Чарльз Фрид: Американдық заңгер және судьяның өмірі мен қызметі

Кіріспе

Америкалық судья (1935–2024)

Чарльз Энтони Фрид (туған аты Карл Фрид; 15 сәуір, 1935 – 23 қаңтар, 2024) – американдық юрист және адвокат. 1985 жылдан 1989 жылға дейін президент Рональд Рейганның кезінде АҚШ Бас прокурорының орынбасары қызметін атқарды. Гарвард құқық мектебінде профессор және Колумбия құқық мектебінде арнайы шақырылған профессор болды. Ол сондай-ақ бейтарап ұйым – Кампаниялық құқық орталығының кеңесінде де жұмыс істеді. Фрид оннан астам кітаптың және 30-дан астам мақаланың авторы, ал оның еңбектері оннан астам жинақта жарияланды.

Ерте өмір және білім

Фрид 1935 жылғы 15 сәуірде Чехословакияның Прага қаласында Марта мен Энтони Фридтің отбасында дүниеге келді. Олар еврей отбасы болған. Оның әкесі – чех өнеркәсіпшісі, ол Škoda Works қару-жарақ және автомобиль конгломератының вице-президенті қызметін атқарды. Фрид оны «чех патриоты» деп сипаттады, ал отбасы «әрқашан АҚШ пен американдық демократиядан шабыт алған», деді. Отбасы Нью-Йорк қаласына көшіп орналасты. Содан кейін Фрид Оксфорд университетінде оқыды, онда 1958 және 1960 жылдары құқықта бакалавр және магистр дәрежелерін алды, сондай-ақ 1958 жылы Ордроно заң сыйлығымен марапатталды. 1961 жылы Фрид Колумбия құқық мектебінде заң бакалавры (LL.B.) дипломын алды, онда ол «Колумбия құқық журналының» редакторы және Стоун стипендиаты болды. 1960 жылдан 1961 жылға дейін ол АҚШ Жоғарғы сотының судьясы Джон Маршалл Харлан II-нің заң кеңесшісі болды. 1961 жылы ол Гарвард құқық мектебінде оқытуды бастады.

Заң мансабы

Фрид Бас прокурор лауазымында қызмет еткен кезінде Жоғарғы Сот алдында 25 іс бойынша пікір білдірді. Ол көптеген ірі заң фирмалары мен клиенттердің кеңесшісі болды, бірнеше маңызды істерді қарады, соның ішінде Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals ісін Жоғарғы Сотта да, содан кейін 9-шы апелляциялық сотта да талқылады. Бас солицитор болып тағайындалғанға дейін Фрид 1984-1985 жылдары АҚШ Бас прокурорының арнайы көмекшісі болды, бұған дейін осы кеңсемен консультациялық қарым-қатынаста болған. 1989 жылы Рейган президенттік лауазымнан кеткеннен кейін Фрид Гарвард заң мектебіне оралды. 2010 жылдың 27 қыркүйегінде ол Грегори Фридпен бірге Америка өнер және ғылым академиясында «Бұл дұрыс емес: азаптау, жеке өмір және террор дәуіріндегі президенттік билік» атты кітабын талқылады. Фрид Техас университетінде Оргин лекторы (1982), Стэнфорд университетінде Адам құндылықтары бойынша Таннер лекторы (1981), Гарвард медицина мектебінде медициналық этика бойынша Харрис лекторы (1974–75) болды. Ол 1971–72 жылдары Гуггенхайм стипендиясын алды. Фрид Ұлттық ғылым академиясының Медицина институты, Америка өнер және ғылым академиясы және Америка заң институтының мүшесі болды. Фрид Сенаттың сот комитетінің алдында куәлік берді және Алитоны қолдап, «Нью-Йорк Таймс» газетінде мақала жариялады, ол бұрын Бас солицитор кеңсесінде оның басшылығында қызмет еткен. 2008 жылдың 24 қазанында сенатор Джон Маккейннің президенттік үмітін бұрын қолдағанына қарамастан, Фрид сенатор Барак Обамаға президент сайлауында қатысқанын мәлімдеді. Фрид Маккейннің Аляска губернаторы Сара Пейлинды өзінің кандидат ретінде таңдауының Обамаға дауыс беруінің басты себебі екенін айтты. 1990 жылы Гарвард заң журналының президенті ретінде Обама Фридтің нәсілге негізделген оң шешімнің салдарына сын айтқан мақаласын жариялаған еді. Фрид кейін «The Wall Street Journal» газетіне былай деді: Мен сенатор Маккейнге құрметпен қараймын және оның науқанына көмектескенім үшін қуаныштымын, бірақ мен хатымда көрсетілген себеппен Обамаға дауыс беруім керек деген қорытындыға келген кезде, өзім дауыс беруге дайын емеспін деп басқаларға ұсынуым дұрыс емес деп ойладым. Сондықтан бұл көпшілікке жариялаудан гөрі жою болды, бірақ менің дауысым Обаманың Маккейнге қарағанда жақсырақ екенін білдірді. Меніңше, дауыс беруден бас тарту дұрыс шешім емес. 2011 жылдың ақпан айында Фрид Сенаттың сот комитетінің алдында Пациенттерді қорғау және қолжетімді күтім туралы заңды қолдап куәлік берді. Иллинойс штатының сенаторы Ричард Дурбин заңның жеке міндеттемесін сынға алғандарға жауап беруді сұрағанда: «Егер үкімет мені медициналық сақтандыру сатып алуға міндеттей аласа, онда ол мені спорт залына мүше болуға немесе көкөніс жеуге міндеттей ала ма?», Фрид: «Иә», - деп жауап берді. Біз мұны жиі естиміз. Бұл туралы судья Винсон және, менің ойымша, профессор Барнетт айтты. Мен куәлігімде айтқанымдай, сізді бір нәрсе жеуге мәжбүрлеу – бұл 5-ші және 14-ші түзетулерді бұзу болар еді. Бірақ сізді бір нәрсе үшін төлеуге мәжбүрлеуге неге болмайды? Бұл жақсы идея болмауы мүмкін, бірақ оның конституцияға қайшы екенін түсінбеймін. Фрид Федералистік қоғамның Гарвард бөлімшесіне кеңесші болды. 2012 жылы Джон Хантсманды, ал 2016 жылы Джон Касишты қолдаған Фрид Дональд Трамптың сайлануына қарсы болды және Хиллари Клинтонға дауыс берді. Ол 2020 жылы Джо Байденнің президенттікке кандидатурасын қолдады. Рейган әкімшілігінде жұмыс істеген кезде Фрид «Роу против Вейд» ісін «Вебстер против Репродуктивті денсаулық қызметтері» ісінде жою керек деп мәлімдеді. 2021 жылы «The New York Times» газетінде жариялаған мақаласында Фрид 1992 жылғы «Planned Parenthood v. Casey» ісі «Роуды» конституциялық тұрғыдан нығайтқанын ескере отырып, «Роуды» жоюға болмайды деп айтты.

Fried argued 25 cases in front of the Supreme Court during his tenure as Solicitor General. He served as counsel to numerous major law firms and clients, arguing several major cases, one of the most notable being Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals, both in the Supreme Court and in the Ninth Circuit on remand. Prior to his appointment as Solicitor General, Fried was Special Assistant to the Attorney General of the United States from 1984 to 1985, which was preceded by a consulting relationship to that office. In 1989, when Reagan left office, Fried returned to Harvard Law School. On September 27, 2010, he and Gregory Fried discussed their book Because It Is Wrong: Torture, Privacy, and Presidential Power in the Age of Terror at the American Academy of Arts and Sciences. Fried was Orgain Lecturer at the University of Texas (1982), Tanner Lecturer on Human Values at Stanford University (1981), and Harris Lecturer on Medical Ethics at the Harvard Medical School (1974–75). He was conferred a Guggenheim Fellowship in 1971–72. He was a member of the National Academy of Sciences's Institute of Medicine, the American Academy of Arts and Sciences, and the American Law Institute. Fried testified before the Senate Judiciary Committee and wrote a New York Times op ed in support of Alito, who had served under him in the Solicitor General's office. On October 24, 2008, despite his previous support for the presidential aspirations of Senator John McCain, Fried announced that he had voted for Senator Barack Obama for President by absentee ballot. Fried cited McCain's selection of Governor of Alaska Sarah Palin as his running mate as the principal reason for his decision to vote for Obama. As president of the Harvard Law Review in 1990, Obama had published an article Fried wrote criticizing the effects of race based affirmative action. Fried later told The Wall Street Journal:

I admire Senator McCain and was glad to help in his campaign, and to be listed as doing so; but when I concluded that I must vote for Obama for the reason stated in my letter, I felt it wrong to appear to be recommending to others a vote that I was not prepared to cast myself. So it was more of an erasure than a public affirmation—although obviously my vote meant that I thought that Obama was preferable to McCain–Palin. I do not consider abstention a proper option. In February 2011, Fried testified before the Senate Judiciary Committee in support of the Patient Protection and Affordable Care Act. When asked by Illinois Senator Richard Durbin to respond to critics of the law's individual mandate who ask: "[I]f the government can require me to buy health insurance, can it require me to have a membership in a gym, or eat vegetables?," Fried replied:

Yes. We hear that quite a lot. It was put by Judge Vinson, and I think it was put by Professor Barnett in terms of eating your vegetables, and for reasons I set out in my testimony, that would be a violation of the 5th and the 14th Amendment, to force you to eat something. But to force you to pay for something? I don't see why not. It may not be a good idea, but I don't see why it's unconstitutional. Fried was an adviser to the Harvard chapter of the Federalist Society. Having supported Jon Huntsman for the Republican nomination in 2012 and John Kasich for the Republican nomination in 2016, Fried opposed the election of Donald Trump and voted for Hillary Clinton. He endorsed Joe Biden's presidential candidacy in 2020. While working for the Reagan administration Fried argued that the case Roe v. Wade should be overturned in Webster v. Reproductive Health Services. In an op ed for The New York Times in 2021, Fried said that Roe should not be overturned, believing that 1992 case Planned Parenthood v. Casey put Roe on firmer constitutional grounds.

Жеке өмір

Фрид 1959 жылы өнер тарихы ғалымы Энн Саммерскейлге үйленді. Олар оның қайтысына дейін 65 жыл үйлене берді. Олардың Грегори және Антония есімді екі баласы болды.