Кіріспе

Калифорния Жоғарғы Сотының шешімі

Varian Medical Systems, Inc. v. Delfino, 35 Cal.4th 180 (2005) – бұл Калифорния Жоғарғы Сотының сол кездегі судьясы Дженис Р. Браунның штаттың SLAPP заңына түсіндірме берген шешімі. Атап айтқанда, бұл істе SLAPP-қа қарсы шараны қабылдамауға шағым жасау барлық соттағы іс жүргізуді тоқтатады: «Арнайы сотқа қарсы шараны қабылдамауға шағым жасауды ресімдеу, шараға қатысты шағымдар бойынша барлық келесі сот іс-қимылдарын автоматты түрде тоқтатады – сіздің конституциялық құқықтарыңызды пайдаланғаныңыз үшін сотта сүйретілмеу құқығыңыз бар».

Фактілер

Осы аппеляциялық іс жүргізу ережелеріне қатысты зерттеуші ғалымдар Микеланджело Дельфино, Ph.D. және Мэри Э. Дей өздерінің веб-сайтында және түрлі интернет-форумдарда жасаған ондаған мың посттары үшін 775 000 долларлық қорлау туралы сот шешіміне шағымданып, апелляциялық шағымдама берді. Олар 1999 жылдың сәуірінде Varian Medical Systems деп аталған бұрынғы жұмыс берушілері Varian Associates, Varian Associates-тің екі жоғары лауазымды басшысы Джордж А. Здасиук және Сьюзан Б. Фелч, сондай-ақ 1999 жылы Varian Associates-тен бөлініп шыққан, штаб-пәтері Глостерде орналасқан Varian Semiconductor Equipment Associates жоғары технологиялық корпорациясына қатысты шағымдарын білдірді. Дельфино мен Дейге қатысты сот шешімінде оларға "Интернетте немесе басқа жерде тікелей немесе жанама түрде" 23 түрлі мәлімдемені жариялауға, таратуға тыйым салынды. Бұл мәлімдемелерді сот төрешісі Джек Комар, емес, ал қазылар алқасы "жалған" және "қорлаушы" деп таныды. 2001 жылдың күзінде Санта-Клара округінің Жоғарғы сотындағы сот отырысынан бұрын Дельфино мен Дей Калифорния штатының Anti-SLAPP заңына сәйкес, Азаматтық іс жүргізу кодексінің 425.16-бабы бойынша Varian-ның талаптарын жою туралы арнайы өтініш берді. Сот бұл өтінішті қабылдамады, Дельфино мен Дей бұл бас тартуға шағымданып, апелляциялық шағымдама берді, бірақ сот және Калифорнияның апелляциялық соты Азаматтық іс жүргізу кодексінің 916-бабына сәйкес Anti-SLAPP апелляциясы қаралып жатқанда сот процесін тоқтатудан бас тартты. Жеті апталық сот отырысынан кейін Anti-SLAPP апелляциясы мән-жайы болмағандықтан тоқтатылды.

Қаулы

Калифорнияның алтыншы округтік апелляциялық сотына шағымданғаннан кейін, 2003 жылдың қараша айында үш судьялық алқа сот процесін жүргізу үшін соттың құзыреті болмады деген үкімді қабылдамады, себебі Дельфино мен Дейстің SLAPP-қа қарсы қозғалысын қабылдамаудан туындаған шағымы күтіліп жатқан еді. 2004 жылдың 3 наурызында Калифорния Жоғарғы Соты құзырет мәселесін шешу үшін істі қайта қарауға келісті: SLAPP-қа қарсы заң бойынша арнайы өтінішті қабылдамаудан шағымдану сот процесін автоматты түрде тоқтатуға әкеледі ме? Жоғарғы Сот істі қайта қарауға келіскеннен үш апта өткен соң, барлық талапкерлердің үкімді орындау әрекеттерін тоқтатты және Дельфино мен Дейден ешқандай өтемақы алынбады. 2005 жылдың 3 наурызында Жоғарғы Сот 7:0 дауыспен Азаматтық процессуалдық кодекстің 916-бабына сәйкес «сотқа қаралған барлық мәселелер сотталушылардың бұл өтінішті қабылдамаудан берген шағымына қатысты және оған әсер етті, сондай-ақ соттың бұл мәселелер бойынша құзыреті болмады» деп шешім шығарды. Бас судья Рональд М. Джордж қарсы дауыс берген 6:1 дауыспен Жоғарғы Сот үкімді жойды, соттың құзыретінің болмауы салдарынан өткен сот процесінің толыққанды жарамсыз екенін анықтады. Жоғарғы Сот Дельфино мен Дейдің жазбаларының жай ғана «жамандаушылық» сипатта екенін анықтады және істі Санта-Клара округінің Жоғарғы сотына жаңа сот отырысы үшін қайта жіберді, онда Комар сот судьясы ретінде тез арада жарамсыз деп танылды және оның орнына құрметті Джейми А. Джейкобс Мэй тағайындалды. 2006 жылдың наурыз айында екінші сот отырысы алдында, Джейкобс Мэй төрағалық еткен және Дельфино мен Дей өзін-өзі қорғаған жағдайда, тараптар келісімге келді және жеті жылдан астам созылған, өте шиеленісті сот процесі аяқталды. Дельфино мен Дейді қолдаған amicus curiae брифіндерін Калифорнияның бас прокуроры, Калифорния газет баспагерлері қауымдастығы (Los Angeles Times, Oakland Tribune және San Francisco Chronicle-пен бірге) және ACLU Жоғарғы Сотқа ұсынды. Orrick, Herrington & Sutcliffe және Pillsbury Winthrop Shaw Pittman LLP заң фирмаларының өкілдігіндегі барлық төрт Varian талапкері amicus қолдауын алмады.