Кіріспе

Гректің әулиесі Тит (/tɪtəs;; Тит) ерте христиан миссионері және шіркеу басшысы, апостол Пауылдың серігі және шәкірті, бірнеше Пауылдың хаттарында, соның ішінде Титке арналған хатта есімдері аталады. Ол Пауылдың христиан дініне келген жұртшылықтан саналады және дәстүр бойынша, Крит аралының епископы болып тағайындалды. Тит Иерусалимдегі кедейлерге көмек ретінде Пауылдың Қорынтқа жіберген хатын алып келді. Иеронимнің айтуынша, Тит осы хаттың (2 Қорынттықтарға хат) жазушысы болған. Кейін Критте Тит әрбір қалаға пресвитерлерді (ақсақалдарды) тағайындап, өмірінің соңына дейін сонда қалды, Гортинада қайтыс болды. Ол Пауылдың хатшысы және аудармашысы болғандықтан, Пауыл оны христиан дініне шақырған болуы мүмкін. 48 немесе 49 жылдары Тит Пауылмен бірге Иерусалимде Мұса заңына қатысты кеңеске қатысты. 55 немесе 56 жылдары күзінде Пауыл Азиядан кеткен кезде Титті Ефестен Қорынтқа жіберді, оған 1 Қорынттықтарға хатты жеткізу және Пауылдың "Қиын сапарынан" кейін туған жағдайды түзетуге толық өкілеттік берді, әсіресе Пауылдың беделіне сын саққан белгілі бір адамның жеке реніші мен қарсылығына байланысты. Осы сапарда Тит 2 Қорынттықтарға хатта айтылған, бірақ қазір жоғалған, Пауылдың "Қатаң хатының" жеткізушісі болды. Бұл миссия сәтті аяқталғаннан кейін Тит солтүстікке сапар шегіп, Пауылмен Македонияда кездесті. Апостол Титтің табысына қуанды және сол жерде 2 Қорынттықтарға хат жазды. Содан кейін Тит 2 Қорынттықтарға хатты алып, үлкен топпен бірге Қорынтқа қайтып келді. Кейінірек Пауыл оған қосылды. Қорынттан Пауыл Титті Иерусалимдегі христиандарға садақа жинауды ұйымдастыруға жіберді. Осылайша Тит қиын мәселелерді шешуге, бейбітшілік орнатуға, әкімшілік жұмыстарды жүргізуге және миссионерлік қызметке белсенді қатысты. Ерте шіркеу дәстүрі бойынша, Пауыл Римдегі алғашқы тұтқындығынан босатылып, Крит аралына уағыз айту үшін тоқтаған. Басқа шіркеулердің қажеттіліктеріне байланысты, ол басқа жерде болуы керек болды, сондықтан шәкірті Титті осы аралдың епископы етіп тағайындады және ол бастаған жұмысты аяқтау үшін қалдырды. Хризостом бұл Пауылдың Титке деген құрметін көрсетеді дейді. Кейін Тит Далмацияға сапар шекті. Жаңа өсиетте оның қайтысы туралы ештеңе айтылмаған. 2 Қорынттықтарға және Ғалаттықтарға хаттардағы "Тит" есімі Тімотедің бейресми есімі болуы мүмкін, себебі екеуі де Пауылдың жақын серіктері болғанымен, олар ешқашан бірге көрінбейді. Теория бойынша, 1 Кор. 4:17, 16.10; 2 Кор. 2:13, 7:6, 13–14, 12:18; және Елшілердің істері 19:22 – де бір адамның, Тит Тімотенің саяхаты туралы айтылған. 2 Тімоте бұған қарсы шығып, Титтің Далмацияға кеткенін мәлімдейді. Пауылдың Тімотені сүндеттегенімен, Титті сүндеттеуден бас тартқаны олардың екі түрлі адам екенін көрсетеді, бірақ Ғалаттықтардың кейбір қолжазбалары (мысалы, Мариус Викторинус) Пауылдың Титті де сүндеттегенін көрсетеді.

Құрмет

Тит мерекесі Триденттік күнтізбесіне енгізілмеген. 1854 жылы қосылғанда, ол 6 ақпанға белгіленді. 1969 жылы Католик шіркеуі бұл мерекені 26 қаңтарда Пауылдың екі шәкірті Тит пен Тимофейді тойлау үшін, киелі Пауылдың нанымға келген күнінен кейін тойлауға шешім қабылдады. Америкадағы евангелистік лютеран шіркеуі осы екеуін Силаспен бірге сол күні тойлайды, ал Англия шіркеуі мен Епископ шіркеуі (Тимофеймен бірге) 26 қаңтарда құрметтейді. Шығыс православие шіркеуі Титті 25 тамызда және 4 қаңтарда еске алады. Оның қабірлік қалдықтары, қазір тек бас сүйегінен ғана тұрады, Кипрдің Ираклион қаласындағы Киелі Тит шіркеуінде сақталады, ол 1966 жылы түрік оккупациясы кезінде Венецияға әкетілгеннен кейін қайтарылды. Тит – АҚШ армиясының капелландық корпусының қадірлі қамқоршысы. Корпус Тит орденін белгіледі, ол Қорғаныс министрлігімен былай сипатталған: text=Тит ордені – капелландар мен капелландық көмекшілердің қызметіндегі ең үздік жетістіктерін мойындау үшін капелландардың басшысы табыстайтын жалғыз марапат. Тит ордені бірегей және көзге түсетін бөлімдік министрлік командасының бақылаушы-бағалаушы бағдарламасына жасаған еңбегі үшін беріледі. Бұл марапат американдық әскерге діни қолдау көрсетудегі доктриналық негіздегі, шынайы жағдайға жақын әскери дайындықтың маңыздылығын мойындауды көздейді.