Кіріспе

Эмиль Сувестр (15 сәуір 1806 – 5 шілде 1854) – Бретаньның Морле қаласында туған бретаньдық романист. Драматург ретінде бастапқыда сәттілікке жете алмаса, романист ретінде (ол «Le Monde Tel Qu'il Sera» атты ғылыми-фантастикалық роман жазды) және бретаньдық фольклорды зерттеуші және жазушы ретінде танымал болды. Ол қайтыс болғаннан кейін Lambert сыйлығымен марапатталды.

Білім

Ол азаматтық инженердің ұлы болды және Понтивь колледжінде білім алды, әкесінің жолын жалғастырып, Политехникалық мектепке түсуді ниеттенді. Бірақ, 1823 жылы әкесі қайтыс болды, ол Ренн қаласында заң факультетіне қабылданды, алайда көп ұзамай өзін әдебиетке арнады. Ол Нантта кітап дүкенінің жұмыскері және жеке мектеп мұғалімі, Бресте журналист және гимназия мұғалімі, ал Мюльхаусте мұғалім болып жұмыс істеді. 1836 жылы ол Парижге көшіп келді. 1848 жылы Хипполит Карно құрған, бірақ көп ұзамай жабылып қалған мемлекеттік қызметкерлерді даярлау мектебінде профессор болды.

Әдеби мансап

Ол өзінің әдеби мансабын 1828 жылы Théâtre français театрында қойылған «Миссолонги қоршауы» драмасымен бастады. Бұл трагедия үлкен сәтсіздікке ұшырады. Роман жазуда ол сахналық шығармалардан гөрі жақсы жетістікке жетті, романды моральдық тәрбиенің құралына айналдыруды көздеді. Оның алғашқы екі романы – «L'Echelle de Femmes» және «Riche et Pauvre» жақсы қарсы алынды. 1834 жылы Сувестр бретон мәдениеті туралы бірнеше мақала, содан кейін бретон поэзиясы туралы мақала жариялады. Бұл мақалалар біріктіріліп, «Les Derniers Bretons» (4 том, 1835–1837) деген атпен басылды, одан кейін «Le Foyer breton» (1844) жарық көрді, онда оның туған аймағының фольклоры мен табиғи ерекшеліктері көркем әңгімелер түрінде бейнеленді, ал «Un Philosophe sous les toits» 1851 жылы академиялық жүлде алды. Ол сонымен қатар көптеген романдар, драмалар, эсселер мен әртүрлі шығармалар жазды. 1846 жылы Сувестр «Le Monde Tel Qu'il Sera» [Дүние қандай болатыны] атты амбициялық роман жариялады, ол таңғажайып болжамдарға толы, толыққанды антиутопиялық және ғылыми-фантастикалық туынды. Онда француз жұбы – Морис пен Марта Джон Прогресс атты адаммен бірге 3000 жылға уақыт машинасымен, бумен жұмыс істейтін локомотивпен саяхаттайды. Олар онда бумен жұмыс істейтін метро, су асты кемелері, нағыз ағаш пен мраморға ұқсайтын синтетикалық материалдар, телефон, кондиционер, қазіргі гендік инженерия деп аталатын әдіспен өсірілген алып жемістер мен көкөністер және тағы да басқаларын көреді. Әлемде бір мемлекет бар, оның астанасы Таити. Ата-аналық тәрбие жойылды, өйткені көптеген балалар ата-аналарынан алынып, евгеника, генетикалық манипуляция және білім берудің түрлі формалары арқылы белгілі бір міндеттерге бейімделген, адам сипатынан алыс жаратылыстар өсірілетін орындарға жеткізіледі. Корпорациялар үлкен пайда табу үшін үкімет шешімдеріне әсер ете алады. Медициналық қауым адамдардың ауыр сырқатқа шалдыққан күйде келуін қамтамасыз ету үшін манипуляция жасайды және жануарлармен медициналық тәжірибелер жүргізеді. Бұл науқастарға берілетін тамақ шығындарын қысқарту арқылы қаржыландырылады. Кедейлер мен мүгедектерге қамқорлық көрсетілмейді, көмек қолы созылмайды. Қытай белсенділігін жойды, әлеуметтік-экономикалық құрылымы опиумға байланысты қирағаннан кейін күрт құлдырап барады, ал Персияда ақымақ діни себептермен соғыстар мен кісі өлтірулер болып жатыр. Ресей көшпенді, маңызсыз аймаққа айналғандай, ал Германия – еркіндікке рұқсат беретін, бірақ сонымен бірге оны жойғысы келетін шовинистік мемлекет.

Өлім және мұра

Совестр 1854 жылғы 5 шілдеде Парижде қайтыс болды. Оның әйеліне, оның еңбектерінің моральдық қасиеттері үшін Франция академиясы мен Әдемі өнер академиясы бірлесіп табыс еткен Ламберт сыйлығы берілді. Француз мүсіншісі және Совестрдің досы Филипп Грас оның портретін Пере-Лашез бейіштегі қабіріне орнатты. Феминист жазушы және педагог, Элеонора Рузвельтке зор әсер еткен Мари Совестр – оның қызы болды.