Кіріспе

Бір элементтен тұратын бірегей сақина. Сақиналар теориясында, математиканың бір саласы, нөлдік сақина немесе тривиалды сақина – бір элементтен тұратын бірегей сақина (изоморфизмге дейін). (Сирек жағдайларда, "нөлдік сақина" термині нөлге тең квадраттық сақинаны білдіру үшін қолданылады, яғни, барлық x және y үшін 1=xy=0 болатын сақина. Бұл мақалада бір элементті сақина туралы сөз болады.) Сақиналар санатында нөлдік сақина – түпкі объект, ал бүтін сандар сақинасы Z – бастапқы объект.

Анықтама

Нөлдік сақина {0} немесе жай ғана 0 деп белгіленеді, ол бір ғана элементтен – {0} жиынтығынан тұрады, және + және · операциялары 0 + 0 = 0 және 0 · 0 = 0 шартымен анықталады.

Қасиеттері

Нөлдік сақина — 0-дың қосымша бірлігі мен 1-дің көбейту бірлігі сәйкес келетін бірегей сақина. (Дәлел: егер R сақинасында 1=1=0 болса, онда R-дегі барлық r үшін 1=r=1r=0r=0 болады. Соңғы теңдіктің дәлелі осында.) Нөлдік сақина коммутативті. Нөлдік сақинадағы 0 саны бірлік болып табылады, өзінің көбейтуге кері саны ретінде танылады. Нөлдік сақинаның бірлік тобы — {0} тривиалды тобы. Нөлдік сақинадағы 0 саны нөлдік бөлгіш емес. Нөлдік сақинадағы жалғыз идеал — нөлдік идеал {0}, ол сонымен қатар бүкіл сақинаға тең бірлік идеал болып табылады. Бұл идеал максималды да, жай да емес. Нөлдік сақина әдетте өрістерден шығарылады, бірақ кейде тривиалды өріс деп аталады. Оны шығару оның нөлдік идеалы максималды емес екендігімен сәйкес келеді. (Математиктер «бір элементі бар өріс» туралы айтқанда, олар жоқ нәрсе туралы сөз етеді және олардың ниеті — егер ол болғанда, осы объектідегі схемалар санатын анықтайтын санатты анықтау.) Нөлдік сақина, әдетте, интегралдық домендерден шығарылады. Нөлдік сақинаның домен болып саналуы конвенциялық мәселе, бірақ оны домен деп санамаудың екі артықшылығы бар. Біріншіден, бұл доменнің 0 жалғыз нөлдік бөлгіші бар сақина деген анықтамамен сәйкес келеді (әсіресе, 0 нөлдік бөлгіш болуы керек, бұл нөлдік сақинада орындалмайды). Екіншіден, осылайша, оң бүтін сан n үшін, Z/nZ сақинасы домен болады, егер және ғана егер n жай сан болса, бірақ 1 жай сан емес. Кез келген A сақинасы үшін A-дан нөлдік сақинаға дейін бірегей сақина гомоморфизмі бар. Осылайша нөлдік сақина сақиналар санатындағы соңғы объект болып табылады. Егер A нөлдік емес сақина болса, онда нөлдік сақинадан A-ға сақина гомоморфизмі болмайды. Атап айтқанда, нөлдік сақина нөлдік емес сақинаның ішкі сақинасы емес. Нөлдік сақина — 1 сипаттамасының бірегей сақинасы. Нөлдік сақинаның жалғыз модулі — нөлдік модуль. Ол кез келген кардиналдық сан үшін А рангілі бос модуль. Нөлдік сақина жергілікті сақина емес. Дегенмен, ол жартылай жергілікті сақина. Нөлдік сақина Артинияндық және (соның салдарынан) Нотерияндық. Нөлдік сақинаның спектрі — бос схема. Нөлдік сақинаның Крулл өлшемі −∞. Нөлдік сақина жартылай жай, бірақ жай емес. Нөлдік сақина кез келген өріс үстінде орталық жай алгебра емес. Нөлдік сақинаның толық бөлімдік сақинасы — өзі.

Құрылыстар

Кез келген A сақинасы және A-ның I идеалы үшін, A/I коэффициенті нөлдік сақина болады, тек қана егер 1=I=A болса, яғни тек қана егер I бірлік идеал болса. Кез келген коммутативтік сақина A және A-дағы S көбейтуші жиыны үшін, S−1A локализациясы нөлдік сақина болады, тек қана егер S жиыны 0-ді қамтыса. Егер A кез келген сақина болса, онда A-ның үстінен 0 × 0 матрицалардың сақинасы M0(A) нөлдік сақина болады. Бос сақиналар жиынының тікелей көбейтіндісі нөлдік сақина болады. Тривиальды топтың эндоморфизмдер сақинасы нөлдік сақина болады. Бос топологиялық кеңістіктегі үздіксіз, нақты мәнді функциялар сақинасы нөлдік сақина болады.