Кіріспе

Апокрифтік христиандық мәтін

Петір мен Пауылдың істері – 5-ші ғасырдағы псевдоэпиграфикалық христиандық мәтін, Апостолдардың істері жанрында жазылған. Мәтіннің кіріспе бөлігінде айырмашылықтары бар Петір мен Пауылдың азап шегуі (Passio sanctorum Petri et Pauli) деп аталатын тағы бір нұсқасы бар. Кейбір нұсқалары белгілі Марцелл жазған делінеді, сондықтан автор анонимді, оның басқа ештеңесі белгісіз және кейде псевдо-Марцелл деп аталады. Бұл Марцелл, сөзсіз, шейіт болғаннан кейін Әйя Петірдің мәйітін "Наумахияның жанындағы Ватикан деп аталатын жерге" жерлеуге жетекшілік еткен.

Қысқаша мазмұны

Мәтін Пауылдың "Гаудомелета" аралынан (вероятно, Гозодан) Римге саяхатының баяны ретінде берілген, сондай-ақ кеме жол жүзінде Мелитаға да тоқтағанын мәлімдейді. Онда Петір Пауылдың бауыры ретінде көрсетілген. Бұған қоса, Пауылдың ерте христиандық дәстүр бойынша, басы кесіліп өлтірілгені сипатталады.

Пилаттың істері

Мәтінде жиі Пилаттан деп айтылатын, «Пилат істері» (немесе Понтий Пилаттың хаты) деп белгілі бір хат кездеседі.

Шығу тегі

Көптеген ортағасырлық қолжазбаларда кездесетін "Пассио" Жакоб де Ворагинге белгілі болды, ол өзінің елші Петірдің өмірбаянында: "Оның шейіт болуын Марцелл, Линус папасы, Хегезипп және папа Лео жазды" деп көрсеткен. Ежелгі ағылшын тілінде екі аналогы бар: Эльфриктің "Пассио Апостолорум Петри и Паули" және анонимді "Бликлинг гомелия 15, Спел Бе Петрус & Паулус". Шығарма, көрінеу, Петірдің іс-әрекеттеріне негізделген, бірақ бұрын тек Петір туралы айтылған жерге Пауылдың қатысуы қосылған. Бұл еңбек шамамен 450-550 жылдар аралығында жазылған. Латын және грек тілдеріндегі нұсқалары сақталған, грек тіліндегі нұсқалары көбінесе ұзағырақ. Латын нұсқалары кейде "Мен, Марцелл, көргенімді жаздым" деген сөздермен аяқталады. Бұл Марцелл бірінші ғасырда өмір сүрген Симон Магтың шәкірті деп есептеледі. Алайда, мәтін анық түрде кейінгі ғасырларда жазылған екеніне байланысты, бұл уақытқа сай емес, сондықтан ғалымдар оны Псевдо-Марцелл деп атады.