Кіріспе

Луи Комфорт Тиффани ойлап тапқан өнер шынысының түрі – Фавриль шынысы. Бұл Луи Комфорт Тиффани жасаған иридесцентті өнер шынысының бір түрі. Ол бұл процесті 1894 жылы патенттеді және алғаш рет 1896 жылы Нью-Йорк штатының Куинс округінде шыны өндірісі үшін қолданды. Фавриль шынысы көптеген иридесцентті шынылардан өзгешелігі – түсі шынының өзіне сіңген, сонымен қатар ерекше бояуға ие. Тиффани 1900 жылы Париж көрмесінде Фавриль шынысы үшін бас жүлде алды. Тиффани өзінің студиясы жасаған витраждарда осы шыныны пайдаланды. Оның Фавриль шынысын қолданып жасаған ең ірі және маңызды туындысы – 1916 жылы Максфилд Пэриш жобалаған, Филадельфиядағы Кертис баспа компаниясының кеңсесі үшін жасалған Dream Garden. Қазір бұл туынды Пенсильвания көркемсурет академиясына тиесілі.

Тарих

1892 жылы Тиффани өзінің алғашқы шыны жасау фирмасын құрды, оны «Тиффани шыны және әсемдеу компаниясы» деп атады. «Тиффани пештері» зауыты Нью-Йорк штатының Куинс ауданындағы Корона қаласында орналасқан. Оны шыны жасау саласында білімі бар ағылшын иммигранты Артур Дж. Нэш басқарды. Осы жерде Тиффани өзінің ерекше шыны жасау әдісін әзірледі: балқыған шыныны металл оксидтерімен өңдеу, олар шыныға сіңіп, сәнді, көкшіл әсер тудырды. Тиффани 1865 жылы Еуропаға жасаған сапарынан күшті әсер алғаннан кейін осы жаңа шыныны жасауға кірісті. Лондонда ол Оңтүстік Кенсингтон мұражайына, кейін Виктория және Альберт мұражайы деп аталған мұражайға барды. Римдік және сириялық шыныдан құралған оның кең коллекциясы оған терең әсер етті. Олардың арасында көкшіл шыны да болды. Ол сонымен қатар ортағасырлық шынының түсіне де қызығушылық танытты және заманауи шынының сапасын жақсарта алатынына сенді. Көптеген тәжірибелер мен әзірлемелерден кейін, 1894 жылы ол «Фаврил» шынысына патент алды. Алғашқы «Фаврил» бұйымдарын 1896 жылы жасады. 1900 жылғы Париж көрмесінде Тиффанидің «Фаврил» шынысы көрменің бас жүлдесін жеңіп алды.

Дизайн

Фаврилдің басқа жарқыраған әйнектерден ерекшелігі – оның түсі тек бетінде ғана емес, әйнектің құрамында болады. Алғашқы саудалық атауы Fabrile, көне ағылшын тіліндегі "қолмен жасалған" немесе қолөнер деген мағына беретін Fabrile сөзінен туындаған. Тиффани кейіннен бұл сөзді "Фаврил" деп өзгертті, "өйткені бұл атау көрінеу әдемірек естіледі". Фаврил әйнегінің ерекше түстеріне "Алтын жылтыр", "Самиан қызыл", "Мазарин көк", "Тел-эль-Амарна" (немесе Көк түркіз) және "Аквамарин" жатады.

Қолданылуы

Фаврил – боялған шыны терезелерде қолданылған алғашқы көркем шыны. Тиффани шынының пішіні мен түсіне сәйкес терезелердегі өрнектерді жасауды жоспарлаған. Фаврил шынысымен жасалған ең ірі және маңызды шыны мозаикасы – 1916 жылы Филадельфиядағы Кертис баспа компаниясының кеңсесі үшін жасалған Dream Garden. Суретші Максфилд Пэриш бұл жұмыстың жобасын жасады, ал Тиффани студиясы оны орындап, орнатты. Қазіргі кезде бұл туынды Пенсильванияның Көркемсурет академиясына тиесілі.