, арт жағынан қарағанда бесбұрышты пішінді бірнеше адам бас сүйегі табылды. Бұл бас сүйектері Моха аралынан келген.
In December 2007 several human skulls with Polynesian features, such as a pentagonal shape when viewed from behind, were found lying on a shelf in a museum in Concepción. These skulls originated from Mocha Island.