Кіріспе

Конфедеративтік мемлекеттер армиясының генералы (1824–1863)
Конфедеративтік мемлекеттер армиясының генералы

Томас Джонатан "Стоунволл" Джексон (21 қаңтар 1824 – 10 мамыр 1863) – Америка Азамат соғысы кезінде Конфедеративтік мемлекеттер армиясындағы генерал-офицер. Ол өліміне дейін соғыстың Шығыс театрындағы дерлік барлық әскери қақтығыстарында маңызды рөл атқарды. Әскери тарихшылар оны АҚШ тарихындағы ең дарынды тактикалық қолбасшылардың бірі деп есептейді. Бұрын Виргинияның (қазіргі Батыс Виргиния) бір бөлігі болған жерде дүниеге келген Джексон 1846 жылы АҚШ Әскери академиясын бітірді. Мексика-Америка соғысы кезінде АҚШ армиясында қызмет етіп, Чапультепек шайқасында көзге түсті. 1851 жылдан 1861 жылға дейін Вирджиния әскери институтында оқытушы болып жұмыс істеді. 1861 жылдың мамыр айында Форт-Самтер шайқасынан кейін Вирджиния АҚШ-тан бөлініп шыққанда, Джексон Конфедеративтік мемлекеттер армиясына қосылды. Ол шілдедегі Булл-Ран шайқасының бірінші кезеңінде бригадаға қолбасшылық етіп, маңызды күштермен көмектесіп, қарсыластардың күшті шабуылын тойтарды. Осыдан кейін Барнард Эллиотт Би-младший оны "тасқабал" деді, бұл оның есімді сақтап қалған лақап аты болды. Келесі екі жылда ол түрлі әскери операцияларда өте табысты болды. 1863 жылдың 2 мамырында Джексон Конфедерациялық күзетшілердің оғынан жарақат алды. Ол сол қолын жоғалтты. Жағдайы нашарлағаннан кейін, сегіз күннен соң пневмониядан қайтыс болды. Оның өлімі Конфедерация үшін ауыр соққы болды. Джексонның өлімінен кейін оның әскери ерліктері туралы аңыздар пайда болды, ол "Жоғалған себеп" деп аталатын тарихи емес идеологияның маңызды бөлігіне айналды.

Шығу тегі

Томас Джонатан Джексон Джон Джексонның (1715/1719–1801) және Элизабет Камминстің (сонымен қатар Элизабет Комингс және Элизабет Идлс деп те белгілі) (1723–1828) шөбересі болды. Джон Джексон Ирландияның Лондондерри графтығының Колерайн қаласынан шыққан ирланд протестанты еді. Лондон қаласында тұрып жатқанда, 170 фунт стерлинг ұрлағандығы үшін өлім жазасына кесілді; Олд-Бейли сотының судьясы оны жеті жылға мәжбүрлі түрде жұмыс істеуге жіберді. Лондон қаласында туған, шамамен 2 метр биіктігіндегі, мықты денелі, сары шашты Элизабет те, басқа бір істе 19 дана күміс, әшекейлер және қымбат тігіс ұрлағандығы үшін қылмыскер деп танылды және оған да ұқсас жаза тағайындалды. Олар екеуі де 1749 жылдың мамыр айында 150 тұтқынмен Лондоннан шыққан «Личфилд» сауда кемесімен тасымалданды. Джон мен Элизабет кемеде танысып, кеме Мэриленд штатының Аннаполис қаласына жеткен кезде бір-біріне ғашық болды. Олар Мэриленд штатының әртүрлі аймақтарында борыштарын өтеуге жіберілгенімен, 1755 жылдың шілдесінде үйленді. 1758 жылы отбасы Блю-Ридж таулары арқылы батысқа қарай Вирджиния штатының Мурфилд қаласына (қазіргі Батыс Вирджиния) жақын жерге қоныстанды. 1770 жылы олар одан да батысқа қарай Тигарт аңғарына көшті. Олар қазіргі Бакханнон қаласының маңындағы кең байырғы егістік жерлерді сатып ала бастады, оның ішінде Элизабеттің атына 3000 акр (12 км²) жер кірді. Джон және оның екі жасөспірім ұлы Америка Тәуелсіздік соғысына ерте қатысты, 1780 жылдың 7 қазанында Кингс-Маунтин шайқасында шайқасты; Джон соғысты капитан шенімен аяқтады және 1787 жылдан кейін Вирджиния жасағының лейтенанты болып қызмет етті. Ерлер армияда болғанда, Элизабет олардың үйін үнді шабуылдарынан қашқандарға пана боларлық «Джексон форты» деп айналдырды. Джон мен Элизабеттің сегіз баласы болды. Олардың екінші ұлы Эдвард Джексон (1759–1828) болды, ал Эдвардтың үшінші ұлы Томасқа әке болған Джонатан Джексон еді. Джонатанның анасы 1796 жылдың 17 сәуірінде қайтыс болды. Үш жылдан кейін, 1799 жылдың 13 қазанында оның әкесі Элизабет Ветэрхольтқа үйленді, және олардың тағы тоғыз баласы болды.

Ерте балалық шағы

Томас Джексон 1824 жылғы 21 қаңтарда Вирджиния штатының Харрисон округіне қарасты Кларксбург қаласында дүниеге келді. Ол Джулия Беквитт (туған тегі Нейл) Джексонның (1798–1831) және Джонатан Джексонның (1790–1826), адвокаттың үшінші баласы болды. Джексонның екі ата-анасы да Вирджинияда туған. Томас туған кезде отбасында екі кішкентай баласы болған. Ол анасының әкесінің құрметіне аталған. Джексонның нақты туған жері туралы пікірталас бар. Паркерсбургтегі су тасқынына қарсы тұрғызылған қабырғадағы тарихи белгіде оның анасы сол жерде тұратын ата-анасына қонаққа келген кезде, сол жердегі шатырлы үйдің ішінде туғаны айтылады. Жазбаларда Джексонның бала кезінде "Нағыз макарон" деп аталғаны көрсетілген, бірақ осы лақаптың шығу тегі және оның шын мәнінде болғандығы белгісіз. 1826 жылғы 6 наурызда Томастың әпкесі Элизабет (алты жаста) қызбадан қайтыс болды, ал екі жасар Томас оның жанында болды. Оның әкесі де 1827 жылғы 26 наурызда қызын күтіп емдегеннен кейін қызбадан қайтыс болды. Джексонның анасы оның әпкесі Лора Эннді әкесі қайтыс болған күні дүниеге әкелді. Осылайша Джулия Джексон 28 жасында жесір қалды және көп қарызбен және үш кішкентай баламен (жаңа туған баласы да бар) қалды. Ол қарыздарын өтеу үшін отбасылық мүлікті сатты. Ол туыстарының қайырымдылығын қабылдамай, бір бөлмелі шағын үйді жалға алды. Джулия тігіншілікпен айналысып, жеке мектеп ашып, үш баласын шамамен төрт жыл бойы асырады. 1830 жылы Джулия Нил Джексон достарының қарсылығына қарамастан қайтадан тұрмысқа шықты. Оның жаңа күйеуі, капитан Блейк Вудсон, адвокат, өгей балаларын ұнатпады. Джулияның үлкен ұлы Уоррен Паркерсбургке жақын жердегі ағасы Альфред Нилге көшіп кетті және он алты жасында ол Апшур округінде мұғалім болып жұмысқа орналасты. Джулия Файетт округіне қалған екі баласы Томас және Лорамен көшіп келді. Джулияның денсаулығы нашарлап, балаларды күту оның күшіне ауыр тиді, сондықтан ол оларды әжесі Джексонға Льюис округіне, Уэстоннан солтүстікке қарай шамамен төрт шақырым жердегі үйіне алып кетуге рұқсат берді. Ол әжесінің ұлдарының біреуін Файетт округіне балаларды күтуге жіберді. Ол келгенде, сапарының мақсаты ашылып, балалар арасында қыжылдасу болды. Алты жасар Томас жақын жердегі орманға қашып, түнге дейін үйге қайтпады. Бір-екі күн бойы көндіруден және көптеген сыйлықтардан кейін, ағасы анасының көмегімен оларды бірнеше күндік сапарға шығаруға көндірді. Олар баратын жерлеріне жеткенде, олар мейірімді әжесінің, екі бойжеткен әйелдің және бірнеше үйленбеген ағаларының сүйіктілеріне айналды, олардың барлығы да мейірімділіктерімен және отбасылық байланыстарымен танымал болды. Томас пен Лораның барлық қалаулары орындалды, бұл оларды әлсіз етуге жеткілікті болды. 1835 жылдың тамызында Томас пен Лораның әжесі қайтыс болды. Келесі жылы Томастың жартылай інісі Уильям Уирт Вудсон дүниеге келгеннен кейін Джулия асқынулар салдарынан қайтыс болды, үш үлкен баласын жетім қалдырды. Джулия қазіргі Анстед, Батыс Вирджинияның қалалық шекараларындағы Файетт округіне қарасты Джеймс өзені мен Канава автожолы бойындағы Вестлейк зиратында қолдан жасалған табытқа қойылған белгісіз қабірге жерленді.

Джексонның диірменінде жұмыс істеу және оқыту

Анасының денсаулығы нашарлай бергендіктен, Джексон мен оның әпкесі Лора Энн Джексонның Милл қаласында (қазіргі Уэстонның жанында) топырақ ұнтағын өндіретін диірмені бар Қаминс Джексонмен бірге тұруға жіберілді. Олардың үлкен ағасы Уоррен анасының туыстарымен бірге тұрып, кейіннен 1841 жылы жиырма жасында туберкулезден қайтыс болды. Томас пен Лора Энн 1831 жылы қарашада анасының қасында болу үшін Джексонның Миллден қайтып келді. Олар ажырамас бұрын төрт жыл бірге Миллде болды. Лора Энн анасының отбасында, ал Томас әкесінің сіңлісі Полли және оның күйеуі Айзек Брейкпен Кларксбургтен төрт шақырым жердегі фермада тұруға жіберілді. Томас Брейкпен жат адам сияқты қарым-қатынаста болды және бір жылдан астам уақыт бойы сөздермен қиналып, отбасынан қашып кетті. Кларксбургтегі туысы оны Полли әпкесіне қайта оралуға шақырғанда, ол: "Бәлкім, оралу керек шығар, анам, бірақ мен бармаймын", - деп жауап берді. Ол таулы дала арқылы он сегіз шақырым жаяу жүріп, Джексон Миллге жетті, онда оны ағайындары жылы қарсы алды және ол келесі жеті жыл бойы сол жерде тұрды. Камминс Джексон Томасты қатаң тәрбиеледі, ал Томас Камминсті мектеп мұғалімі ретінде құрметтеді. Джексон фермада көмектесіп, қой бағушының көмегімен қой бақты, өгіздерді тізгіндейтін, бидай мен жүгері жинауға көмектесті. Білім алу оңай болмады, бірақ ол мүмкіндігі болғанда мектепке барды. Джексонның білімінің көп бөлігін өзі үйренді. Бірде ол ағасының құлымен келісім жасады, ол оған оқу сабақтары үшін қарағай түйіндерін береді; Томас сол түйіндердің жарығымен қарыз алған кітаптарды түнде оқитын. Вирджиния заңы құлға, бостандыққа шыққан қара немесе мулатқа оқу мен жазуды үйретуге тыйым салды; бірақ Джексон, өзі уәде бергендей, құлды жасырын үйретті. Сауатты болған соң, жас құл Жерасты теміржолы арқылы Канадаға қашып кетті. Джексон Миллдегі соңғы жылдары Томас мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді.

Ағасы - қарындасы .

Азамат соғысын кейде "бауыр бауырға қарсы" деп атайды, бірақ Джексон отбасының жағдайында бұл бауырдың қарындасына қарсы соғысы еді. Лаура Джексон Арнольд Азамат соғысына дейін ағасы Томаспен тығыз қарым-қатынаста болды. Соғыс жақындағанда, ол Харрисон округіндегі белгілі бір даулы ахуалда адал Одақ жақтасы болды. Ол өзінің нанымында соншалықты бекем болғандықтан, Томастың қазасын естігенде ара-жіберілген сезімдерге ие болды. Бір Одақ офицері жаңалықты естігенде ол ренжігендей көрінді деді, бірақ оның Одаққа деген адалдығы отбасылық байланыстардан артық болды. Бір хатында ол Лаураның "оның бүлікші әскерде жетекші болғанынан гөрі өлгенін білгенді артық жақсы көретінін" айтқанын жазды. Оның Одаққа деген сезімі кейін күйеуі Джонатан Арнольдтан да алыстатты.

Батыс нүктесі

1842 жылы Джексон Нью-Йорк штатының Вест-Пойнт қаласындағы АҚШ Әскери академиясына қабылданды. Оның білімі жеткіліксіз болғандықтан, кіру емтихандарына дайындалуы қиын болды және ол сыныбының соңғы орындарынан оқуын бастады. Өмірінің барысында оны сипаттаған жанкештілік пен табандылықты көрсетіп, академиядағы ең көп еңбек ететін курсанттардың біріне айналды және академиялық көрсеткіштері бойынша үнемі жоғарылады. Джексон 1846 жылғы түлектердің арасында 59 студенттің ішінде 17-орынды иеленді. Кейін генерал Дэниел Харви Хилл Вест-Пойнттағы Джексонның сыныптастарының оның туралы: "Егер оқу бағдарламасы бір жылға созылғанда, ол сыныбын аяқтағанда алдыңғы қатарда болар еді" деген сөздерін еске алды.

АҚШ әскері мен Мексика соғысы

Джексон АҚШ армиясындағы карьерасын 1-ші АҚШ артиллерия полкінің K ротасында екінші лейтенант ретінде бастады. Оның бөлімшесі Пенсильвания арқылы, Огайо және Миссисипи өзендерімен Нью-Орлеанға жетті, содан кейін әскерлер Техас штатындағы Пойнт-Изабельге бағытталды. Одан олар Мексика-Америка соғысына жіберілді. Джексонның бөлімшесіне генерал Тейлорға есеп беруге және Матаморос пен Камарго арқылы Монтерейге, содан кейін Сальтильоға дереу жол тарту бұйрығы берілді. Буэна-Виста шайқасынан бұрын лейтенант Джексонның бөлімшесі генерал Тейлордың армиясынан шығарылып, Рио-Гранде өзенінің сағасына қарай марш жасауға және Веракрусқа ауыстырылуға бұйрық алды. Ол Веракрус қоршауында және Контрерас, Чапультепек және Мехико шайқастарында қызмет етті, соңында екі рет арнайы дәрежеге көтеріліп, тұрақты армиядағы бірінші лейтенант шеніне ие болды. Джексон Роберт Лимен алғаш рет Мексикада кездесті. 1847 жылдың 13 қыркүйегінде Чапультепек шайқасында ол әскерін кері шегіндіру туралы "жаман бұйрық" деп есептеген нәрседен бас тартты. Жоғарғы бағыныштылығының қарсылығына тап болған ол өзінің шешімін түсіндіріп, шегінудің артиллериялық дуэльді жалғастырудан қауіптірек екенін мәлімдеді. Оның болжамы дұрыс болды және резервтік бригада Джексонның ұсынған артықшылығын пайдалана алды. Осы мінез-құлықтың күшін көрсетуге қарастыратын, ол Мексика билігі АҚШ күштері талап еткен мерзімде Мехиконы тапсыра алмағандықтан, "жаман бұйрық" деп есептеген кезде азаматтардың көпшілігіне артиллериялық оқтармен шабуыл жасады. Бұл оқиға және кейін Мексика армиясына қарсы агрессивті әрекеттері оған майордың арнайы дәрежесіне дейін жоғарылатуға әкелді. Оның бастығы майор Уильям Х. Френч болды. Джексон мен Френч жиі келіспейтін және бір-біріне көптеген шағымдар жасаған. Джексон Флоридада бір жылдан кем уақыт болды.

Лексингтон және Вирджиния әскери институты

1851 жылдың көктемінде Джексон Вирджиния әскери институтында (VMI) жаңадан құрылған оқытушылық лауазымды қабылдады. Ол табиғат және тәжірибелік философия, яғни физика профессоры және артиллерия бойынша инструктор болды. Оның студенттері оны ұнатпай, "Том Фул" деп атады, оның "жартылай солдат, жартылай дін қызметшісі мартинет полковнигінен артық бола алмайды" деп ойлады. Джексон дәрістерін жаттап алып, сосын сыныпқа айтып беретін. Көмек сұраған студенттерге бұрынғыдай түсіндірме берілді. Егер студент екінші рет көмек сұраса, Джексон сол түсіндірмені баяу және анықтап қайталап беретін. 1856 жылы бітiрушiлер тобы Джексонды лауазымынан алуға тырысты. VMI-дің негізін қалаушы және оның алғашқы екі оқытушысының бірі Джон Томас Льюис Престон болды. Престонның екінші әйелі Маргарет Джункин Престон, Джексонның бірінші әйелі Элинордың қарындасы еді. VMI факультетінде бірге жұмыс істеуден басқа, Престон Джексонмен сенбілік мектепте сабақ берді және Азамат соғысы кезінде оның штабында қызмет етті.

Құлдық

Джексонды Лексингтонның ақ тұрғындары танымады, оның орнына қаладағы көптеген африкалық американдықтар – құлдар мен бос қаралар оны білді. 1855 жылы ол пресвитериан шіркеуінде қаралар үшін жексенбілік мектеп ұйымдастырды. Оның екінші әйелі Мэри Анна Джексон да оқытуға қатысты, себебі «ол менің еңбегімді түсті балаларға жұмсауды қалады, өйткені білімсіз африкалық нәсілді көтеру үшін Ізгі хабардың күшті күші оларға тиюі маңыздырақ және пайдалы деп сенді». Пастор, доктор Уильям Спотсвуд Уайт, Джексон мен оның жексенбі күнгі шәкірттері арасындағы қарым-қатынасты былай сипаттады: «Ол олардың діни тәрбиесінде керемет табысқа жетті. Оның тәртібі жүйелі және қатаң болғанмен, өте мейірімді еді. Оның қызметшілері оны ағасы немесе әкесі сияқты құрметтеді және жақсы көрді. Ол шын мәнінде қаралардың досы еді». Ол шәкірттерін есімдерімен атады, ал олар оны «Марс Майор» деп атады. 1850 жылдардың соңында Джексонның алты құлы болды. Үшеуі (Хетти, Сайрус және Джордж – анасы мен екі жасөспірім ұлы) Мэри Анна Джексонға үйленген кезде қалың малдың бір бөлігі ретінде алынған. Алберт атты тағы бір құл Джексоннан оны сатып алып, бостандық үшін жұмыс істеуге рұқсат беруін өтінді; ол Лексингтон қонақүйлерінің бірінде официант болып жұмыс істеді, ал Джексон оны VMI-ге жалға берді. Эми де Джексоннан оны құл саудасынан сатып алуын өтінді және ол отбасыға аспазшы және үй шаруашылығын жүргізуші болып қызмет етті. Алтыншысы, Эмма, үйренуде қиындықтары бар төрт жасар жетім еді, Джексон оны қарт әйелден қабылдап, екінші әйелі Мэри Аннаға үйге келгеніне сыйлық ретінде тапсырды. Джексонды Чанселлсвиллде атқаннан кейін, «Жим Льюис» атты құл Джексонның өліміне дейін кішкентай үйде оның қасында болды. Мэри Анна Джексон 1895 жылғы естеліктерінде былай деді: «Біздің қызметшілеріміз өз қожайындарының қатаң басшылығы мен шектеуінен айырылып, сол кездегі жағдайдың әсерінен олардың хал-ахуалы нашарлағандықтан, оларды тұрақты тұрғындар арасында жақсы үйлерге орналастыруды дұрыс деп ойладым». Джеймс Робертсон Джексонның құлдыққа қатысты көзқарасын былай сипаттады:

Джексон құлдықты қолдаған да, оны сынаған да жоқ. Ол, мүмкін, осы институтқа қарсы болған. Бірақ оның ойынша, Жаратушы құлдықты мақұлдаған, ал адамның оның болуын сөз етуге моральдық құқығы жоқ. Жақсы христиан құл иесі – әрқашан өз қызметшілеріне әділ және адамгершілікпен қараған адам.

Неке және отбасылық өмір

1853 жылы Томас Джексон ВМИ-де оқытушы болып жұмыс істеген кезде, Лексингтондағы Вашингтон колледжінің (кейін Вашингтон және Ли университеті деп аталды) президенті болған Джордж Джункиннің қызы Элинор "Элли" Джункинге үйленді. Джексондар үшін президенттік резиденцияға қосымша бөлме салынды, ал Роберт Э. Ли Вашингтон колледжінің президенті болғанда сол үйде тұрды, қазір ол Ли-Джексон үйі деп белгілі. Элли 1854 жылдың 22 қазанында өлі туған ұлды дүниеге әкелді, бір сағаттан кейін қан кету болды, ол өлімге алып келді. Еуропаға сапардан оралғаннан кейін Джексон 1857 жылы қайтадан үйленді. Мэри Анна Моррисон Солтүстік Каролинадан шыққан, оның әкесі Дэвидсон колледжінің алғашқы президенті болған. Оның әпкесі Изабелла Моррисон Дэниел Харви Хиллге тұрмысқа шықты. Мэри Анна 1858 жылдың 30 сәуірінде Мэри Грэм есімді қызды дүниеге келтірді, бірақ нәресте бір айдан кейін қайтыс болды. 1862 жылы, әкесі қайтыс болғаннан аз уақыт өткен соң тағы бір қыз дүниеге келді. Джексондар оны анасы мен әпкесінің құрметіне Джулия Лора деп атады. Джексон Лексингтонда тұрғанда өзіне тиесілі жалғыз үйді сатып алды. 1801 жылы салынған, 8 Шығыс Вашингтон көшесіндегі кірпіштен тұрған қалалық үйді Джексон 1859 жылы сатып алды. Ол Конфедерацияға шақырылмас бұрын онда екі жыл тұрды. Джексон ешқашан үйіне қайтып оралмады.

Джон Браун шабуылдан кейінгі жағдай

1859 жылдың қараша айында Вирджиния губернаторының өтінішімен майор Уильям Гилхам VMI кадет корпусының бір бөлігін Чарльз Таунға, 16 қазанда Харперс-Ферридегі федералдық қару-жарақ қоймасына жасаған шабуылынан кейін, 2 желтоқсанда радикалды аболиционист Джон Браунды асып өлтіру кезінде қосымша әскери күш ретінде жөнелтті. Майор Джексонға 21 курсанттан тұратын, екі гаубицадан құралған артиллерия бөлімі басқаруға берілді.

Азаматтық соғыс

1861 жылы сәуірде Вирджиния Одақтан бөлінгеннен кейін және Америка Азамат соғысы басталғанда, Джексонға Вирджиния губернаторы Вирджиния әскери институтының (VMI) кадет корпусымен бірге Ричмондқа барып, басқа бұйрықтарды күтуді бұйырды. Ричмондқа келген соң, Джексон Вирджинияның Уақытша армиясының инженерлік бөлімінің майоры болып тағайындалды. Бұл күш Роберт Ли басқарды және Вирджиния толығымен Конфедерация күштеріне қосылуына дейін ғана болды. Джексон осылай төмен дәрежеге наразылық білдіргеннен кейін, Вирджиния губернаторы оны Вирджиния жаяу әскерінің полковнигі етіп тағайындады, ал 1861 жылдың мамырында ол Конфедерация армиясының полковнигі болды. Содан кейін Джексон Конфедерация армиясына жаңа келген сарбаздардың біріне жаттықтырушы болды. 1861 жылдың 27 сәуірінде Вирджиния губернаторы Джон Летчер полковник Джексонға Харперс-Ферридегі басқаруды жүктеді, онда ол кейін "Стоунволл бригадасы" деп танылған бөлімді құрап, басқарды. Бұл бригада 2-ші, 4-ші, 5-ші, 27-ші және 33-ші Вирджиния жаяу әскер полктерінен тұрды. Бұл бөлімдер Вирджинияның Шенандоа аңғары аймағынан және Батыс Вирджинияның округтерінен келген сарбаздардан құралды. Джексон соғыстың алғашқы екі жылында штаб-пәтерін осы аймақта орналастырды. Ол әскерін қатал жаттығудан өткізгенімен белгілі болды, өйткені ол ұрыс алаңында жеңіске жету үшін тәртіптің маңызды екеніне сенді. 24 мамырда B&O темір жолына жасалған шабуылдан кейін, 1861 жылдың 17 маусымында ол бригадир-генерал болып тағайындалды. Осы уақытқа дейін Джексон көк түсті Одақ армиясының формасын киіп жүрді, өйткені ол тек ескі VMI майорының киіміне ғана ие болды және 1862 жылға дейін сұр Конфедерация формасын алған жоқ.

Бюлл-Ранның бірінші шайқасы

Джексон танымал болды және өзінің ең танымал лақап атын 1861 жылғы 21 шілдеде болған Булл-Ранның бірінші шайқасында (Бірінші Манассас) алды. Конфедерация шебі ауыр одақтық шабуылдан шайқалғанда, Джексон бригадасы Генри Хаус-Хиллге шешулі күштер жіберді, ол өзінің сарбаздарына сіңірген тәртібін көрсетті. Бірнеше сағат бойы қатал атқышу кезінде Джексон жарақат алды, сол қолының ортаңғы саусағы қол мен буын арасында сынды, оқ бас бармақтың жанынан өтті. Оңтүстік Каролина әскерлері, генерал Барнард Эллиотт Би-младшийдің басшылығымен, жеңіліске ұшырады, ол үмітсіздікпен Джексонға қарай шапқырап: «Олар бізді кері қайтарып жатыр!» деді. «Олай болса, - деді Джексон, - біз оларға штык көрсетеміз!» Ол өз командасына қайтып келгенде, Би өзінің әскерлеріне: «Міне, Джексон тас қабырғадай тұр! Осы жерде өлуге бел буып, жеңіске жетейік! Вирджиниялықтардың артынан жилыңыздар!» деп шақырды. Бидің мәлімдемесі мен ниетіне қатысты пікір таласы бар, оны нақтылау мүмкін болмады, өйткені ол сөйлегеннен кейін дереу қаза тапты және оның бағынышты офицерлерінің ешқайсысы шайқас туралы есеп жазған жоқ. Генерал Джозеф Джонстонның штаб бастығы майор Бернет Ретт, Бидің Джексонның Би мен Фрэнсис С. Бартоу бригадаларына дереу көмекке келмегеніне ашуланғанын мәлімдеді. Осы пікірді қолдайтындар Бидің: «Джексон тас қабырғадай тұр!» деген сөзінің еңбектеу мағынасы бар деп санайды. Көмек көрсетудегі кешігуге және дауға қарамастан, Джексон бригадасы, енді Стоунволл бригадасы деп аталатын, одақтың шабуылын тоқтатты және сол күні басқа оңтүстік бригадаларына қарағанда көп шығынға ұшырады; содан бері Джексон жалпы түрде Стоунволл Джексон деп танылады. Шайқас кезінде Джексон өзіне тән қимылын көрсетті, сол қолын аспанға көтеріп, алақанын алға қаратып ұстады – оның сарбаздары оны түрліше түсіндірді, кейбіреулері ерекшелік деп, ал енді біреулері жауынгерлік жеңіске жету үшін Құдайға жалбарыну деп санады. Оның қолына оқ немесе оқтырма тиді, нәтижесінде ортаңғы саусағының сүйегінің бір бөлігі сынды. Ол саусағын ампутациялау туралы медициналық кеңеске бас тартты. Шайқас аяқталғаннан кейін Джексон генерал-майор болып тағайындалды (7 қазан 1861 ж.). Ол Механиксвиллге кеш келді және түсініксіз себеппен адамдарын түнде бивакқа шығуға бұйрық берді, шайқастың шуы әлі естіліп тұрған жерде. Ол Савидж стансасында да кешікті. Уайт-Ок-Мадда ол Уайт-Ок-Мадда өзенін кесіп өтуге қолайлы жерлерді пайдаланбады, көп сағат бойы көпірді қайта құруға тырысты, бұл оның қатысуын тиімсіз артиллериялық қақтығысқа және Глендейл шайқасына шектеп қойды, ол жақын маңайда қызыл отпен жанды. Малверн-Хиллде Джексон бекінілген одақтық жаяу әскері мен артиллериясына қарсы нәтижесіз, бөлік-бөлікке бөлінген шабуылдарға қатысты және ауыр шығынға ұшырады (бірақ бұл Ли армиясының барлығына ортақ мәселе болды). Жеті күндік шайқаста Джексонның баяу және нашар үйлестірілген әрекеттерінің себептері даулы, бірақ Шенноа аңғарынан келген шаршатушы сапар мен теміржолмен жүргеннен кейін ұйқының жетіспеуі маңызды фактор болған болуы мүмкін. Джексон да, оның әскерлері де толығымен шаршады. Джексонның осы және басқа да қателіктерін оның әріптесі және қайын інісі генерал Дэниел Харви Хилл былай түсіндірді: «Джексонның генийі басқа біреудің басшылығында болғанда ешқашан жарқыраған емес».

Фредериксбургке екінші бұқалар жүгіруі

Ли корпусының қолбасшыларының әскери беделін көбінесе Ли армиясының батыл, шабуылдаушы күшін білдіретін Стоунволл Джексон ретінде сипаттайды, ал оның әріптесі Джеймс Лонгстрит көбінесе қорғаныс стратегияларын және тактикаларын қолдап, іске асырған. Джексон армияның балғасы, Лонгстрит – нақсыны деп айтылады. Бірақ 1862 жылғы тамыздағы Солтүстік Вирджиния науқанында бұл стереотип расталмады. Лонгстрит Оң қанатты (кейін Бірінші корпус аталды), ал Джексон Сол қанатқа қолбасшылық етті. Джексон Лидің бұйрығымен науқанды кең ауқымды қанаттық маневрмен бастады, осы арқылы өз корпусын генерал-майор Джон Поуптың Вирджиния армиясының тылына орналастырды. Hotchkiss журналында Джексонның осы қимылды бастағаны айқын көрінеді. 1863 жылғы 4 және 6 наурыздағы журнал жазбаларында генерал Стюарт Хотчкиске «Джексон осы қимылдың барлық құрметіне лайық» екенін, ал Ли ұсынылған қимылды «өте қауіпті» деп ойлап, оған «негізінен келісім бергенін» айтқан. Манассас-Джанкшнде Джексон Одақ армиясының барлық жабдықтау қоймасын басып алды. Содан кейін ол әскерлеріне оның бәрін жоюға бұйрық берді, себебі бұл Одақ армиясының негізгі қоймасы еді. Содан кейін Джексон шегінді де, қорғаныс позициясын алып, Поупты шабуылға шақырды. 28-29 тамызда, Екінші Булл-Ран шайқасының (Екінші Манассас) басталғанда, Поуп Джексонға қарсы бірнеше шабуылдар жасады, ал Лонгстрит пен армияның қалған бөлігі майданға жету үшін солтүстікке қарай жол тартты. 30 тамызда Поуп Джексонның шегінуін бастағанына сенді, ал Лонгстрит осы мүмкіндікті пайдаланып, 25 000-нан астам әскермен Одақ армиясының сол жағына күшті шабуыл жасады. Одақ әскерлері қарқынды қарсылық көрсеткенімен, Поптың армиясы бірінші Булл-Рандағы Одақтың ұятты жеңілісіне ұқсас түрде шегінуге мәжбүр болды. Ли Мэриленд науқанында Солтүстікке шабуыл жасауға шешім қабылдағанда, Джексон Харперс-Ферриді басып алып, кейін Шарпсбургте (Мэриленд) армияның қалған бөлігімен қосылды, онда олар Антиэтам (Шарпсбург) шайқасында Макклелланмен шайқасты. Антиэтам бастысымен басым күштерге қарсы қорғаныс шайқасы болды, бірақ Макклеллан өзінің артықшылығын пайдалана алмады. Джексонның әскерлері майданның солтүстік жағындағы алғашқы шабуылдардың күйреуін тоқтатып, күнінің соңында генерал-майор А. П. Хилл Харперс-Ферриден соңғы минутта келген кезде оңтүстік жақтағы бұзушылыққа сәтті қарсы тұрды. Конфедерация әскерлері өз позицияларын ұстады, бірақ шайқас екі тарап үшін де қанды болды, Ли Солтүстік Вирджиния армиясын Потомак өзенінен кері қайтарып, шабуылды аяқтады. 10 қазанда Джексон генерал-лейтенант болып тағайындалды, Ли мен Лонгстриттен кейін үшінші дәрежеде тұрды, ал оның құрамасы Екінші корпус болып қайта аталды. Армиялар қысқа лагерьге орналасу алдында Джексонның Екінші корпусы Фредериксбург шайқасында Конфедерация шебінің оң қанатын шабуылдаған Одақ әскерлерін тоқтатты, нәтижесінде Конфедерация жеңіске жетті. Шайқасқа дейін Джексон 23 қарашада туған қызы Джулия Лаура Джексон туралы хат алғанына қуанды. Сондай-ақ, шайқасқа дейін Лидің әскери киімдерінің шебері генерал-майор Дж. Е. Б. Стюарт Джексонға Ричмондтағы ең жақсы тігіншілердің бірінен тапсырыс берген әдемі генералдың пальтосын сыйлады. Джексонның бұрынғы пальтосы ауа райына ұшырағандықтан, түссіз және тозығы жеткен, оның түймелерін таң қалған әйелдер алып кеткен. Джексон өзінің штабына Стюартқа алғыс айтуды өтінді, пальто өзіне тым әдемі болғанымен, оны естелік ретінде сақтайтынын айтты. Штабы оны кешкі асқа киюге талап етті, бұл көптеген сарбаздарды оны ерекше киімде көруге итермеледі. Джексон назарға ілінгендіктен ұялып, бірнеше ай бойы жаңа киім кимеді.

Канцельорсвилл

Канселлорсвилл шайқасында Солтүстік Вирджиния армиясы Потомак армиясының және оның жаңа қолбасшысы генерал-майор Джозеф Хукердің қаупіне тап болды. Генерал Ли Хукердің оңтүстікке жасаған жаңа шабуылынан бастаманы және шабуылды тартып алу үшін тәуекелді тактика қолдануға шешті – ол күштерін бөлуге бел буды. Джексон және оның корпусының барлығы одақтың қатарларының оң жағына қарсы флангтық маневр жасады. Ол жаяу әскерімен бірге федералдық қатардан оңтүстікке және батысқа қарай кеңінен жылжып, генерал-майор Фитцхуг Лидің кавалериясын одақтың оң және артқы жағының нақты орналасқан жерін анықтау үшін қолданды. Нәтижелер Джексон күткеннен де жақсы болды. Фитцхуг Ли федералдық қатардың оң жағын ашық далада, батысқа қараған екі зеңбірекпен және сонымен қатар азық-түлікпен және артқы лагерьдермен қорғалған күйде тапты. Әскерлер бейкүнәлікпен тамақтанып, ойын ойнап отырды, бір шақырымдай жерде толық конфедерация корпусының бар екенін білмеді. Одан кейін болған оқиғаны Фитцхуг Лидің өзінің сөздерімен айтамыз:

Мен өзім тапқан нәрсеге соншалықты риза болдым, мен тез арада Планк жолындағы кавалериямды қалдырған жерге қайтып, Джексон жылжып бара жатқан жолмен жүріп, "Стоунволлды" кездестірдім. "Генерал", - дедім, "егер сіз маған қосылып, осы жерде тоқтасаңыз, көзден таса, мен сізге жаудың оң жағын көрсетіп, Планк жолының орнына Ескі жолмен шабуыл жасаудың қаншалықты тиімді екенін түсіндіре аламын, себебі жаудың қатарларына шабуыл жасауға болады. Сізбен бір ғана хабаршыны алып келіңіз, себебі сіз төбеден көрінесіз". Джексон келісті, мен оны тез арада бақылау орнына алып бардым. Суретте ешқандай өзгеріс болған жоқ. Мен Джексонды жақсы білмедім. Мен оның Хауардтың әскеріне қарап тұрғанын мұқият бақыладым. Ол кезде сағат шамамен 14:00 болды. Оның көздері жарқын жарықпен жанады, қайғылы бетін нұрландырды. Оның бет-әлпеті қатты қызығушылықты білдірді, оның беті жақындап келе жатқан шайқастың бояуымен сәл боялған және оның флангтық маневрінің табысымен жарқырады. Оған айтылған сөздерге, көк сызық көрсетілгенде, ол төбеде болған бес минут ішінде бір сөз де айтпады, бірақ оның еріндері қимылдады. Мен сол күнден бері Джексон туралы оқыған-естігендерімнен, оның сол кезде не істегенін білемін. О, генерал Хукер, "әрекетте асықпаңыз"! Стоунволл Джексон сіздің оң қанатыңыздың артында дұға етіп отыр! Ұлы шайқас құдайымен сөйлесіп отырғанда, ол қарапайым кавалерия офицерінің айтқандарын қалай ести алады? "Генерал Родске айтыңыз", - деді ол, кенеттен курьерге қарай атын бұрып, "Ескі Планк жолымен жылжуға; Ескі жолға келгенде тоқтаңыз, мен оған қосылам". Федералдық қатарға соңғы бір қарау, содан кейін ол төбеден жылдам төмен түсті, қолымен жылдам қозғалып, жақсы салт атты болғанына қарамастан, атынан құлап кететіндей болды. Мен жеке барлау жасап, көптеген сарбаздардың өмірін сақтап, Джексон маған осы сомаға қарыздар екенін естігім келді. Мүмкін, мен Джексонның үндемеуіне аздап ренжідім, сондықтан оның атпен жүруіне іштей сынадым. Ата жоқ! Мен оған соңғы рет қарадым. |Фитцхуг Ли| Солтүстік Вирджиния армиясының қауымдастығына арналған үн сөздері, 1879 жыл

Джексон дереу корпусына оралды және өзінің дивизияларын бейхабар федералдық оңға тікелей шабуыл жасау үшін ұрысқа дайындады. Конфедерация әскерлері үнсіз жылжыды, содан кейін одақтың позициясына бірнеше жүз фут жеткенде, айқай салып, толық шабуыл жасады. Көптеген федералды сарбаздар бір оқ атпастан тұтқындалды, ал қалғандары толық күйреуге ұшырады. Джексон қараңғылыққа дейін федералдық қатардың ортасына қарай қуып жетеді. 2 мамырда Джексон мен оның штабы лагерьге қайтып келе жатқанда, Солтүстік Каролинаның 18-ші жаяу әскер полкінің күзетшілері топты одақтың кавалериясы деп қате қабылдады. Күзетшілер: "Тұр, кім келеді?" - деді, бірақ жауапты бағаламастан оқ атты. Джексонның штабының партияны анықтаудағы айқай-шуына майор Джон Д. Барри: "Бұл - ескі янкилердің айласы! Оқ атыңыз!" - деп жауап берді. Екінші рет оқ атылды. Джексонға үш оқ тиді: екеуі сол қолға, біреуі оң қолға. Шабуыл кезінде Джексонның бірнеше адамы мен көптеген жылқылары қаза тапты. Келіп жатқан артиллерия оқтары мен қараңғылық шатастыруға әкелді, және Джексон эвакуацияланғанда салғышынан құлдырады. Хантер МакГайр Джексонның сол қолын кесті, және Джексонды Гвинея станциясындағы Фэрфилд плантациясына көшірді. Иесі Томас Чендлер Джексонның емделуі үшін үйін ұсынды, бірақ Джексон Чендлердің кеңсесін пайдалануды ұсынды.

Жеке өмір

Джексонның кейде ерекше басшылық стилі мен мінез-қалпының ерекшеліктері, сонымен қатар шайқастағы жиі жеңістері, оның Азамат соғысының ең ұлы генералдарының бірі ретіндегі танымалылығына үлкен үлес қосады. Ол әскери салада қатаң және бекем мінезді, терең сенімді, пресвитериан шіркеуінің дьяконы болған. Оның көптеген лақап атыларының бірі – "Көк шамдар" еді, бұл түнде жарқырап тұратын көк шам сияқты, діни ынтасымен көзге түскен әскери адамға берілген атау.

Дене аурулары

Джексон өмір бойы бір қолы екіншісінен ұзын деп сеніп, әдетте қан айналымын теңестіру үшін "ұзын" қолын көтеріп ұстаған. Ол "ұйықтау шебері" деп сипатталды, кейде тіпті аузында тамақпен ұйықтап қалатын. Джексон көптеген аурулардан зардап шекті және сол кездегі Америкада танымал болған гидротерапия сияқты, сол заманғы емдеу тәсілдерімен көмек іздеді. Ол 1850 жылы Нью-Йорк штатындағы Освего және 1860 жылы Массачусетс штатындағы Раунд Хиллдегі емдеу орындарына барды, бірақ нәтижесі шамалы болды. Бұрын АҚШ армиясында артиллерия офицері болғандықтан, Джексонның екі құлағында да есту қабілеті нашарлаған. Жиі айтылатын әңгіме Джексонның лимонға деген құштарлығына қатысты, ол диспепсия (асқазанның бұзылуы) симптомдарын жеңілдету үшін лимонды толығымен жеген дейді. Президент Закари Тейлордың ұлы, генерал Ричард Тейлор, өзінің соғыс естеліктерінде Джексонның лимон жегені туралы былай жазды: "Джексон лимонды қайдан алғанын 'ешкім білмеді', бірақ ол көбінесе лимонсыз болмайтын". Алайда, оның өмірбаяуын жазған Джеймс И. Робертсонның соңғы зерттеулері Джексонның замандастарының, оның ішінде оның жеке құрамының, достарының және әйелінің лимонға деген ерекше құмарлығын жазбағанын көрсетті. Джексон лимонды "жау лагерінен қолға түскенде ғана тамаша болатын сирек кездесетін дәм" деп есептеген. Джексон барлық жемістерді, әсіресе шабдалыны жақсы көретін, "бірақ лимон, апельсин, қарбыз, алма, жүзім, жидек немесе қол жеткізілген кез келген жеміс оған қуаныш сыйлаған".

Дін

Джексонның діні жиі талқыланды. Оның өмірбаяуын жазған Роберт Льюис Дабни: «Оны басқа нәрселерден емес, Құдайдан қорқу себепті батыр қылды» деген пікір білдірді. Джексоннің өзі: «Менің діни сенімім маған шайқаста да, төсекте де бірдей қауіпсіз сезінуге үйретті» деген еді. Стивен У. Сирс: «Джексон өзінің пресвитериандық сеніміне фанатик болды, және бұл оның әскери ойлауын және мінезін күшейтті. Теология – ол шынайы ләззат алатын жалғыз тақырып болды. Оның хабарларында әрдайым мейірімді Құдайға шүкірлік білдірілді» дейді. Сирске сәйкес, «осы фанатикалық діндарлықтың кемшіліктері де болды. Ол Джексонның адамдарды бағалауын бұрмалап, дұрыс емес тағайындауларға әкелді; оның жақсы солдаттарға қарағанда жақсы пресвитериандарды артық көретіні айтылды». Джеймс И. Робертсон кіші Джексонды «әр қырынан христиандық жауынгер» деп сипаттайды. Робертсонның сөзіне қарағанда, Джексон «соғысты діни жорық ретінде қарастырды» және «өзін Дәуіт немесе Ешуа сияқты, палестиналықтарды өлтіру үшін шайқасқа шыққан Ескі Ұстамадағы жауынгер ретінде көреді» еді. Джексон 1863 жылы Конфедерация армиясындағы діни қайта жандануға қолдау көрсетті, бірақ бұл, көбінесе, жоғарыдан төменге берілген буырықтан гөрі, халықтың бастамасымен болған қозғалыс еді. Джексон сенбі күні тынығуды қатаң сақтады. Джеймс И. Робертсон кіші атап көрсетеді: «Оның сенбі күнгі кестесінде еңбек етуге, газет оқуға немесе әлемдік әңгімелерге орын болған жоқ».

Командалық стилі

Командирлікте Джексон өзінің жоспарлары туралы өте құпиялы болды және әскери тәртіпке өте ұқыпты қарады. Осы құпиялылық оның бағыныштыларымен жақсы қарым-қатынас орнатуына кедерілді, олар көбінесе оның жалпы операциялық ниеттерін соңғы сәттерге дейін білмейтін және маңызды шешімдерден шетте қалғандықтарына шағымданатын. Роберт Ли Джексонға Лидің жалпы мақсаттарын білдіретін, қазіргі әскери доктринада "соңғы күй" деп аталатын, әдейі толық емес бұйрықтарды сеніп тапсыра алды. Бұл Джексонның Лидің кейде айтылмаған мақсаттарын түсіну қабілетіне және Лидің соңғы күй талаптарын іске асыру үшін қажетті шараларды қабылдауға Джексонға сенуіне байланысты болды. Лидің кейінгі корпус командирлерінің азасы ғана осындай қабілетке ие болды. Геттисбург шайқасында бұл мүмкіндіктерді жоғалтуға әкелді. Жеңіліске ұшыраған және дезорганизацияланған Одақ армиясы қала маңындағы биік жерде қайта құруға тырысқанда, Ли өзінің жаңа корпус командирлерінің бірі Ричард С. Эуэллге биіктіктерді (Қорған төбесі және Калп төбесі) "мүмкін болса" басып алу туралы дискрециялық бұйрық берді. Джексонның Лидің бұйрықтарын түсінуіне немесе кенеттен пайда болатын тактикалық мүмкіндіктерді пайдалануға деген инстинктісіне ие болмауынан Эуэлл шабуылға түсуден бас тартты, және тарихшылар бұл сәтсіздікті шайқастың ең үлкен жоғалған мүмкіндігі деп санайды.

Атпен жүруге дағдылану

Джексонның атқа мінгелігі жағынан жаман қатысы болды. Оның сарбаздарының бірі, Джорджия штатының еріктісі Уильям Эндрюс Джексонды "орта бойлы, қарапайым келбетті адам, бірақ униформасы ауыр қызметті көргендей қатты кірленген" деп сипаттады. Ол мұрынға дейін тартылған бас киім киген, және шөп немесе көкнәр болмаса, шабуылға жарамды емес, сүйекті атының үстінде отырды. Әрине, атқа мінгенде нашар көрінеді, себебі оның қысқа тізе белдеуі алты дюймқа қысқа болып, тізелері жылқының арқасына жуық келген, ал өкшелері сыртқа бұрылып, балтақтары жылқының алдыңғы иығының артына жеткен. Бұл біздің ең танымал генералымыздың өкінішті бейнесі, бірақ шындыққа сәйкес. Оның аты "Little Sorrel" ("Old Sorrel" деп те аталады), ол Коннектикут фермасынан алынған одақтық жылқы еді. Ол соғыс бойы "Шағын Шалқарды" мінгізіп, Чанселлерсвиллде осы атта жараланған. Кішкентай Соррел 36 жасында өлді және ВМИ-дің парад алаңында Джексонның ескерткішіне жақын жерге жерленді. (Оның жасалған терісі ВМИ мұражайында қойылған.)

Өлімін жоқтап

Соғыстан кейін Джексонның әйелі мен кішкентай қызы Джулия Лексингтоннан Солтүстік Каролинаға көшіп кетті. Мэри Анна Джексон күйеуінің өмірі туралы екі кітап жазды, соның ішінде оның бірнеше хаттары да кірді. Ол ешқашан қайтадан тұрмысқа шықпады және 1915 жылға дейін "Конфедерацияның жесірі" деп белгілі болды. Оның қызы Джулия тұрмысқа шығып, балалары болды, бірақ 26 жасында обадан қайтыс болды.

Мұра

Көптеген теоретиктер жылдар бойы Джексон тірі болғанда, Ли Геттисбургте жеңіске жете алатынын болжады. Әрине, Джексонның тәртіптілігі мен тактикалық қабілеті зор үміттерді ақтады. Кішкентай кезінде Джордж Паттон (Екінші дүниежүзілік соғысының даңқымен) Роберт Ли мен Стоунволл Джексонның екі суретінің алдында дұға жасады, оларды Құдай және Иса деп ойлады. Бірде ол Дуайт Д. Эйзенхауэрге: "Мен сіздің Джексоныңыз болам" деді. Генерал Дуглас Макартур Роберт Л. Эйхелбергерді өзінің Стоунволл Джексоны деп атады. Чести Пуллер Джексонды қадір тұтты және Джордж Хендерсонның Джексон туралы өмірбаянын өріс шайқастарына алып жүрді. Александр Вандегрифт та Джексонды қадір тұтты. Оның "Өзеннен өтейік, ағаштардың көлеңкесінде тынығайық" деген соңғы сөздері Эрнест Хемингуэйдің 1950 жылы жарық көрген "Өзен арқылы, ағаштарға" романының атауына шабыт берді.

Ұрпақтар

Джексонның немересі мен шөбересі, екеуі де бір атты – Томас Джонатан Джексон Кристиан (1888–1952) және Томас Джонатан Джексон Кристиан кіші (1915–1944) – Вест-Пойнтті бітірген. Үлкен Кристиан екі дүниежүзілік соғыста қызмет етіп, бригада генералы шеніне жеткен карьералық армия офицері болды. Томас Джонатан Джексон Кристианның ата-анасы Уильям Эдмунд Кристиан мен Джулия Лора Кристиан еді. Джулия – Стоунволл Джексон мен оның әйелі Мэри Анна Моррисонның қызы. Кіші Кристиан Екінші дүниежүзілік соғыста P-51 Mustang ұшақтарымен ұшқан 361-ші истребитель дивизиясының полковнигі болды және 1944 жылдың тамызында шайқаста қаза тапты; оның жеке ұшағы Lou IV соғыстағы ең көп суреттелген P-51 ұшақтарының бірі болды.

Еске алу рәсімі

"Жоғалған себеп" идеологиясының маңызды бөлігі ретінде Джексон көптеген тәсілдермен еске алынды, оның ішінде мүсіндер, валюта және почта маркалары арқылы. Батлер қолды белгінің астындағы қораптан тапты. Кейіннен ол ағаш қорапты металл қорапқа алмастырып, қолын қайта жерледі. Ол Джексонның қолы жерленген жерін көрсететін граниттік ескерткішке тақта орнатты; қазір тақта белгіде жоқ, бірақ оны Чанселлорсвилл шайқасы алаңының келушілер орталығында көруге болады. 1904 жылдан бастап Вирджиния штаты Джексонның туған күнін мемлекеттік мереке ретінде тойлап келді; бұл мереке 2020 жылдың шілдесінен бастап Сайлау күнімен ауыстырылды. Джексон 1925 жылғы Стоун-Маунтин мемориалдық жарты доллардың суретінде бейнеленген. Стоунволл Джексон ескерткіші 1919 жылдың 11 қазанында Вирджиния штатының Ричмонд қаласында ашылды. Ол 2020 жылдың 1 шілдесінде 2020-2021 жылдардағы АҚШ-тағы нәсілдік толқулар кезінде демонтаждалды.