Кіріспе
Тіл білімінде, көп тұлғалы келісім немесе көп тұлғалылық — етістіктің бірнеше аргументімен (әдетте төртке дейін) келісуі. Көп тұлғалылық — тілдің морфологиялық ерекшелігі, және оны көрсететін тілдер көп тұлғалы тілдер деп аталады. Көп тұлғалы емес тілдерде етістік мүлдем келісімді көрсетпейді немесе басты аргументпен (ағылшын тілінде — жолдаушы) келіседі. Көп тұлғалы келісімге ие тілдерде етістіктің келісім морфемалары болады, олар жолдаушыны, тікелей толықтық, жанама немесе екінші толықтық, етістік әрекетінен пайда көретін тұлғаны және т.б. көрсетуі мүмкін. Бұл көп тұлғалы белгілеу міндетті немесе ерікті болуы мүмкін (соңғысы, толық аргумент айтылған жағдайда, кейбір келісім морфемаларын жіберуге болады дегенді білдіреді). Полисинтез көбінесе көп тұлғалылықты қамтиды, ал ол өз кезегінде бас белгілеудің бір түрі. Көп тұлғалылық сондай-ақ ергативтілікпен байланысты. Көп тұлғалы келісімге ие тілдердің мысалдары — банту тілдері, баск тілі, грузин тілі, хадза тілі, магахи тілі, шамалы дәрежеде венгр тілі (анықталған жіктеуді қараңыз), сондай-ақ мохок, инуктитут және көптеген басқа да американдық және австралиялық тілдер сияқты полисинтетикалық тілдер.
In linguistics, polypersonal agreement or polypersonalism is the agreement of a verb with more than one of its arguments (usually up to four). Polypersonalism is a morphological feature of a language, and languages that display it are called polypersonal languages. In non polypersonal languages, the verb either shows no agreement at all or agrees with the primary argument (in English, the subject). In a language with polypersonal agreement, the verb has agreement morphemes that may indicate (as applicable) the subject, the direct object, the indirect or secondary object, the beneficiary of the verb action, etc. This polypersonal marking may be compulsory or optional (the latter meaning that some agreement morphemes can be elided if the full argument is expressed). Polysynthesis often includes polypersonalism, which in turn is a form of head marking. Polypersonalism has also been correlated with ergativity. Examples of languages with polypersonal agreement are the Bantu languages, Basque, Georgian, Hadza, Magahi, to a lesser extent Hungarian (see definite conjugation), as well as most polysynthetic languages, like Mohawk, Inuktitut and many other Native American and Australian languages.
Семит тілдері
Библиялық еврей тілінде не поэзиялық еврей тілінің нұсқаларында, есімдік тікелей толықтырғыш етістіктің жіктелуіне енгізілуі мүмкін, жеке сөз ретінде қосылмайды. Мысалы, "ахавтика" сөзіндегі "kha" жұрнағы еркек, жеке, екінші тұлғаға қатысты тікелей толықтырғышты көрсетеді, бұл "ахавти откха" ("Мен сені сүйдім") деп айтудың поэтикалық жолы. Бұл сонымен қатар стресс орнын өзгертеді; "ахавти" сөзінде стресс "hav"-қа түссе, "ахавтика" сөзінде "ти"-ге түседі. Бұл арап және аккад тілдеріне де қатысты. Көптеген қазіргі арап диалектілері тікелей және жанама толықтырғыш есімдіктерін біріктіреді, мысалы, Мысыр арабшасында "ол маған оларды жазбады". (Классикалық араб тілінде оған балама үш сөз болар еді: .)
The same is true also of Arabic and Akkadian. A number of modern Arabic dialects incorporate both direct and indirect object pronouns, e. g. Egyptian Arabic "he didn't write them to me". (In Classical Arabic the equivalent would be three words: .)
Ганд
Ганда тілінде тікелей және жанама есімдік нысандар етістікке нысан түйіршіктері ретінде қосылуы мүмкін. Мысалы:
Екінші мысалда, қолданыс жұрнағы ira (әдетте бір заттық) етістік гембаны екі заттық етістікке айналдырады. Етістік түбірімен келісу міндетті болса, нысанмен келісу тек нысан жіберілген кезде ғана қажет. Көптеген банту тілдерінде де осы ерекшелік кездеседі.
Венгрия тілі
Венгр тілінде lak немесе lek жұрнағы бірінші тұлғадағы жекеше жақ пен екінші тұлғадағы (бірлік немесе көптік) объектіні көрсетеді. Ең айқын мысалы – "сені сүйемін" деген szeretlek. Екінші тұлғадағы жекеше объекті алынып тасталуы мүмкін, бірақ көпше жаққа дұрыс жіктеу үшін (titeket) сөйлемге қосылуы керек.
Клитикалық сын есімдер
Полиперсонализм – вербальды морфологияның құрамына кіретін және осыған байланысты етістіктен бөлек кездеспейтін байланысқан морфемаларды қамтиды. Бұл морфемаларды прономиналдық клитикалармен шатастыруға болмайды. Кейбір зерттеушілер француз тіліндегі прономиналдық клитикалардың (барлық роман тілдеріне тән) разговорлық тілде етістіктің ажырамас бөлігіне айналғанын атап өткен, сондай-ақ француз тілін полиперсоналды деп қарастыруды ұсынған.