Венди Вуд: Шотландия тәуелсіздігі үшін күрескен белсенді және суретші

Кіріспе

Шотланд саяси белсендісі Венди Вуд, туған аты Гвендолин Эмили Мичэм (29 қазан 1892 – 30 маусым 1981) Шотландия тәуелсіздігі үшін күрескен. Ерекше және жарқын тұлға болған ол, сонымен қатар талантты суретші, мүсінші және жазушы еді, ал оның театрландырылған саяси қызметі көбінесе дау тудыратын.

Өмірбаян

Вуд туған жері – Англияның Кент графтығындағы Мейдстоун қаласы. Кейін ата-анасы Оңтүстік Африкаға көшіп кеткен, онда әкесі сыра зауытының директоры және ландшафт суретшісі болды, сонда өсіп-жетті. Вуд 1927 жылы өнер саласындағы байланыстарын нығайту үшін анасының бойжеткен қызының тегін қабылдады. Оның анасының әкесі – мүсінші Сэмюэл Пепло Вуд, ал үлкен ағасы – суретші Томас Пепло Вуд. Егер оның шотландтық тегіне күдік келтірсе, ол: «Атқорада туғанның ат болуы міндетті емес» дейтін ежелгі мақалды еске түсіретін. Бұл мақал кейде Веллингтон герцогына дұрыс емес жатқызылады, бірақ мақсаты басқаша. 1928 жылы Вуд Шотландияның Ұлттық партиясын құруға қатысты, ол кейін Шотландияның Ұлттық партиясына айналды. Бірақ 1930 жылдары Шотландияның тәуелсіздігіне партиялық емес көзқарас тиімдірек деп шешті. 1932 жылы Баннокберн күні Вуд ұлтшылдар тобын Стирлинг қамалына, сол кезде әскери казарма және туристерге ашық болған жерге бастап әкелді. Олар Одақ туын алып тастап, оның орнына Шотландияның арыстаны бейнеленген туын іліп қойды. Эрик Линклейтер оның Юнион Джек туын унитазға тастағанын және оған қарсы қылмыстық іс қозғағанын, бірақ соттан тыс келісімге келгенін, зиян өтеуі бір пени болғанын жазды. 1930 жылдары Вуд «Шотландия күзеті» атты жастар ұйымын құрды (кейінірек осы атпен байланысы жоқ экстремистік ұйыммен шатастырмау керек). 1949 жылы ол «Шотландия патриоттарын» құрды, ол 1981 жылғы маусымда қайтыс болған кезде шамамен 2000 мүшеден тұрды. 1950 жылдары Шотландияда «Елизавета II» патшалық атағын қолдануға қарсы наразылықтар болды, себебі Шотландияда Елизавета I болған емес (MacCormick v. Lord Advocate ісін де қараңыз). Вуд 1950 жылы Глазгода Шотландияның Мемлекеттік хатшысының мүсінін іліп, сол жылы өткен Хайленд ойындарында «Үйдегі билік» туын көрсетті. Вуд бірнеше рет тұтқындалып, түрмеде жазасын өтеді. 1956 жылдан бастап Вуд Эдинбургтегі Уинмилл Брейдегі суретшінің студиясы мен үйін серіктесі Флоренс Сент Джон Каделлмен бөлісті. Қазіргі уақытта үй екіге бөлініп, 17 және 18 Coltbridge Gardens мекенжайларымен белгіленген. Флоренс Сент Джон Каделл салған Вудтың портреті Шотландияның Ұлттық портрет галереясында сақталады. 1960 жылы Вуд Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясында сөйледі, шотланд парламентін қайта құруды қолдауға шақыруға тырысты, ол 1707 жылы дұрыс таратылмағанын, тек тоқтатылғанын мәлімдеді. Бұл өтініш қабылданбады. Вуд ирландтардың мүддесі үшін, Екінші Бур соғысы кезінде мыңдаған адам қаза тапқан британдық концлагерьдерін еске алу, Үндістанның тәуелсіздік қозғалысын қолдау және 1970 жылдарда балық аулау аймақтары үшін болған балық соғысында исландиялықтарды қолдау сияқты көптеген халықаралық науқандарға қатысты. 1972 жылы Вуд өзін-өзі басқару үшін аштық жариялады, бірақ ол тиімсіз болды. 1979 жылы шотландтар бұл мәселе бойынша референдум өткізді. 1970 жылдардың басында Вуд «Гвен тәте» деген атпен BBC балалар телеарнасының «Jackanory» бағдарламасында шотландтық әңгімелер оқыды. Он жылдан астам уақыт Мойдартта шаруа болып жұмыс істегеннен кейін (1952 жылы Эдинбургке көшіп келген), ол көптеген тәжірибе жинады. Барлығы он кітап жазды, соңғысы – оның өмірбаяны «Шотландияға шын ниетпен». 1970 жылдардың соңында ол Данди университетінің ректоры болуға үміткер ретінде сайлауға қатысты, бірақ университеттің Шотландиялық ұлтшылдар қауымдастығының қолдауына ие болмады. Вуд сексеннің соңына дейін белсенді болды. 1981 жылғы 30 маусымда 88 жасында Эдинбургте қайтыс болды. 2021 жылы Ескі Колтон зиратында шағын ескерткіш орнатылды. Ол Уотерлоо алаңының солтүстік қабырғасына жақын орналасқан.

Wood was born in Maidstone in Kent, England, before her parents moved to South Africa, where her father was a brewery manager and landscape painter, and was brought up over there. Wood adopted her mother's maiden name in 1927 to emphasise her artistic connections. Her maternal grandfather was the sculptor Samuel Peploe Wood, and her great uncle was the painter Thomas Peploe Wood. If challenged as to her Scottish birthright, she would reply, "One does not have to be a horse to be born in a stable", echoing the old proverb that is sometimes misattributed to the Duke of Wellington, albeit for a different purpose. In 1928, Wood was one of the founders of the National Party of Scotland, which grew into the Scottish National Party, but, in the 1930s, decided that a non party approach to Scottish independence was more effective. On Bannockburn Day in 1932, Wood led a group of nationalists into Stirling Castle, then an Army barracks as well as being open to tourists; to tear down the Union Flag and replace it with Scotland's lion rampant. Eric Linklater wrote that she flushed the Union Jack down the toilet, and she sued him for libel, eventually settling out of court for a farthing damages. In the 1930s, Wood also founded the Scottish Watch, a youth organisation (not to be confused with a later, unrelated extremist organisation of the same name). In 1949, she had founded the Scottish Patriots, which, at the time of her death in June 1981, were some 2,000 strong. In the 1950s, came protests against the use of the regnal title "Elizabeth II" in Scotland, as Scotland had not had an Elizabeth I (see also the case of MacCormick v. Lord Advocate). Wood hung an effigy of the Secretary of State for Scotland in Glasgow in 1950 and displayed a Home Rule banner at that year's Highland Games. Wood was arrested and spent spells in prison on several occasions. From 1956, Wood shared an artist's studio and house with her partner, Florence St John Cadell at Whinmill Brae in Edinburgh. The house is now split in two and addressed as 17 and 18 Coltbridge Gardens. Wood's portrait by Florence St John Cadell is held by the Scottish National Portrait Gallery. In 1960, Wood spoke at the General Assembly of the Church of Scotland, to try to mobilise them behind the re convening of the Scottish Parliament, which she asserted had not been properly dissolved in 1707, merely adjourned. This request was turned down. Wood engaged in many international campaigns, for Irish causes, to the remembrance of the British concentration camps during the Second Boer War which killed thousands, to supporting the Indian independence movement and supporting the Icelandic people in their 1970s cod war over fishing grounds. In 1972, came Wood's hunger strike for home rule, which effectively failed, but in 1979, Scots were given a referendum on the matter. In the early 1970s Wood often read Scottish stories on the BBC children's TV programme Jackanory under the name Auntie Gwen. Having spent over a decade as a crofter in Moidart (moving to Edinburgh in 1952) she had a wide span of experience to call upon. In all she wrote ten books, the last being her autobiography, Yours Sincerely for Scotland. Later in the 1970s, she unsuccessfully stood as a candidate in an election to be Rector of the University of Dundee with the support of the University's Scottish Nationalist Association. Wood remained active into her late eighties. She died in Edinburgh on 30 June 1981, aged 88. A small memorial was placed in Old Calton Cemetery in 2021. It lies near the north parapet wall on Waterloo Place.

Отбасы

Вуд физик Дж. Б. Ганн мен музыкант Спайк Хьюздің әпкесі, сондай-ақ Сэмюэл Пепло Вудтың немере қызы болды. Ол египтолог Батискомб Ганн мен музыкант Герберт Хьюздің жеңгесі де еді.