Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Көк қала" – Росс Макдональдтың 1947 жылы жазған триллері. Роман алғаш рет Альфред А. Кнопф баспасы арқылы Кеннет Миллар деген нақты атымен жарық көрді, ал қысқартылған нұсқасы 1950 жылғы тамыз және қыркүйек айларында "Эскуайр" журналында бөлім-бөлім жарияланды. Романның ең алғашқы аудармаларының бірі 1972 жылы орыс тілінде "Знамя" әдеби журналында жарық көрді, онда капитализм мен қылмыстық әдеп арасындағы ортақ себептерді ашып көрсетуі жоғары бағаланды. Кейіннен итальян (1975), грек (1995) және португал (2000) тілдеріндегі нұсқалары да жарық көрді. 1986 жылы Макдональдтың қайтысынан кейін роман одан "өте еркін" бейімделген, сол атпен аталған сәтсіз фильмге ұласты.
Blue City is a thriller written in 1947 by Ross Macdonald. The novel was originally released under his real name, Kenneth Millar, by Alfred A. Knopf, while a condensed version was serialized in the August and September 1950 issues of Esquire. One of the novel's earliest translations was into Russian as a 1972 serialization in the literary review Znamaya, where what was perceived to be its exposure of the common cause between capitalism and the gangster ethic was greatly appreciated. Later versions appeared in Italian (1975), Greek (1995), and Portuguese (2000). In 1986, after Macdonald's death, the novel was "very freely" adapted to the disastrous film named after it.
Өмірбаян
Макдональдтың «Көк қала» атты үшінші романының жарнамасы автордың есімін Джеймс М. Кейн, Дашилл Хэммет және Реймонд Чандлермен байланыстырды, бірақ бұл салыстыру кітапқа берілген аралас пікірлерде сынға ұшырады. Дегенмен, «The Chicago Sun» газеті кем дегенде Микки Спиллейннен мүлдем бөлек деңгейде екенін атап өтті. Макдональд өзі кейінірек сұхбатында Хэмметтің оған ерекше күшті әсер еткенін мойындады: «Егер Хэммет болмаса, мен ешқашан қатты сыртқы детективтік әңгімелер жазбаған болар едім». Басқалар да Макдональдтың «Көк қала» мен Хэмметтің «Қызыл орынындағы» «Улыстау» арасындағы ұқсастықтарды атап өтті. Романның аты аталмаған, Чикагоның көлеңкесінде жатқан Орта Батыстың шағын қаласының бейнесі көбінесе онда тұратын әлсіз жандарға ден қояды және Макдональдтың кейінгі Лью Арчер романдарындағы Калифорниялық оқиғалардан өзгеше. 1952 жылы баспасына жазған хатында ол «мен азап көрген қала туралы ойлап отырғанымды және кейіпкерлердің біразы жек көретін адамдарға негізделгенін» түсіндірді. Кітаптың ашуы мен саяси көзқарасы осыдан туындайды. Басты кейіпкер – әңгіменің баяндаушысы, бірақ кейде Макдональдтың өмірбаянында «азаматтық сабақтар» деп сипатталған нәрсеге ауысып, немесе әдебиетке шамадан тыс сілтеме жасайды. Оның ашуының басты нысаны – шағын қалалардың ұсақ-түйек мәселелері. Өзін-өзі құттықтаған таблоидтың редакциялық мақаласы кәсіби одақтарға қарсы зорлық-зомбылықты ақтаған, немесе кітапханадан алынған кітаптар тізімі «қаланың адал халқы Рабленің осалдығынан, Флобердің әдепсіздігінен, Хемингуэйдің қатыгездігінен және Фолкнердің төмендеуінен қорғалғанын білуге көңіл көтерілді». Кітапты қарап шыққан Нельсон Алгрен оның айқын стильін мақтады: «Кеннет Миллар бір сөзді екі сөзбен пайдаланбайды; және ол сізге бір нәрсені көрсетуді қаласа, сіз оны көресіз». Кейінірек бір сарапшы триллерлік конвенциялардан арылып, «Миллар прозада джаз музыканттарының музыкада істегенін істегісі келді» деген қорытындыға келді. Бұл жерде ол тек Макдональдтың өзіне еліктеп отырды, ол бұрынғы сұхбатында «жаздың бейнесі, ырғағы және қозғалысы менің алғашқы кітаптарымдағы стильімді қалыптастыруға үлкен әсер етті. Бұл «Көк қала» сияқты кітапта анық көрінеді» деді. Ол сондай-ақ Джек Керуактың «жаз прозасы» кейінірек және кеңірек жазылғанын атап өтті. Тікелей әсер болған жоқ.
Publicity for Macdonald's hardboiled third novel, Blue City, linked the author's name with James M. Cain, Dashiell Hammett and Raymond Chandler, a comparison deprecated in the mixed reviews that the book received at the time, although The Chicago Sun noted that at least it was in a completely different league from Mickey Spillane. Macdonald himself later affirmed in an interview that Hammett had been a particularly strong influence on him: "I imagine I might never have written hard boiled detective stories at all if it hadn't been for Hammett". Others have commented on the likeness between Macdonald's 'Blue City' and the 'Poisonville' of Hammett's Red Harvest. The portrayal of the novel's unnamed Mid Western small town, lying in the shadow of Chicago, is centered mostly on the disadvantaged who live in it and differs from the up market California scenarios of Macdonald's later Lew Archer novels. In a 1952 letter to his publisher, he explained that he had in mind "a town where I had suffered, and several of the characters were based on people I hated." It is from this that the book's anger and political stance derive. The protagonist is narrator throughout, but will occasionally diverge from talking tough into what Macdonald's biographer describes as "civics lectures" or he overdoes literary reference. The particular target of his anger is small town pettifoggery. The self congratulatory tabloid editorial justifying anti union violence or the list of books suppressed in the library from which "it was somehow comforting to know that the good people of the town were protected against the lubricity of Rabelais, the immorality of Flaubert, the viciousness of Hemingway, and the degradation of Faulkner." Reviewing the book, Nelson Algren praised the over all clipped descriptive style: "Kenneth Millar never uses two words when one will do; and when he wants you to see a thing, you see it." A later commentator looked beyond thriller conventions and discovered that "Millar wanted to do in prose what jazzmen did in music". Here he was only following Macdonald himself, who had said in an earlier interview that "the imagery and rhythm and movements of jazz had a lot to do with forming my style in my early books. It's quite obvious in a book like Blue City." He also noted then that Jack Kerouac's "jazz prose" was written later and more diffusely. There was no direct influence.
Сюжет
22 жасар Джон Уэзер екінші дүниежүзілік соғыста Еуропа театрларында қызметтен кейін әскерден оралды, тек екі жыл бұрын әкесі өлтірілгенін біледі. Джон әкесін көрнекті бизнесмен және саясаткер ретінде білген, енді ол қаланың жемқорлығының басты себепшісі екенін анықтайды. Барлығы оның өлімін ашылмаған күйде қалдыруға көңілді көрінеді, ал Джон кісі өлтірушіні іздегенде, Роджер Керчтің жалақысымен жұмыс істейтін қарақшылармен бетпе-бет келіп, зорлық көреді. Керч – әкесінің ойын автоматтарының франшизасын басып алған шантажист, және ол Джонның әкесі жас кезінде үйден кеткен кезде үйленген Флорейнге ықпал ететіндей көрінеді. Ақырында, "Катай" клубының хостессі Карланың көмегімен Джон шындықты жасыруға тырысатындардың жолынан шығады. Керч өгей анасын өлтіргеннен кейін (ол Керчтің біржақты некеде тұрған әйелі екені белгілі болады), ал Джон әкесінің мүлкін мұраға алуға құқылы болғаннан кейін, ол іске жауапты полиция инспекторы Ральф Хансон мен реформатор қала әкімі Фримен Алистердің көмегіне ие болады. Керч пен оның қалған серіктері түрмеге қамалады, ал Джонның әкесін өлтірген Аллистерді оның сүйіктісі атып өлтіреді.
Twenty two year old John Weather has returned from the army, having served in the European Theater in the Second World War, only to find his estranged father had been shot two years previously. John had known his father as a prominent businessman and politician and now learns that he was a leading factor in the corruption of the town. Everyone seems more than happy to let his murder remain unsolved and, as John tries to uncover the murderer, he finds himself up against and manhandled by thugs in the pay of Roger Kerch. Kerch is a blackmailer who has taken over his father's slot machine franchise and seems to have a hold over his step mother, Floraine, whom his father had married while John was young and living away from home. Finally, with the help of Carla, a hostess at the Cathay Club, John gets ahead of those trying to prevent him uncovering the truth. After Kerch has killed his step mother (who turns out to be Kerch's bigamous wife), and John is in line to inherit his father's assets, he gains the co operation of Ralph Hanson, the police inspector in charge of the case, and Freeman Allister, the ineffectual reformist mayor. Kerch and his surviving associates are jailed, while Allister, the real murderer of John's father, is shot by his mistress.