Кіріспе

Солтүстік неміс текті славян әулеті

Мекленбург әулеті, сондай-ақ Никлотинг деп те белгілі, – Полаб тайпасынан шыққан, 1918 жылға дейін Мекленбург аймағында билік еткен және Еуропаның ең ұзақ билеген әулеттерінің бірі. Нидерланд королевасы Джулиана (1909–2004), Нидерландтың бұрынғы королевасы (1948–1980), осы әулеттің әке тарапынан шыққан мүшесі болды.

Шығу тегі

Отбасы Прибиславпен құрылды, ол христиан дініне көшкен оботрит князі және саксондық герцог Генрих Арыстанның (1142–1180 жылдары билеген) бағыныштылығын қабылдады, ол оның құлаған әкесінің жауы болды, содан кейін Мекленбургтің (негізгі бекінісі "үлкен бекініс" – Mikla Burg деген сөзден шыққан) иесі атанды. Оботриттер кейіннен германизацияланды. Үйдің басты тармағы 1347 жылы герцогтық дәрежесіне көтерілді.

Гербтері

Гербтің әр бөлігі Мекленбург мемлекетінің жеті жоғары дәрежелі иелігінің бірін көрсетеді: жоғарғы сол төртбұрыш: Мекленбург герцогтығы, жоғарғы оң төртбұрыш: Росток иелігі, ортаңғы сол төртбұрыш екіге бөлінген: Шверин княздығы, ортаңғы кішкентай герб (inescutcheon): Шверин графтығы, ортаңғы оң төртбұрыш: Ратцебург княздығы, төменгі сол төртбұрыш: Старгард иелігі, және төменгі оң төртбұрыш: Венден княздығы.

Швед тағына дәулет

Мекленбург герцогтары 14 ғасырдан бастап Швецияда мұрагерлік құқығын талап етуді көздеді. Мекленбург герцогы – екі әйелдің ұрпағы және мұрагері, аңыздар оларды скандинавиялық патшалық үйлермен байланыстырады: Мекленбургтің лорды Генрих II Борвиннің әйелі, Кристина есімді скандинавиялық ақсүйек әйел (1226 жылы қайтыс болды), Швеция королі Сверкер II-нің бірінші әйелінен туған қызы болды. Кристина Джон I Мекленбургтің анасы болды, ал оның ұлы Генрих I Мекленбург лорды болды. Лорд Генрих II Мекленбургтің анасы Марианна, Померания герцогы Барним I-нің (1278 жылы қайтыс болды), Вольгаст лордының бірінші әйелі және Швеция королі Эрик XI-нің қарындасы болды. Марианнаның жалғыз тірі қалған баласы – Анастасия Помераниялық, ол Генрих I Мекленбургтің әйелі (1302 жылы қайтыс болды) және Генрих II-нің анасы болды. Сверкер әулеті ұзақ бұрын жойылған, ақыр соңында тақты Эрик XI-ге жоғалтқан. Эрик X-тің еркек әулеті де жойылды, ал оның басқа қыздарының ұрпақтары оның қызы Ингеборг Эриксдоттердің күйеуі, Бергер Ярлдың (1250 жылы әлі тірі болған) араласуымен ескерілмеді. Бергер өз ұлдарына патшалықты қамтамасыз ету үшін бар күшін салды. Мекленбург герцогтарының швед тағына талабы қысқа ғана уақытқа іске асты: Генрих II-нің ұлы Альберт II, Мекленбург герцогы (1318–1379), туысқан, скандинавиялық мұрагер Евфемиямен (1317 жылы туған, 1370 жылы қайтыс болған) үйленді. Олардың екінші ұлы, Альберт III, өзінің інісін швед тағынан ығыстырып, патша болды. Данияның Маргарет I Эрик Померанияны мұрагері етіп таңдады. Эрик Альберт III-тің ағасынан тараған. Кальмар одағының монархтары Мекленбург әулетінің туысқан ұрпақтары болды. Евфемияның кіші ұлы Магнус I, Мекленбург герцогынан тараған Мекленбург әулеті таққа деген талаптарын сақтап, Скандинавиядағы жағдайды кейде қоздырып отырды.

Норвегияға талаптары

Норвегия Корольдігі (872–1397) – ортағасырлық скандинавиялық мемлекеттердің ішіндегі жалғыз патшалық, онда билік мұрагерлікпен берілетін, сайлау арқылы емес. Норвегияның Олав IV жас кезінде және оның анасы Маргарет регент болғанда, Мекленбург герцогтары өз талаптарын алға қойды. Мекленбург герцогтарының Норвегия тағына талап етуі Норвегияның Хакон V-тің немересі, Швеция патшасы Евфемиядан тарағандығына негізделген. Олав IV 1387 жылы қайтыс болғанда, Норвегияда монарх болмады, бірақ Маргарет регенттік билік жүргізді. Ол көп ұзамай Евфемияның үлкен немересі болған Мария Мекленбургтің ұлы Эрик Померанияны мұрагер етіп таңдады. Эриктің жүргені Кристофер патша қайтыс болғаннан кейін (құлатылған Эрик III Норвегияның қайтысынан бұрын), біраз үзілістен соң Евфемиядан және Мекленбург әулетінен (Евфемияның қызының шөбересі) әйел желісі арқылы шыққан Кристиан VIII Ольденбургтік тағы бір магнатты Норвегия патшасы етіп таңдады. Бұл жолы ол өзінің туысы және еркек желісіндегі бәсекелесі, Мекленбург герцогы Генрих Семізден бас тартты. Мекленбург герцогтары Норвегия тағына заңды мұрагерлер деп санады, бірақ Ольденбургтерден патшалықты тартып ала алмады.

Мекленбург-Шверин әулеті

Мекленбург-Шверин әулеті 2001 жылғы 31 шілдеде Мекленбург-Швериннің мұрагерлік ұлы Фредерик Франциск қайтыс болған кезде еркек желісінен толықтай жойылды. Ол соңғы герцог Фредерик Франциск IV-нің үлкен ұлы және мұрагері еді. Мекленбург-Шверин әулетінің қалған мүшелері – Фредерик Франциск IV-нің екінші ұлы герцог Кристиан Людвигтің қыздары, герцогиня Доната (1956 жылы туған) және герцогиня Эдвина (1960 жылы туған).

Мекленбург-Стрелиц әулеті

Швериннің жойылуымен Мекленбург-Штрелиц қазір Ұлы герцог әулетінің еркек желісіндегі жалғыз тірі қалған тармағы болып табылады. Бұл әулеттің қазіргі басшысы – Мекленбург герцогы Борвин. Оның әкесі Карлоу графы Георг, Мекленбург герцогы Георг Александрдың (1859–1909) моргандық ұлы еді. Георг 1928 жылы Мекленбург-Штрелиц әулетінің басшысы, герцог Чарльз Михаэльдің асырап алған ұлы болды. Ол содан кейін «Өзінің Көктемдік Биіктігі Мекленбург герцогы» атағы мен мәртебесін алды, оны Ресей Императорлық үйінің басшысы, Ұлы князь Кирилл Владимирович 1929 жылдың 18 шілдесінде бекітті және 23 желтоқсанда Мекленбург-Шверин герцогы Фридрих Франц IV мойындады. 1934 жылдың 6 желтоқсанында ол әкесінің орнын басып, 1950 жылдың 18 желтоқсанында Жоғарылық мәртебесіне ие болды. Герцог Борвиннен басқа, Мекленбург-Штрелиц әулетінің қазіргі мүшелері – оның әйелі герцогиня Алиса (туған Вагнер; 1959 жылы туған); олардың балалары герцогиня Ольга (1988 жылы туған), герцогтар Александр (1991 жылы туған) және Майкл (1994 жылы туған); және оның әпкелері герцогинялар Элизабет Кристина (1947 жылы туған), Мари Катерина (1949 жылы туған) және Ирен (1952 жылы туған).