Кіріспе

Бұрынғы электрондық қор биржасы

Аризона қор биржасы (AZX) – сауда уақытын ұзартуға арналған электрондық қор биржасы. Ол 1990 жылы Wunsch Auction Systems ретінде құрылды. Компьютерлер Миннеаполис қаласында, Миннесота штатында орналасқан, ал бас кеңсесі Нью-Йорк қаласында болды. Бұл компания Нью-Йорк қор биржасымен күресті. 1991 жылдың 25 желтоқсанына қарай, биржада күніне шамамен 3100 акция саудаланып, жүйеде 56 мекеме клиент ретінде тіркелген. Бірақ, Wunsch компаниясының мәлімдемесінше, тұрақты бизнеске қол жеткізу үшін күніне 24 тапсырыс беруші қажет болса, көбінесе күніне оннан аспайтын клиенттер ғана тапсырыс берген. Бұл алғашқы электрондық биржа емес, бірақ бағаны анықтау арқылы дәстүрлі қор биржаларымен тікелей бәсекелесуге құрылған алғашқы биржа болды. Сауда-саттық 1992 жылдың 30 наурызында басталды.

1993-2001: Аукциондар мен жабылу

2001 жылдың сәуірінде SEC Аризона қор биржасына нарық ашылған кезде 30 минуттық тікелей аукцион өткізуге рұқсат берді. Биржа акцияларды онлайн саудада антиквариат немесе өнер туындылары сияқты сатты. Бұрын биржа бірнеше себеппен жұмыс емес уақытта ғана жұмыс істей алатын және толыққанды іске қосылмаған еді. Аукционның жаңа уақытына Goldman Sachs, J. P. Morgan, Credit Suisse, First Boston және Instinet сияқты компаниялар қолдау көрсетті. Аукционның негізін қалаушысы және президенті Стивен Вунш болды. AZX идеясы 1990 жылдары өте ерте пайда болған және Archipelago сияқты табысты электрондық коммуникациялық желілерді болжағанмен, көлемінің жетіспеуіне байланысты 2001 жылдың қазанында жабылды.

Бизнес-модель

Тек ірі институционалдық пайдаланушыларға ғана арналған, қатысушылар акциялар және басқа да өнімдерді экран арқылы тікелей қоңырау шалу немесе интернет арқылы саудалай алатын. Аризона қор биржасы меншікті "Бір баға" электрондық аукциондық нарық ретінде құрылған. Аризона қор биржасының ерекшелігі – аукцион барысында ұсыныс пен сұранысқа негізделген, ашық және резервтік тапсырыстар кітабын пайдаланып, акциялардың ең қолайлы немесе "бірден-бір" бағасын анықтау мүмкіндігі болды. Де-минимус ережесіне сәйкес жұмыс істейтін ол, АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясында (SEC) тіркелуге немесе реттелуге міндетті емес. Аризона қор биржасының басты философиясы – табиғи сатып алушылар мен сатушыларға брокерлер мен дилерлердің қатысуынсыз тікелей сауда жасауға мүмкіндік беру болды. AZX қатысушылары үшін транзакциялық шығындарды азайтуға, нарықтағы құбылмалылықты төмендетуге және саудаланатын акцияларға тиімді әрі әділ баға белгілеуге ұмтылды.