Кіріспе

Америка Азамат соғысындағы Конфедерация армиясының офицері

Альфред Айверсон кіші (14 ақпан 1829 – 31 наурыз 1911) – заңгер, Мексика-Америка соғысында офицер, АҚШ армиясының кавалерия офицері және Америка Азамат соғысындағы Конфедерация генералы. Ол 1862–63 жылдары Солтүстік Вирджиния армиясының құрамында полк командирі, кейін бригада командирі болып қызмет етті. Геттисбург шайқасының бірінші күні өткен сәтсіз жаяу әскер шабуылы оның мансабына қайырсыздай нұқсан келтірді. Генерал Роберт Ли Айверсонды әскерінен алып, оны Грузияда кавалерия қызметіне жіберді. Атланта науқаны барысында ол Грузия штатының Макон қаласы маңындағы кавалерия шайқасында көзге түсті, Одақ армиясының генерал-майоры Джордж Стоунменді және оның жүздеген әскерін тұтқынға алды.

Алғашқы жылдар

Айверсон Джорджия штатының Джонс округіне қарасты Клинтон қаласында дүниеге келді. Ол Джорджия штатының АҚШ сенаторы және бөлінуді жақтаған белсенді саясаткер Альфред Айверсон ағасы мен Каролина Гуд Холттың ұлы болды. Сенатор ұлына әскери мансапты таңдап, оны Таскиги әскери институтына білім алуға жіберді. Айверсонның әскери мансабы 17 жасында Мексика-Америка соғысы басталғанда бастау алды. Әкесі Грузия штаттық еріктілерден полк құрып, жабдықтап, жас Айверсонды Тускегиден полктегі екінші лейтенант болып қызмет етуге жіберді. 1848 жылдың шілде айында ол заңгер және мердігер болу үшін әскери қызметтен кетті. 1855 жылы Мексика-Америка соғысындағы тәжірибесі оған 1-ші АҚШ кавалериялық полкінің бірінші лейтенанты шеніне жол ашты. Ол осы қызметте «Канзас қандысы» деп аталатын зорлық-зомбылықты басуға қатысты. Канселорсвиллде Айверсон бригадасы генерал-лейтенант Томас Дж. «Стоунволл» Джексонның әйгілі фланголық шабуылына қатысты, ауыр шығындарға ұшырады (соның ішінде Айверсонның өзі, жарылған снарядтың сынықтарынан жамбас жарақатын алды), бірақ желідегі басқа екі бригадаға қарағанда аз назар аударды. Артына қайтқанда көптеген офицерлері оның қашқақтап кеткенін ойлады. Өткен жылы Гейнс Миллдегі жетістіктері ұмытылып, оның командалық лауазымға отбасылық саяси ықпал арқылы жеткені туралы әңгімелер тарады. Дуглас Сауталл Фримен Родсты «мамыр айындағы шайқастарда өзін көрсетпеген» екі бригада командирін таңдағаны үшін айыптады [яғни, Канселорсвилл]. Түсініспеушілікке байланысты О’Нил өзінің төрт полкінің тек үшеуін ғана шабуылға жіберді және Родстың көрсеткен жерінен өзгеше, тар майданға шабуыл жасады. Екі бригада бір-бірін қолдап шабуылдауы тиіс болғанмен, бірінші кімнің қозғалуы керектігі туралы дау туды. О’Нилдің тиімсіз шабуылы тойтарылып, Айверсонның қанаты ашық қалды. Бірақ ең маңызды мәселе – екі бригада командирі өз бригадаларын жеке басқармауға шешім қабылдады, олардың артында қалды. Шайқас аяқталғаннан кейін Солтүстік Каролиналықтар арасында Айверсонның мас күйде басшылыққа жарамсыз болғаны туралы әңгімелер тарады, бірақ оның шайқас туралы есебі оның қасақана артқа шегінгенін көрсетті және тарихшылар оның шешіміне алкогольдің қатысы бар екенін дәлелдемеді. Солтүстік Каролинаның 23-ші полкінің тарихшысы айтқандай, «ескертусіз, басшылықсыз алға жылды, Айверсонның тастап кеткен тобы өлімге бет бұрды». О’Нилдің әскері кері шегінген кезде Айверсонның 1350 адамы сол жаққа қарай, генерал Генри Бакстердің одақтық бригадасының ардагерлік полктері жасырынып тұрған тас қабырғаға қарай жылжи бастады. Конфедераттар қабырғаға 50-100 метрге жақындағанда одақтық сарбаздар атып, кем дегенде 500 адамды жарақаттады, оларды парад алаңындағы тізбектей құлатты. Айверсонның үш полкінің тірі қалғандарының көпшілігі одақтық қарсы шабуылмен тұтқындалды. Айверсонның көзқарасынан оның бригадасы беріліп жатқандай көрінді, ол Родске өз адамдарының «қорыққандар» екенін айтты. Көптеген сарбаздары шайқас орнында жатқан, ал басқалары ақ мата тілбіретіп тұрды. Ол біріншілерінің өлген немесе жараланғандарын, ал екіншілерінің қоршалып, қатты атыс астында тұтқындалғанын түсінбеді. Родспен кеңескеннен кейін майданға келгенде Айверсон жүйкелік құлауға ұшыраған болуы мүмкін, оның адамдарының тағдырынан әсерленді, мүмкін 900 адамнан астам шығынға ұшырады, бұл Геттисбургтегі бригаданың ең үлкен шығындарының бірі болды. (Кейіннен олар Оук Ридждегі осы жердегі терең емес қабірлерге жерленді, жергілікті тұрғындар оны Айверсонның шұңқыры деп атайды және ол табиғаттан тыс нәрселерге сенушілердің сүйікті орны.) Айверсон шайқастың қалған бөлігінде «басшылыққа жарамсыз» болды. Ол генерал Стивен Додсон Рамсердің бригадасына қосылған бригаданың бөліктеріне басшылық етті. Геттисбургтен кері қайтқан кезде Айверсон бригадасы Мэриленд штатының Хагерстаун қаласында одақтық атты әскерге қарсы сенімді түрде шайқасты, бірақ генерал Роберт Ли бұл жараланған офицермен бұдан былай ештеңе істегісі келмеді. Мэриленд штатының Уильямспорт қаласында Ли Айверсонды уақытша провинция маршалы етіп тағайындады, бұл оны жауынгерлік командалықтан алып тастады және оның әскерін басқа бригадаға қайта тағайындады.

Джорджия және Солтүстік Каролина

Ол 1863 жылдың қазан айында Солтүстік Вирджиния армиясынан толықтай алынып, Джорджияға қайтарылып, штаб-пәтері Ром қаласында орналасқан штаттық күштерге қолбасшылық ету үшін генерал-майор Генри Р. Джексонды алмастыруға бұйрық берілді. Ол бірнеше ай бойы генерал-майор Уильям Т. Шерманның Атланта науқанына қарсы штатты қорғауға дайындалу мақсатында Джорджия әскерлерін қайта ұйымдастырды. Айверсон соғыстың аяқталу кезеңінде Солтүстік Каролинада борыш өтеді. Гринсборо қаласындағы қолбасшы ретінде ол гарнизонының ыдырап бара жатқанын бақылады, олар қаланың бір бөлігін тонаудан қашқан әскерлерді тоқтатуға шамасы келмеді.

Соғыстан кейінгі мансап

Соғыстан кейін Айверсон Макон қаласында кәсіппен айналысып, 1877 жылы Флоридаға апельсин шаруашылығын салу үшін көшті. Ол Атланта, Джорджияда қайтыс болды және Оукленд бейіштігінде жерленген.