Кіріспе
Гарри Тертлдоувтың балама тарих романдары сериясы. «Дүниежүзілік соғыс» сериясы – Гарри Тертлдоувтың сегіз ғылыми-фантастикалық романдарының сериясына жанкүйерлер берген атау. Оның негізгі идеясы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жерге келген шетелдік жандардың шапқыны, және оған Тертлдоувтың «Дүниежүзілік соғыс» төрт кітабынан тұратын топтамасы, сондай-ақ «Колонизация» трилогиясы және «Отанға қайту» романы кіреді. Серия 1942 жылдан 2031 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. Серияның алғашқы бөлігі 1996 жылы «Балама тарих» сыйлығына ие болды.
The Worldwar series is the fan name given to a series of eight alternate history science fiction novels by Harry Turtledove. Its premise is an alien invasion of Earth during World War II, and includes Turtledove's Worldwar tetralogy, as well as the Colonization trilogy, and the novel Homeward Bound. The series' time span ranges from 1942 to 2031. The early series was nominated for a Sidewise Award for Alternate History in 1996.
Тізбелік негіз
Worldwar 1942 жылғы 30 мамырда немесе оған жуық уақытта өзін "Жарыс" деп атаған, кесіртке тектес шетелдік күштердің әскери шабуылымен айналысады. Олар 1941 жылдың желтоқсанында Жер орбитасына жеткен, бірақ түрлі себептермен шабуылды кейінге шегерген. "Жарыс" жоғары технологиялық артықшылыққа ие болғанымен, адамзат туралы ақпаратты 12-ші ғасырдағы роботтық зонд арқылы жинаған. Басқыншылар адамзаттың бұрын зерттеген және жаулап алған басқа түрлерге қарағанда анағұрлым жылдам дамығанын көріп таңғалады. Күтілгенінің керісінше, шабуыл кезінде "Жарыс" технологиясы 20-шы ғасырғы Жер технологиясынан айтарлықтай жоғары емес. Командир шешім қабылдауға кешігіп, адамдарға "Жарыс" бар екенін жарияламай кері қайтуды қарастырады, бірақ соңында осы әрекеттің ұяттығынан сақтануды жөн көреді. Оқиға көптеген адам және шетелдік кейіпкерлердің өмірінің тоғысуын көрсетеді. Ерекше айта келетін жайт, сериалда Остік және Одақтас державалардың шетелдік қауіпке қарсы күресу үшін қалай ынтымақтасатыны бейнеленеді. Біртіндеп белгілі болғандай, "Жарыс" өз туған планетасын біздің тарихымыздағы 20-шы ғасырдың соңына ұқсас әскери технология деңгейімен бір мемлекетке біріктірген. Содан кейін олар ондаған мың жылдық тарихқа ие болды, бірақ көп бөлігінде соғыс жүргізбегендіктен, одан да озық қару-жарақ жасауға ынтасы да, қажеттілігі де болмады. Шындығында, көп уақыт бойы олар мүлде әскер ұстамаған. Тек басқа планеталарда интеллектілі тіршілік иелері табылганан кейін ғана Император "Сабаздар уақыты" деп жариялап, әскер құрады, ал туған планета біріктірілген соңғы соғыстарда жасалған қару-жарақ басқа планеталарды жаулауға жеткілікті болды. Жерде жағдай өзгеше болды, өйткені түрлі елдер олардан бірнеше онжылдықтарға озық қарулармен бетпе-бет келді, бірақ көп ұзамай олар осы айырмашылықты қысқарта алды.
Әдеби тақырып
Turtledove романдағы ғылыми-фантастикалық сценарийге қарай, жанрмен байланысты технологиялық және фантастикалық элементтерге көбірек емес, аз назар аударады. Оның орнына, ол одақтастар мен Орталық державалар арасындағы одақтың саяси салдары, шетелдік тіршілік иелерінің адам қоғамына тигізетін әсері, сондай-ақ соғыстың өркениетке парадоксалды түрде кедергі келтіріп, бір мезгілде оның дамуына ықпал ететін жағдайлары сияқты күнделікті мәселелердің рөліне көбірек мән береді. Польша мен Палестинадағы еврейлердің күрделі жағдайына ерекше назар аударылады. 1942 жылы басып келгендер Холокостты тоқтатып, Освенкимді жапқандары үшін еврейлер оларға риза болды, бірақ рептилия басқыншылармен ынтымақтастық еврейлерді адамзатқа опасыздық жасағандар деп таныстырар еді.
Таңбалар тізімі
Келесі тізімде осы сериалдың негізгі кейіпкерлерінің бірқатары келтірілген.
Адамдар
Мордехай Аниелевич (тарихи): Аниелевич пен басқа поляк еврейлері нәзік басқыншылықтан азат етіледі. Азаттықтан кейін Аниелевич нацистік Германияға қарсы «Жарыс» жағында болу, немесе «Жарысқа» қарсы күресу арасындағы қиын таңдауға келеді, егер олар соңғысын таңдаса, нацистермен одақтас болар еді. Ұшқыш лейтенант Джордж Багналл: Корольдік әуе күштерінің ұшқыш инженері. Дэвид Голдфарб: Корольдік әуе күштерінің радар операторы. Лейтенант Людмила Горбунова: Кеңес Одағының Қызыл әуе күштеріндегі көптеген әйел пилоттардың бірі. Полковник Лесли Гроувс (тарихи): Американың атом бомбасын жасау жетекшісі. Полковник Генрих Йейгер: «Жарыс» шабуылы басталғанда Сталинградқа қарай жылжыған неміс әскерінің алтыншы армиясының танк командирі. Ол жақсы және сәл харизматикалық офицер ретінде бейнеленеді. Дженс Ларссен: Чикаго университетінің физигі. АҚШ үкіметін атом бомбасы жобасының маңыздылығы туралы ескерту үшін ел бойынша сапарға жіберіледі. Вячеслав Молотов (тарихи): Кеңес Одағы Сыртқы істер министрлігінің басшысы. Ол Жер орбитасына шыққан алғашқы адамдардың бірі және «Жарыспен» Каир бейбіт келісімін жасауда маңызды рөл атқарды. Моише Русь: 1939 жылы Германия Польшаға басып кірген кезде медицина студенті. Отто Скорзени (тарихи): Вафен СС гауптштурмфюрері, ол конвенциялық емес ойлауымен белгілі. Бұл команда «Жарыс» үшін ерекше қорқынышты адамға айналады. Сэм Йегер: Инвазия кезінде «Декатур Комодорс» командасының екінші лига ойыншысы. Көптеген жастар сияқты, ол 1941 жылдың соңында Перл-Харборға жасалған жапон шабуылынан кейін әскерге жазылуға тырысты, бірақ денсаулық себептерімен қабылданбады. Лю Хан: «Жарыс» пен жапон әскерлері дерлік бір уақытта шабуыл жасаған қарапайым ауылда тұратын қытай әйелі. «Жарыс» оны тәжірибелеріне қатыстыру үшін ұрлап алады, ол Қытайдағы коммунистік партизандармен байланысады, соңынан партияға қосылып, революциялық қозғалыста жетекші рөлге жетеді.
Жарыс
Атвар – Жарыстың жаулап алу флотының бас қолбасшысы. Ұшу тобының жетекшісі Тертс: Жаулап алу флотынан қаны қаһарлы ұшқыш. Ол басып кірудің алғашқы күндерінде адамдардың әуе күштерін жылдамдатып жоюға қатысқан реактивтік истребительдердің бірі. Страха: Атвардың стратегиясына ауызша қарсылық білдіретін Кеме басшысы (кеме капитаны). Уссмак: Жаулап алу флотындағы құрлық крейсерінің экипажының жүргізушісі. Ол Бауыры баршаға ортақ "қарапайым" кейіпкерлердің бірі.