Кіріспе

Революциялық солшыл қозғалысы (испан тілінде: Movimiento de la Izquierda Revolucionaria) — 1962 жылы Перуде Луис де ла Пуэнте Уседа және оның APRA Rebelde тобы құрған марксистік-лениндік ұйым. Бұл ұйым 1950-ші және 1960-шы жылдары үкіметті қолдаған APRA партиясынан бөлініп шыққан топ еді. Куба революциясынан шабыт алып, Перу, Кеңес Одағы және Қытай Коммунистік партияларына қарсы тұра отырып, 1965 жылы үкіметке қарсы партизандық әрекеттерді бастады. 1965 жылдың соңында көшбасшысы қайтыс болғаннан кейін МИР үш түрлі фракцияға бөлінді. Олардың бірі, МИР ЭМ, 1982 жылы Революциялық Социалистік партиясымен (Марксистік-Лениндік) бірігіп, Movimiento Revolucionario Túpac Amaru (MRTA) құрды. Қалған екі фракция, MIR VR және MIR IV, 1980-ші жылдардың басында парламенттік солшыл коалициясы Izquierda Unida-ға қосылды.

Шығу тегі

МИР APRA-дан бөлініп құрылды, бұл бұрынғы солшыл топ 1950-60 жылдары үкіметпен ынтымақтаса бастады. Луис де ла Пуэнте Уседа фракциясы 1950 жылдардың соңында APRA Rebelde ұйымын құрды, ол 1962 жылы МИР-ге айналды. МИР "Жаңа солшыл" ағымының бір бөлігі болды, сондай-ақ Vanguardia Revolucionaria тобы сияқты, APRA және Коммунистік партияға қарсы сын-пікірлерімен, Қытай мен Кеңес Одағына тәуелсіздігімен ерекшеленді. Олардың орнына заманауи Геваралық ошақтық стратегиясын қабылдады. 1963 жылы Фернандо Белаунде Терри президент сайланғаннан кейін және оның әлеуметтік реформаларды іске асыра алмауынан кейін, кедей ауылдық аймақтардағы жағдай одан да шиеленісті болды. Алғашқы партизандық қозғалыс – ELN (Ұлттық азаттық армиясы) пайда болды, бірақ әскерилер оны тез жеңіп алды. 1964 жыл үкіметтік реформалардың жалғасқан сәтсіздігімен және жерсіз шаруалардың жерді иеленуі кезіндегі қақтығыстармен ерекшеленді, ал МИР келесі жылы қарулы күреске кірісті.

Жасау

Луис Фелипе де Ла Пюенте Уседа елді үш ықпал аймағына бөлді, әртүрлі ошақтар құру ниетімен. Солтүстікте Манко Капак, оны Гонсало Фернандес Гаска басқарды, оңтүстікте Пачакутек, оның төрағасы Рубен Тупаячи Солорзано, ал орталықта Тупак Амару, оған Гильермо Лобатон жетекшілік етті. Дегенмен, MIR халықтан жеткілікті қолдау таба алмады, ал ELN, Хьюго Бланко басқарған Революциялық солшыл фронт (Frente de Izquierda Revolucionaria) сияқты қарсылас революциялық топтар арасындағы келіспеушіліктер, сондай-ақ MIR кез келген үйлесімді әрекетке кедерес келтірді. Орманға тығылған MIR әскери күштермен сәтті күресе алмады, ал ЦРУ, бұрынғы ЦРУ қызметкері Виктор Маркеттидің сөзіне сәйкес, орман ішінде "шағын Форт-Брэгг" құрды. MIR жетекшісі Луис Фелипе де ла Пунте Уседа 1965 жылғы 23 қазанда қарулы қақтығыста қаза тапты. Бірнеше айдан кейін, қозғалыс толығымен талқандалды.

Бөлінеді

Луис Фелипе де ла Пуэнте Уцеда 1965 жылы қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, МИР өз ішінде бәсекелес фракцияларға бөлінді, оның ішінде MIR El Militante (MIR EM), MIR Voz Rebelde (MIR VR) және MIR IV Etapa (MIR IV) – әрқайсысы саяси догматизмді сақтаушы деп мәлімдеді. Құрылтай жиналысына сайлау кезінде MIR VR және MIR IV солшыл Unidad Democrática Popular (UDP) коалициясына қатысып, заңды солшыл күштермен бірікті, содан кейін 1980 жылдары Izquierda Unida коалициясына қосылды. Ал MIR EM қарулы күресті жалғастырды және 1982 жылы Partido Socialista Revolucionario – Marxista Leninista (PSR ML) партиясымен бірігіп, Movimiento Revolucionario Túpac Amaru (MRTA) қозғалысын құрды.