Кіріспе

Венгрияда туған американдық кинорежиссер (1905–1992) Ласло Бенедек (; 1905 жылдың 5 наурызы – 1992 жылдың 11 наурызы; кейде Ласло Бенедек) – Венгрияда туған кинорежиссер және оператор, ең белгілі туындысы – "Жабайы" (1953) фильмі. Ол "Сатушының өлімі" (1951) фильмін режиссерлік еткені үшін танылды, соның арқасында ол "Алтын глобус" сыйлығын "Ең үздік режиссер" номинациясында жеңіп алды және Америка Режиссерлер Гильдиясының "Ең үздік режиссер" номинациясына ие болды. Дегенмен, Бенедек ең көп есінде қалғаны – келесі жобасындағы режиссерлік жұмысы. Оның мотоциклшілер тобы туралы түсірген "Жабайы" (1953) фильмі қызу дау тудырып, 1968 жылға дейін Ұлыбританияда көрсетілуіне тыйым салынды.

Ерте өмір және еуропалық мансап

Ол Будапештте дүниеге келді; оның жартылай ағасы Джордж Гербнер болды. Бенедек психиатр болуды жоспарлап, Вена мен Берлинде оқыды. Ол қаржысын төлеу үшін киноиндустрияда жұмыс істеді және соңында оған ден қоюды шешті. Германияда Бенедек 1927 жылғы «Әйел» фильмінің операторы болды. Стив Секели режиссерлік еткен 1929 жылғы «Ұлы сағыныш» фильмінде режиссердің ассистенты болды, сондай-ақ режиссер Кертис Бернхардт үшін 1931 жылғы «Қатқа жасаған адам» фильмін монтаждап, режиссерлік көмек көрсетті. 1933 жылға дейін ол Джо Пастернакпен UFA-да жұмыс істеді. «Хипполит, батлер» (1931) фильмінде ассистент болды, ал «Хифлаудың су әулиелері» (1932) және «Мисс Иза» (1933) фильмдерін монтаждады. Нацистер билікке келген кезде Бенедек Пастернакпен Венаға, содан кейін Венгрияға кетіп, Франсиска Гаалдың басты рөлде ойнаған «Ер жетпеген қыз» (1934) және Макс Нойфельд режиссерлік еткен «Құштарлық» (1934) фильмдерін монтаждады; ол соңғысында режиссердің ассистенты болды. Ол Англияға барып, өзімен бір елден шыққан венгр Эндрю Мартон режиссерлік еткен «Стамбулдың құпиясы» (1936) фильмінің сценарийін жазды. 1937 жылы ол АҚШ-қа көшті. 1946 жылы коммунистік ұйымдармен байланысы болды.

Директор

Бенедек өзінің толық метражды фильм режиссерлік дебютын Пастернак продюсерлік еткен "The Kissing Bandit" (1948) фильмімен MGM студиясында жасады; бұл фильм үлкен сәтсіздікке ұшырады. Ол Eagle Lion киностудиясына өтіп, онда Юл Бриннер бас рөлде ойнаған "Нью-Йорк порты" (1949) нуар фильмін түсірді. Содан кейін Стенли Крамер үшін "Сатушының өлімі" (1951) фильмін жасады, ол қаржылық тұрғыдан табыссыз болды. Крамер оған Марлон Брандоның қатысуымен "Жабайы" (1953) фильмін қоюды тапсырды, алғашқыда ол "Велосипедшілердің шабуылы" деп аталған еді. Ол Universal студиясына Рок Хадсонмен "Бенгал мылтықтары" (1954) фильмін түсіру үшін барды.

Еуропаға оралу

Бенедек Германияға қайтып келіп, "Ұлдар, аналар және генерал" (1955) фильмін жазып, режиссерлік етті. АҚШ-қа оралғанда ол Ричард Видмаркпен бірге "Наждалы жігіт" (1956) қысқа фильмін түсірді, содан кейін теледидарға көшті: "Лоретта Янг шоуы", "Телефон уақыты", "Төрт жұлдызды театр", "Америка кавалериясы".

Бенедек Джон Кассаветес бас рөлде ойнаған "Гаванадағы махаббат" (1957) фильмімен толық метражды фильмдерге оралды. Ол Лесли Карон мен Луи Жорданмен Ұлыбританияда "Ранк үшін Анна" фильмін түсіргісі келді, бірақ сценарийді қайта жазуды сұрады, содан кейін Карон жүкті болды, нәтижесінде фильм тоқтатылды. Ол сондай-ақ Дороти Дэндридж бен Тревор Ховардтың қатысуымен "Малага", сонымен қатар "Қауіп сәті" (1960) фильмін түсірді. Бұл төмен бюджетті қылмыстық драма Дэндридж түсірген соңғы фильм болды. Францияда ол Раф Валонмен бірге "Кейуана" (1960) фильмін жазып, режиссерлік етті.

Теледидар

1960 жылдары Бенедек көбінесе теледидарға назар аударды, "Перри Мейсон", "Жылаңаш қала", "Триллер", "Зейн Грей театры", "Қашқын", "Дәрігерлер мен медбикелер", "Шексіздік шегі", "Мэнникс", "Теңіз түбіне саяхат", "Қол жетпестер", "Альфред Хичкок сағаты", "Қылмыстық жасақ", "12 сағатқа дейін", "Темір жол" және "Кастер" сериалдарының эпизодтарын салды. 1965 жылы ол "Белиал" атты пьесаны қойды.

Соңғы ерекшеліктері

Ол «Наму, қатыгез кит» (1967) фильмін өндіріп, режиссерлік еткенде қайтадан фильмдерге оралды, бұл фильмді венгр Иван Торс үшін жасаған. Содан кейін ол Торс үшін «Қаһарлы ойын» (1968), «Түндегі келуші» (1971) және «Агатонға шабуыл» (1977) фильмдерін түсірді.

Кейінгі мансабы және өлімі

1976 жылдан 1980 жылға дейін ол Нью-Йорк университетінің өнер мектебіндегі түлектер кино бағдарламасының төрағасы болды. 1983 жылы Пенсильвания университетінің Аненберг коммуникация мектебінде кино бойынша шақырылған профессор болып жұмыс істеді. Бенедек 1992 жылы Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданында қайтыс болды.