Украиналық Хасидтік Ружин әулеті

Кіріспе

Ружин (немесе Рижин) – Украинаның Ружин қаласында Раввин Исраил Фридман (1796–1850) құрған хасидтік әулеттің атауы. Фридман – Ружинердің алғашқы және жалғыз ребесі. Дегенмен, оның ұлдары мен немерелері өздерінің династияларын құрды, олар жиынтығында "Ружин үйі" деп белгілі. Ружинер ребесінің көптеген дәстүрлерін сақтайтын бұл династиялар: Богуш, Боян, Чортков, Хусиатин, Садигура және Штефанешт. Вижниц және Васлой династиялары оның қыздары арқылы Ружинер раввинімен туыс.

Тарих

Раввин Исраил Фридман Баал Шем Товтың бас шәкірті, Мезрич магиді (1704–1772) рабби Дов Бердің еркек тарапынан тікелей ұрпағы болды. Фридманның әкесі, Прохобишт раввині Шолом Шахне (1769–1802) ол алты жасында қайтыс болды. Оның үлкен ағасы Аврохам (1787–1812) болды, ол әкесі қайтыс болғаннан кейін оның хасидтерінің ребесі атанды. 1812 жылы рабби Аврохам ұрпақ қалдырмай қайтыс болғаннан кейін, рабби Исраил алдымен Сквирада, содан кейін Ружинде ребе болды, онда ол мыңдаған ізбасар жинады. Ружинер ребе өзінің сарайындағы сәнді үйінде, тамаша жиһазбен өмір сүрді; төрт ақ жылқыға жегілген күміс тұтқалы каретада сапар шекті; оны қызметшілер тобы үйледі; алтын кипа мен алтын түймелі әсем киім киді. Оның мыңдаған хасидтерінен басқа, Украина мен Волыньда алты ұлы мен төрт қызының некелері арқылы маңызды ықпалға ие болды, олар басқа хасидтік раввиндердің соттарына, сондай-ақ бай банктер отбасыларына үйленді. 1838 жылы екі еврей сатқынының өлтірілуіне қатысты екі жылдық тергеудің шыңында, ребе кісі өлтіруге қатысқан деп айыпталды және патша оны түрмеге қамады. 22 айдан кейін босатылып, полицей бақылауына алынды, себебі патша ол әлі де үкіметке қарсылық тудырып жатыр деп сенді. Ребе Австрияға қашып, ол оған азаматтық берді және экстрадициядан қорғады. Садигурадағы барлық яһудилер ружинер хасидтеріне айналды. Ол Израильде Коллель Волиннің президенті ретінде де белсенді болды, Израиль жеріндегі хасидтік қауымды қолдау үшін ақша жинады және үлестірді, сондай-ақ Иерусалимнің ескі қаласындағы Тиферет Исраэль синагогының құрылысын бастады, оны 1872 жылы оның ұлы, раввин Аврохом Яков Фридман аяқтады. Ребе өзінің соңғы он жылын Садигурада өткізді, ол 1850 жылдың 9 қазанында 54 жасында қайтыс болды. Оның Садигурадағы қабірі, ақырында оның екі ұлы, Садигуралық Авраам Яков және Леовалық Дов Бер, сондай-ақ басқа да отбасы мүшелерінің жерленген жеріне айналды, ол ружинер хасидтері үшін қасиетті орынға айналды. Оның қабір тасы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылды, кейін оның орнына үлкен ақ бетон плита орнатылды. Ружинер ребесінің үлкен ұлы, раввин Шолом Йосеф Фридман (1813–1851) бір жылдан аспайтын уақыттан кейін қайтыс болғанға дейін әкесінің хасидтерін басқарды. Ружинердің екінші ұлы, раввин Аврохом Яков Фридман (1820–1883) алғашқы Садигура ребесі болды, ал қалған ұлдары басқа жерлерде өздерінің хасидтік соттарын құрды.

Rabbi Yisroel Friedman was a direct descendant through the male line of Rabbi Dov Ber, the Maggid of Mezritch (1704 1772), the main disciple of the Baal Shem Tov. Friedman's father, Rabbi Sholom Shachne of Prohobisht (1769 1802), died when he was six years old. He had an older brother, Avrohom (1787–1812), who became Rebbe of their father's Hasidim upon their father's death. When Rabbi Avrohom died without issue in 1812, Rabbi Yisroel became Rebbe first in Skvyra and then in Ruzhyn, where he attracted thousands of followers. The Ruzhiner Rebbe set a regal tone for his court, living in a palatial home with splendid furnishings; riding in a silver handled carriage drawn by four white horses; being accompanied by an entourage of attendants; and wearing a golden yarmulke and stylish clothing with solid gold buttons. In addition to his thousands of Hasidim, he wielded significant influence in Ukraine and Volhynia through the marriages of his six sons and four daughters, who married into other Hasidic rabbinical courts as well as wealthy banking families. In 1838, at the height of a two year investigation of the murder of two Jewish informers, the Rebbe was accused of complicity in the murders and jailed by the Tsar. He was released after 22 months and put under police surveillance, since the Tsar still believed he was fomenting opposition to the government. The Rebbe fled to Austria, which granted him citizenship and protection from extradition. All the Jews in Sadigura became Ruzhiner Hasidim. He was also active in Israel as president of Kollel Vohlin, raising and distributing the money to support the Hasidic community in the Land of Israel, and initiated the construction of Tiferet Yisrael Synagogue in the Old City of Jerusalem, which was completed by his son, Rabbi Avrohom Yaakov Friedman, in 1872. The Rebbe spent his last decade in Sadigura, where he died at the age of 54 on 9 October 1850. His gravesite in Sadigura, which eventually became the burial place of two of his sons, Avraham Yaakov of Sadigura and Dov Ber of Leova, and other family members, became a shrine for Ruzhiner Hasidim. His gravestone was destroyed during World War I and afterwards replaced by a large white concrete slab. The Ruzhiner Rebbe's eldest son, Rabbi Sholom Yosef Friedman (1813–1851), led his father's Hasidim until his untimely death less than a year later. The Ruzhiner's second son, Rabbi Avrohom Yaakov Friedman (1820–1883) then became the first Sadigura Rebbe and the other sons founded their own Hasidic courts in other locales.

Ружин дәстүрлері

Осы күнге дейін Ружин әулетінің ребелері өздерінің соттарын салтанатты түрде өткізеді, және олардың тегін патша Давидтің әулетінен шыққандығын мәлімдейді. Ружин әулетінің ребелері сақтайтын дәстүрлердің арасында:

Күндіздің көп бөлігін өз хасидтерінен бөлек, дұға ету және негізгі бейс-медрашқа жапсарласқан бөлмеде оқумен өткізу, бұл бөлме давен штибель (дұға бөлмесі) деп аталады. Тиш өткізу кезінде тыныштық пен өзін-өзі ұстауды сақтау. (Екінші Хусиатынер ребесі, рабби Исраил Фридман, өзінің тишін толығымен үнсіз өткізгендігі айтылады.)

Тамақтануды дұға сияқты құлшылық ретінде қарастыру. Ружинер ребелері тамақ ішер кезде медитация жасайды, көп ет жемейді және ғибадатханадағы құрбандықтармен бірге ұсынылған тұзды еске алу үшін тағамдарына көп мөлшерде тұз қосады.