Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
«Бір кезде Қытайда» — 1991 және 1997 жылдар аралығында шыққан алты фильм мен бір телесериалдан тұратын, Цуй Харк жасаған және продюсерлік еткен гонконгтық фильмдер мен телешоулар франшизасы. Цуй сонымен қатар төрт фильмнің режиссері болды және алғашқы бесеуінің сценарийін жазды, сондай-ақ телесериалдың бір бөлімін де өзі жазған. Фильмдер мен телесериал нақты өмірде болған қытай жекпе-жек өнерінің шебері, кантондық этностың халық қаһарманы Вонг Фэйхунның ойдан шығарылған ерліктері мен оқиғаларын баяндайды. Вонг Фэйхунды бірінші, үшінші және алтыншы фильмдерде Джет Ли, төртінші және бесінші фильмдерде және телесериалда Винсент Чжао сомдады. Оның шәкірттері – Лян Фун, Квай Гек Чат және Лам Сай Вин, ал оның сүйіктісі – Сиу Куан, телесериал үшін жазылған және фильмдерде Розамунд Куан, телеарнада Мэгги Шиу ойнаған ойдан шығарылған кейіпкер. Франшизаның алғашқы екі фильмі Гонконг киносының алтын ғасырындағы (көбінесе 1986 жылдан 1993 жылға дейін) ең танымал фильмдердің қатарына жатты және қытай ұлтшылдығын бейнелеуімен, сондай-ақ әрекеттің шеберлігімен ерекшеленді. «Бір кезде Қытайда» фильмдері сол кездегі Жет Лидің ең танымал туындыларының бірі болды.
Once Upon a Time in China is a Hong Kong film and television franchise created and produced by Tsui Hark, consisting of six films and a television series released between 1991 and 1997. Tsui also directed four of the films and co wrote the first five as well as an episode of the television series. The films and the series recount fictional exploits and adventures of real life Chinese martial arts master and folk hero of Cantonese ethnicity Wong Fei hung, who is portrayed by Jet Li in the first through third and sixth films and Vincent Zhao in the fourth and fifth films and the TV series, his apprentices Leung Foon, Kwai Geuk Chat and Lam Sai wing, and his love interest Siu kwan, a fictional character created for the series and played by Rosamund Kwan in the films and Maggie Shiu on television. The first two films in the franchise were among the most popular of the Golden Age of Hong Kong cinema (usually dated from 1986 to 1993) and were known for their depiction of Chinese nationalism as well as action choreography. The Once Upon a Time in China films were among Jet Li's best known hits at that time.
Шолу
Кантондық этностың қытай халық қаһарманы Вонг Фэй Хунгты басты кейіпкер ретінде алған фильмдер, Қытайдағы Батыс империализмінің Цинь династиясының соңғы кезеңіндегі оң және теріс әсерлерін көрсетеді. Екінші фильмде революциялық көшбасшы және Қытай республикасының негізін қалаушы Сунь Ятсен қолдаушы рөлде бейнеленеді. Гонконгтағы көптеген әрекет фильмдерінен өзгеше, "Бір кезде Қытайда" сериясы айқын саяси мазмұнға ие. Дегенмен, қытай ұлтшылдығын анық көрсетумен қатар, ол батыс мәдениетін қабылдаудың және Қытайдың "жаңа ғасырға" қадам басуының қажеттілігін де көрсетеді. Бұл тақырып кейіпкерлердің түрлі іс-әрекеттері арқылы қайталанады, бірақ ең алдымен бірінші фильмде пайда болатын Кунг-фу шебері Мастер Йим кейіпкері арқылы айқындығын табады. Ол бір кезде кунг-фуы тіпті оқтан қорғай алатынын мақтан еткен, бірақ оқтан қаза табады. Оның Вонг Фэй Хунгқа айтқан соңғы сөзі: "Жекпе-жек өнері мылтыққа қарсы жеңе алмайды". Оның кейіпі – ескі дәстүрлердің өлімі мен қолға түйіскен шайқастың қанағаттанбасқа бейімделуін көрсетеді.
With Chinese folk hero of Cantonese ethnicity, Wong Fei hung, as the main character, the films deal with the positive and negative effects of Western imperialism in China during the late Qing Dynasty. The second film features as a supporting character Sun Yat sen, a revolutionary leader and founding father of the Chinese republic. Unlike the majority of Hong Kong action films, the Once Upon a Time in China series is clearly politicised. However, even with its clear showcase of Chinese nationalism, it also displays the inevitable nature of accepting western cultures, and the progression of China into the "modern" century. This theme is repeated through various actions of the characters, but prominently displayed through the character Master Yim, a Kung Fu master who appears in the first film. Once, he boasted that his Kung Fu could even withstand bullets, yet he is killed with them. His last words, said to Wong Fei Hung, are "Martial arts cannot win against guns " His character represents the dying of old traditions, and the begrudging abandonment of hand to hand combat.
Музыка
«Once Upon a Time in China» сериясының тақырып әні Мин әулетінің «Генералдың бұйрықтарымен» атты халық әніне негізделген; фильмдерде қолданылған нұсқасы «Ерлік пен нығайылыс иесі» деп аталады және оны Вонг Джим жазған. Әннің кантон тіліндегі нұсқасын Джордж Лэм орындайды, ал мандарин тіліндегісін Джеки Чан орындайды. Бұл тақырып ән ұзақ жылдар бойы Вонг Фэй Ханг аңызымен байланысты, оның туралы көптеген ерте фильмдерде әлдебір түрі қолданылған. Ол 1978 жылғы Джеки Чанның басты рөлде ойнаған «Мас шебер» фильмінде де қолданылды, онда Вонг Фэй Ханг та басты кейіпкер ретінде бейнеленген. Сонымен қатар, ол 1983 жылғы Саммо Хунгтың қатысқан «Жеңімпаздар мен күнәкарлар» фильмінде де естілді. Бұл ән базар сахнасында ойнатылды, ал «Бақытты бес жұлдыз» екі адамның дәрі-дәрмектерінің тиімділігін және жекпе-жек поздаларын тамашалап отырды, бұл, әрине, Вонг Фэй Хангқа сілтеме жасады. Тақырып ән Ninja Tune әртісі Куинсидің «Bruce Lee MC» атты трегі үшін үлгі ретінде пайдаланылды, оны Xen Cuts жинақ альбомында табуға болады. Трек Брюс Лидің жекпе-жек кезіндегі дауыстау үлгілерін де қамтиды.
The theme song of the Once Upon a Time in China series is based on the Ming Dynasty folk song "Under the General's Orders"; the version used in the films is titled "A Man of Determination" and was written by Wong Jim. The Cantonese version of the theme song is sung by George Lam and the Mandarin version is performed by Jackie Chan. The theme song has long been associated with the Wong Fei hung legend, appearing in some form in many early films about him. It was used in the 1978 film Drunken Master, starring Jackie Chan, which also had Wong Fei hung as the main character. It also was notably used in the 1983 film Winners and Sinners, starring Sammo Hung. It was played in a market scene whilst the Five Lucky Stars are watching two men demonstrating the beneficial effects of their medicines and their martial arts stances, obviously in reference to Wong Fei hung. The theme song was also sampled by Ninja Tune artist Quincy for a track titled "Bruce Lee MC", which can be found on the Xen Cuts compilation album. The track also contains samples of Bruce Lee's fight vocalisations.
Үй медиасы
Әр түрлі жеке DVD-дискілерден басқа, сериядағы алғашқы үш фильм бірнеше жинақ қораптарында жарық көрді. 2001 жылдың 17 шілдесінде Columbia Tri Star / Sony фильмдерді АҚШ-та екі дискілік қорапта шығарды, екінші диск екі жақты болды – бір жағында «Once Upon a Time in China II» және екінші жағында «Once Upon a Time in China III» фильмі болды. Дискілерді жасау кезінде Columbia анаморфты емес түпнұсқаны алып, оны анаморфты ету үшін интерполяциялады. Бұл фильмдерде кантон және мандарин дыбыс жолдары, сондай-ақ ағылшын, испан және француз тілдеріндегі субтитрлер бар. Кейін Columbia Tri Star «трилогияны» үш дискілік қорап нұсқасында қайта шығарды. 2003 жылдың 7 сәуірінде фильмдер Hong Kong Legends арқылы жарық көрді. Бұл шығарылымда сұхбаттарды қоса алғанда, қосымша материалдар бар. Бірінші фильм Бей Логан мен Марк Кингтің аудио түсіндірмесімен бірге ұсынылды. Екінші және үшінші фильмдерде Логанның жеке түсіндірмелері болды. Фильмдер 2.35:1 форматында, кантон дыбысымен және ағылшын субтитрлерімен, сондай-ақ ағылшын дубляжымен ұсынылады. 2004 жылы трилогияның жаңартылған нұсқасы Гонконгта Joy Sales / Fortune Star компаниясының «Legendary Collection» жинағы астында жарық көрді. Гонконгтағы Kam & Ronson Enterprise компаниясы алғашқы үш фильмді Blu-ray Disc форматында 2009 жылдың маусым айында шығаратынын хабарлады. Бірінші фильм 2009 жылдың 18 қыркүйегінде жарық көрді. 2021 жылдың қараша айында The Criterion Collection (Warner Bros. Home Entertainment / Studio Distribution Services, LLC және Fortune Star Media Limited лицензиясы бойынша) барлық фильмдерді қамтитын қорапты шығарды.
In addition to the various individual DVD releases, the first three films in the series have been released in a number of collection box sets. On 17 July 2001, Columbia Tri Star / Sony released the films in the US in a two disc box set, with the second disc being double sided, containing Once Upon a Time in China II on one side and Once Upon a Time in China III on the other. In creating the discs, Colombia took a non anamorphic master and interpolated it to make it anamorphic. The films in this release feature Cantonese and Mandarin soundtracks, with English, Spanish and French subtitle options. Columbia Tri Star later re released the "trilogy" in a three disc version of the box set. On 7 April 2003, the films were released by Hong Kong Legends. This release contained extras including interviews. The first film featured an audio commentary by Bey Logan and Mark King. The second and third films featured commentaries by Logan on his own. The films are presented in their original aspect ratio of 2.35:1, with Cantonese audio and English subtitles, as well as English dub tracks. In 2004, the trilogy was released in remastered version in Hong Kong by Joy Sales / Fortune Star's under their "Legendary Collection" banner. Hong Kong based company Kam & Ronson Enterprise have announced that they will release the first three films on Blu ray Disc in June 2009. The first film was released on 18 September 2009. In November 2021, The Criterion Collection (under licensed from Warner Bros. Home Entertainment / Studio Distribution Services, LLC & Fortune Star Media Limited) released a box set featuring all of the films.
Еліктеушілер
Гонконг киноиндустриясында еліктеу кең таралғандықтан, "Бір кезде Қытайда" фильмі тез арада көптеген еліктеушілер тапты. Бұл фильмдер де Вонг Фэй Хангқа арналған болғанымен, олар серияның бөлігі емес, актерлік құрамы мен режиссерлері бөлек болды. Олардың ішінде:
As imitation was relatively common in the Hong Kong film industry, Once Upon a Time in China quickly gained mimics. Whilst these films also focused on Wong Fei hung, they were not part of the series, and had different cast members and directors. They include:
"Кик Боксер" – Ву Маның режиссерлігімен, Жүэн Бяо Лау Чат рөлінде. Кейбір нұсқаларында "Once Upon a Chinese Hero" және "Once Upon a Time in China 6: Kickboxer" деген альтернативті атаулары болды. "Бір кезде Қытайда батыр болған" (Once Upon a Time a Hero in China) – Ли Ликчидің режиссерлігімен, Алан Там, Эрик Цанг және Саймон Ямның қатысуымен түсірілген фильм. "Once Upon a Time a Hero in China II" – "Once Upon a Time a Hero in China" фильмінің жалғасы, режиссері Ли Ликчи, актерлері Алан Там және Эрик Цанг. "Қытайдан келген Ұлы батыр" – Хван Чжан Лидің режиссерлігімен, Чин Карлок пен Лам Чинг Иннің қатысуымен түсірілген фильм. Дегенмен, бір еліктеушінің түпнұсқа сериямен тікелей байланысы болды – "Қытайдағы соңғы батыр" (黃飛鴻之鐵雞鬥蜈蚣). Бұл фильм 1993 жылы "Бір кезде Қытайда" трилогиясынан кейін шықты. Ол осы фильмдердің туындысы болып табылады және басқа еліктеуші фильмдерден айырмашылығы, оны белгілі бір дәрежеде спин-офф немесе пародия деп санауға болады. Оны Цуй Харк орнына Вонг Цзин режиссерлік етті. Фильмдегі әрекеттерді сахналауға Юэн Ву Пинг жауапты болды және тағы да Жет Ли Вонг Фэй Ханг рөлін сомдады. Алайда, бұл фильм "Бір кезде Қытайда" сериясынан күрт өзгешеленеді, зорлық-зомбылық элементтері күштірек және комедиялық сахналар кеңірек көрінеді.
Kick Boxer, directed by Wu Ma and starring Yuen Biao as Lau Chat. In some releases this had the alternative titles Once Upon a Chinese Hero and Once Upon a Time in China 6: Kickboxer. Once Upon a Time a Hero in China, directed by Lee Lik chi and starring Alan Tam, Eric Tsang and Simon Yam. Once Upon a Time a Hero in China II, a sequel to Once Upon a Time a Hero in China, directed by Lee Lik chi and starring Alan Tam and Eric Tsang. Great Hero from China, directed by Hwang Jang lee and starring Chin Kar lok and Lam Ching Ying. However, one imitator had more direct links with the original series, Last Hero in China (黃飛鴻之鐵雞鬥蜈蚣). This film was released in 1993 after the original Once Upon a Time in China trilogy. It is derivative of these films, and unlike other imitation films, it can be considered a spin off or parody to some extent. It was directed by Wong Jing in place of Tsui Hark. The film's action director was Yuen Woo ping and once again it starred Jet Li as Wong Fei hung. However, it differs greatly in tone from the Once Upon a Time in China series, containing stronger elements of violence and broader slapstick comedy.