Кіріспе
Швециядағы Рингхальс атом электр станциясы – Швециядағы атом электр станциясы. Ол Варберг муниципалитетіне қарасты Вэрё жарым аралында (швед. Väröhalvön) орналасқан, Гётеборг қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 65 км қашықтықта. Жалпы қуаты 2190 МВт-қа жететін бұл Швециядағы екінші ірі электр станциясы. Оның 70%-ы Vattenfall-ға, 30%-ы Uniper SE-ге тиесілі. Зауытта екі қысымды су реакторы (R3 және R4) бар. Үшінші қысымды су реакторы R2 2019 жылы тоқтатылды. 2020 жылдың 31 желтоқсанында R1 қайнау су реакторы да тоқтатылды. R1 үшін 1992 жылы, ал R2 үшін 1994 жылы қайта айналымға шығарушы сүзгілердің қуаты едәуір арттырылды. R3 және R4 бірліктері 2005 жылы ұқсас жаңартулар жасады. 2005-2015 жылдар аралығында өртке қарсы бөліну, резервтік қуат және әртүрлі қауіпсіздік жүйелерін әртараптандыру бойынша маңызды жақсартулар жасалды, әсіресе ескі станциялар R1 және R2 үшін. Ringhals PWR-дің бастапқы бу генераторларында Inconel 600 түтіктері болды және олардың құрылымы жарылу мен коррозияға бейімділікті тудырды. Бұл тексеру, күтім және жөндеу жұмыстарын жүргізуге үлкен күш жұмсауға себеп болды. 40 жылдық қызмет мерзіміне есептелгенімен, R2 және R3 бірліктері 14 жылдан кейін, яғни 1989 және 1995 жылдары бу генераторларын ауыстырды. R4 бірлігі кейінірек іске қосылғандықтан, туындаған мәселелерді ескере отырып, су химиясы мен күтімге көбірек назар аударды, нәтижесінде R4 бу генераторлары 28 жылдық қызметтен кейін 2011 жылы ауыстырылды. Барлық жаңа бу генераторларында Inconel 690 түтіктері және жақсартылған конструкция қолданылды, олар өте аз мәселелермен және жоғары сенімділікпен жұмыс істеді. Бұл R2 үшін ерекше маңызды болды, ол 2017 жылға қарай жаңа бу генераторларымен 28 жыл бойы үздіксіз жұмыс істеді. Three Mile Island апатынан алынған талдаулар мен байқаулардың нәтижесінде 2007 жылы Рингхолс PWR реакторларында PAR – пассивті автокатализдік сутек рекомбинаторлары орнатылды. Әрбір реакторда катализдік пластиналары бар PAR құрылғылары бар, олар ауыр ядролық зақымдану кезінде отын қаптамасының тотығуынан бөлінетін сутекті бірнеше сағат ішінде өңдеп, сутектің жарылу қаупін азайтады. 2011 жылы Фукусимадағы апаттан кейін Рингхолс қоса алғандағы барлық еуропалық атом электр станциялары жобалық шектен тыс жағдайлардың салдарын бағалау үшін стресс-тесттерден өтті. FCVS – сүзгіленген контейнерлік желдеткіш жүйесі, ICSS – тәуелсіз контейнерлік спрей жүйесі және PAR – пассивті автокатализдік сутек рекомбинаторларының болуы осы жағдайларда бағалы мүмкіндіктер болып танылды және Фукусимадан кейінгі жауап ретінде бірден станцияны өзгерту қажеттігі туындаған жоқ. Керісінше, Рингхолс штат саны, білім беру және даярлау деңгейі, сондай-ақ кейбір жүйелер мен ғимараттардың тәуелсіздігі мен беріктігі (электрмен жабдықтау, байланыс және т.б.) тұрғысынан апаттық дайындық ұйымын күшейтті. 2014 жылдың желтоқсанында шведтік реттеуші орган барлық шведтік реакторларын 2020 жылдың 31 желтоқсанына дейін тәуелсіз ядролық салқындату жүйесімен (ICCS) жабдықтауды міндеттеді. Бұл жүйе су, электр энергиясы, отын немесе басқа да материалдарды пайдаланбастан 72 сағат бойы реакторды салқындата алуға тиіс, сондай-ақ сейсмикалық оқиғалар, ауа райының қатал болуы сияқты сыртқы факторларға төтеп беруге қабілетті болуы керек, олардың болу ықтималдығы 10−6/жыл шамасында бағаланады. Бұл талаптар 2006 жылғы 25 шілдедегі "Форсмарк оқиғасы" мен Фукусима апатының нәтижесінде қабылданды. ICCS дизайны мен дайындық жұмыстары 2017 жылы R3 және R4 бірліктері үшін жүргізілуде, бірақ R1 және R2 үшін жүргізілмейді, өйткені олардың 2021 жылға дейін тоқтатылуы жоспарланған. Алайда, Швецияның Радиациялық қауіпсіздік агенттігі реакторлар жоспарланған уақытта, яғни 2025 жылға дейін тоқтатылса, 2020 жылдан кейін қосымша жаңартуларсыз жұмыс істей алатынын мәлімдеді.
Ringhals is a nuclear power plant in Sweden. It is situated on the Värö Peninsula (Swedish: Väröhalvön) in Varberg Municipality approximately 65 km south of Gothenburg. With a total power rating of 2,190 MWe, it is the second largest power plant in Sweden. It is owned 70% by Vattenfall and 30% by Uniper SE. The plant has two pressurized water reactors (R3 and R4). A third pressurized water reactor, R2, was permanently shut down in 2019. On 31 December 2020 the R1 boiling water reactor was also permanently shut down. the recirculation strainer capacity was significantly increased for R1 in 1992 and R2 in 1994. Units R3 and R4 made similar upgrades in 2005. During the 2005 2015 period, significant improvements were made regarding fire separation, redundancy and diversification of various safety systems, particularly for the older plants R1 and R2
The original steam generators for the Ringhals PWRs had tubes of Inconel 600 and details in the construction that made them prone to cracks and corrosion. This triggered huge efforts for inspection, maintenance and repair. Although designed for 40 years of operation, both unit R2 and R3 replaced their steam generators after 14 years, i. e. 1989 and 1995. Unit R4, starting later, could take advantage of being aware of the problems, and due to high attention to water chemistry and maintenance efforts the R4 steam generators were replaced in 2011 after 28 years of operation. All the new steam generators have tubes of Inconel 690 and improved design, and have had very few problems and high availability. This is especially true for R2 which, as of 2017, had been operating 28 years with the new steam generators. As a result of analysis and observations from the Three Mile Island accident, the Ringhals PWR reactors installed PAR Passive Autocatalytic hydrogen Recombiners in 2007. Each reactor contains a number of PAR units with catalytic plates, which after a severe core degradation can process the hydrogen emanating from the fuel cladding oxidation within a few hours and hence reduce the risk for violent hydrogen combustion. All European nuclear power plants including Ringhals had to perform stress tests after the Fukushima accident 2011, where consequences of certain beyond design events should be assessed. The availability of FCVS Filtered Containment Venting System, ICSS Independent Containment Spray System and PAR Passive Autocatalytic hydrogen Recombiners, turned out to be valuable capabilities in these beyond design events and no immediate plant modifications were proposed as a post Fukushima response. On the contrary Ringhals made significant upgrades in the emergency preparedness organization in the size, education and training of the staffing, and in the independence and durability (power supply, communications, etc.) for certain systems and buildings. In December 2014, the Swedish regulator required that all Swedish reactors should be equipped with an Independent Core Cooling System ICCS before 31 December 2020. The system should be able to cool the reactor during 72 hours without any supply of water, power, fuel or other consumables, and should survive external events (seismic events, hard weather etc.) with an estimated probability of exceedance of 10−6/yr. The requirements are influenced by the so called "Forsmark event" 25 July 2006 and the Fukushima accident. Design of and preparations for ICCS is (2017) already underway for R3 and R4, but will not be made for R1 and R2 since they were planned to be shut down before 2021. However, the Swedish Radiation Safety Authority stated that in case that the reactors were to be shut down when they were originally planned to be closed, i. e. around 2025, they could be operated without additional upgrades after 2020.
Өндіріс шығындары 2018
2015 жылы Ringhals 1 және Ringhals 2 реакторларын жабу туралы шешім қабылданғаннан кейін, олардың жалпы бекітілген құны 2015 жылғы жылдық есепте 10,863 млн. SEK сомасына төмендетілді. Ringhals станциясының барлық реакторларының өндіріс шығындары 2018 жылғы жылдық есептен алынған, онда тауарлардың өндіріс құны 6,289 млн. SEK көрсетілген. Егер басқа барлық шығындар, әкімшілік шығындар мен ҒЗЖ-ны қоса есептегенде, кірістен түзетулер жасалмайынша, шығын 6,379 млн. SEK-қа жетеді, амортизация 576 млн. SEK, яғни амортизацияны ескермегендегі шығын 5,803 млн. SEK құрайды. Электр энергиясын өндіру көлемі 30,1 ТВт·сағ болды, бұл амортизацияны ескергенде 21,2 эре/кВт·сағ, ал ескермегенде 19,3 эре/кВт·сағ өндіріс құнына сәйкес келеді. Бұл сомаға Швецияның ядролық қалдықтар қорына (KAF) төленген 5,2 эре/кВт·сағ төлемақы да кіреді. Осылайша, KAF және амортизацияны ескергендегі орташа өндіріс құны 16,0 эре/кВт·сағ, ал ескермегенде 14,1 эре/кВт·сағ болады. Ядролық қалдықтар қорына төленетін төлемдер, пайдаланылған ядролық отынды және басқа да қалдықтарды басқару мен жоюға қажетті болашақ шығындарды қаржыландыру мақсатында қарастырылған.
Оқиғалар
2005 жылдан бері қауіпсіздік мәдениетіндегі кемшіліктер бойынша бірнеше байқаулардың нәтижесінде Швецияның Радиациялық қауіпсіздік басқармасы 2009 жылы Рингхалды күшейтілген бақылауға алу туралы шешім қабылдады. Ringhals шешім қабылдау, ішкі аудиттер және оқиғалар мен қателіктерді талдаудағы із келуді және ашықтықты жақсартуға белгілі бір күш-жігер жұмсады. Регулятор жақсартуларды мойындады және күшейтілген бақылау 2013 жылға дейін тоқтатылды. 2012 жылы стансада жүк көлігінің астынан тексеру кезінде, оқталатын құрылғысы жоқ болғанымен, аздаған мөлшерде жарылғыш заттар табылған. Қысқа мерзімге Швециядағы барлық атом электр станциялары ескерту деңгейін көтерді, бірақ басқа жарылғыш заттар табылған жоқ және осы оқиғаға ешкімнің қатысы анықталмады. 2012 жылдың қазан айында «Гринпис» ұйымының 20 ядролық энергияға қарсы белсендісі сыртқы периметрдегі стандартты өнеркәсіптік қоршауды басып өтті, сондай-ақ Форсмарк атом электр стансасына да шабуыл жасалды. «Гринпис» өзінің зорлықсыз әрекеттерінің мақсаты – «Еуропалық стресс-тесттерде қауіпсіз емес екені дәлелденген осы реакторлардың жұмысын тоқтатуға наразылық білдіру» екенін мәлімдеді. Реакторлардың ішкі периметріндегі қоршау (тоқымалы сым, бейнебақылау, «кірмеу» аймағы және т.б.) басып алынбады. 2018 жылдың 30 шілдесінде 2018 жылғы Еуропалық ыстық толқыны кезінде Рингхалды 2 реакторы тоқтатылды, себебі теңіз суының температурасы жобалық шекті 25°C-тан асып кетті. Реактор 3 тамызда қайта іске қосылды. Басқа R1, R3 және R4 реакторларына әсер етілмеді, өйткені олар жоғары температураға лицензияланған.
Пайдалану және пайдаланудан шығару жоспарлары
2015 жылдың қазан айында Vattenfall компаниясы азайып бара жатқан пайдалылығына байланысты Ringhals 1 нысанын 2020 жылға дейін, ал Ringhals 2 нысанын 2019 жылға дейін жабуға шешім қабылдады, бұрын хабарланғандай 2025 жылға дейін емес. 2016 жылдың қаңтар айында Vattenfall компаниясы Швециядағы барлық ядролық электр станцияларының, оның ішінде жаңа реакторлардың да, электр энергиясының төмен бағасы және Швецияның ядролық энергияға салынатын салығы («effektskatt») салдарынан шығынға ұшырағанын мәлімдеді. Компания барлық атом электр станцияларын жабуға мәжбүр болуы мүмкін екенін ескертті және бағаның үштен бір бөлігінен астам құрайтын ядролық өнім салығын жою қажеттігін айтты. 2016 жылғы 10 маусымдағы келісім бойынша, 2017 жылғы 1 шілдеде ядролық энергияға салынатын салықтың басым бөлігі алынып тасталды, бірақ жаңартылатын электр энергиясын өндіруге ұзақ мерзімді және күшейтілген қолдаумен бірге. Ядролық энергияға салынатын салықты алып тастау шамамен 7 өре немесе 0,007 EUR/кВт·сағ салық жеңілдігіне тең, бұл өндіріс шығындарының шамамен 25% құрайды. Бұл маңызды шығын азайту болып табылады және Vattenfall компаниясының R3 және R4 реакторларын 2040 жылдарға дейін пайдалану туралы шешім қабылдауына ықпал етті. 2019 жылдың 30 желтоқсанында R2 реакторы тоқтатылды. 2020 жылдың маусым айында Svenska kraftnät (шведтік ұлттық желі операторы) және Ringhals AB арасында келісімге қол қойылды, оған сәйкес Ringhals компаниясына желі тұрақтылығын арттыру үшін 1 шілдеден 15 қыркүйекке дейін R1 реакторын желіге қосу үшін 300 миллион SEK (шамамен 30 миллион АҚШ доллары) көмек берілді. Келісім шарт мерзімінде Ringhals 1 реакторы белсенді қуат өндіруге міндетті емес, бірақ генераторлар Швецияның солтүстігінде электр қуатының көп өндірілуі және оңтүстігінде жоғары тұтыну кезінде кернеуді және реактивті қуатты басқару үшін қолжетімді болады. 2020 жылдың 31 желтоқсанында R1 реакторы тоқтатылды.