Кіріспе

Доктор Долиттл кітаптарының оныншы туындысы, авторы Хью Лофтинг.

«Доктор Долиттл және құпия көл» – Хью Лофтинг жазған «Доктор Долиттл» кітабы. Кітап 1948 жылы, алдыңғы кітабынан 15 жыл өткен соң, автордың қазасынан кейін жарық көрді. Осы сериядағы ең көлемді кітап және ең қараңғы атмосфераға ие; кітап жарыққа шығар алдында Екінші дүниежүзілік соғыс болған, сол кезде Лофтинг 1942 жылы «Жеңіс қаза тапқандар үшін» атты соғысқа қарсы өлеңін жариялаған. Кітапта адамға деген жеккөрушілікке жақын, соғыс және адамның адамға жасаған зұлмы туралы терең ойлар қамтылған өте күшті бөлімдер бар.

Стиль

Кітап Доктордың Айда жасаған жаңалықтарымен адам өмірін ұзарту арманынан бас тартып, үмітсіздік белгілерін көрсетуімен басталады. Алғаш рет, мәтін "тісі мен тырнағы бар табиғат" дегенді мойындайды: Доктордың тағы бір тәжірибесі, басқа тіршілік иелеріне зиян келтірмей, қоқыс жегіштер мен паразиттердің өмір сүретін үйі де сәтсіздікке ұшырайды. Содан кейін Доктор өзінің ең көне досы – Нұх кемесінде болған алып Тасбақаны құтқару үшін шұғыл шақыру алады. Лофтингтің 1923 жылғы "Доктор Дулиттлдің пошта кеңсесі" романында айтылмаған Ұлы су тасқыны туралы Тасбақаның әңгімесі баяндалады. Тасбақаның су тасқыны және оның салдары туралы айтқаны кітаптың көп бөлігін құрайды, және бұл көңілді оқиға емес. Геноцид пен құлдыққа қатысты көптеген сілтемелер бар, соның ішінде жануарлар үйдің сыртына жиналып, ішіндегі адамдарды жеп қоятын эпизодтар да бар (жас жігіт пен оның сүйіктісі, Тасбақа мен оның жұбайынан кейін ең жаны ашырлық кейіпкерлер). Комедия тек қараңғы эпизодтарды жеңілдету үшін аз ғана қолданылады. Кітап стилі жағынан ерекше, бірақ Хью Лофтингтің ең күшті жазу үлгісімен де ерекшеленеді. Сондай-ақ, Лофтингтің африкалық кейіпкерлерді бейнелеуі бұрынғы романдардағыдай карикатуралық емес.