Кіріспе

Палаудағы діни қауымдастық, батыс Тынық мұхиты.

Модекнгеи немесе Нгара Модекнгеи – 1915 жыл шамасында Бабелдоб аралының тумасы Тамадад құрған, Палау бойынша тараған монотеистік діни қозғалыс. Ол Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар аралығында саяси маңызға ие болды және қазіргі таңда Палау халқының 5,7%-ы осы дінді ұстанады. Модекнгеи – ежелгі Палау дәстүрлері мен христиан дінінің қосындысы. Осы діннің жақтастары христиан Құдайына сенеді, Иса Мәсіхті құтқарушы деп мойындайды, сонымен қатар дәстүрлі Палау құдайларын құрметтейді.

Тарих

Модекнгейдің шығу тегі белгісіз, бірақ бір гипотеза бойынша Модекнгей Палаудағы жапондық оккупацияға қарсы бейбіт қарсылықтың бір түрі ретінде пайда болған. Нгатпангта кең таралған оқиға бойынша, бұл дін Палаудағы христиан миссионерлерінің арал тұрғындарын өз діндеріне өткізуге бағытталған әрекеттерінен туындаған. Миссионерлер Нгатпангтағы Ибобанг ауылына барғаннан кейін, бұл ауылдың көп бөлігі Модекнгей дінін ұстанады, ауыл тұрғындарының өз салтына адал болуына қатты әсерленді және Палаулықтарға христиан дінін қабылдағанмен қатар өз құдайына сенуге рұхсат берді.

Әдебиет

Модекнгейдің мақсаты – ежелгі Палау дәстүрлерін христиан дінімен үйлесімді түрде сақтау. Ибобангтағы жақтастары отбасы, қауым және тазалық туралы ежелгі идеяларға негізделген өмір салтын ұстанады. Дін жақтастарына алкоголь мен есірткіні қабылдауға тыйым салады, ал ауылдағы балалар қараңғы түскенге дейін үйде болуы керек және қасиетті жерлерде дауыс көтеріп сөйлеуге болмайды. Ибобанг тұрғындары күнделікті шіркеу қызметтеріне қатысады. Шіркеу ғимараты ауылдың орталығында орналасқан және сонымен қатар оқиғалардың ортасы болып табылады. Модекнгей дәстүріне сәйкес, қауым мүшелері әр таңертең шіркеуге үнсіз баруы керек. Шіркеу қызметіне барар алдында, әсіресе дауыстап сөйлеу – құрметсіздік және дінге қарсы келумен тең. Ибобангтағы әйелдер көбінесе шалбар киеді, бірақ шіркеуге кіргенде немесе жанынан өткенде міндетті түрде юбка немесе көйлек киюі керек. Сондықтан, Ибобангтағы әйелдің шіркеу аумағынан тиісті киімсіз өтуі үшін көбірек уақыт жұмсап, алыс жолмен жүруі жиі кездеседі. Күнделікті Модекнгей шіркеу қызметтері қысқа болып, көбінесе жеке және топтық дұғалардан тұрады. Дегенмен, дәстүрлі және діни мерекелерді тойлауға арналған қызметтер көбірек дайындықпен бірнеше күнге созылуы мүмкін. Палау тұрғындарының көпшілігі, діни нанымына қарамастан, Ибобанг қала шегінде алкоголь мен темекіге тыйым салады. Дәстүр бойынша, бұл діни тыйымды бұзу ауылға қатты жаңбыр әкеледі, ол Модекнгей құдайы күнәні кешіргенше тоқтамайды. Тіпті әдетте ішімдік ішіп немесе темекі шегетін палаулықтар да тыйым салынған заттарды қала шегіне әкелмейді. Жаңбырдың ауылды қиратуы мүмкін деген сенім соншалықты күшті, сондықтан Модекнгей ақсақалдары ауылдың ағаштарына жеміс-жидектер мен тәттілер іліп, құдайдың сырттан келгендердің қателіктерін кешіруіне үміттенеді. Ибобангтағы тағы бір дәстүрлі шара – жолдарды баталау. Бұл дәстүр ай фазаларымен сәйкес келеді. Толық айға бірнеше күн қалғанда, қауым ауылды тазалау үшін бірлесіп жұмыс істейді. Газон шабылады, қоқыс жиналады және үйлер жуылады. Содан кейін, толық ай туған күнінің алдындағы кеште Ибобанг тұрғындары үйлерінде күтеді, ал ауылдың ақсақалы көшелерде дұғалар мен баталар оқып, ауылды аралайды. Бұл Модекнгейде қажетті тәжірибе, себебі толық ай кезінде Модекнгей құдайы өз халқының жасаған қателіктерін жақсырақ көре алады деп есептеледі.

Белау Модекңгі мектебі

Ибобанг Белау Модекнгей мектебінің (BMS) орны. Бұл мектеп ауылдың ең шетінде орналасқан, жоғары сынып оқушыларына арналған пансион. 1974 жылы Модекнгей дінінің ежелгі дәстүрлерін болашақ ұрпаққа жеткізуді қалаған Модекнгей ақсақалдары арманының орындалғанын көрді. Бүгінде BMS-де 9-шыдан 12-ші сыныпқа дейінгі 25-30 оқушы білім алады. Студенттер мен оқытушылар электр қуаты мен суы жоқ дәстүрлі жатақханада немесе Нгатпанг ауылының төңірегінде тұруға мүмкіндік алады. Студенттердің жартысынан астамы кампуста тұрады. BMS-де оқитын оқушылардың құрамы әртүрлі. Кейбіреулері дәстүрлі білімді бағалайтын отбасылардан келген, ал басқалары BMS-ке соңғы құрал ретінде келеді. Палаудағы санаулы жекеменшік орта мектептердің бірі ретінде BMS аралдың жалғыз мемлекеттік орта мектебінен шығарылған оқушыларды қабылдауға құқылы. BMS студенттері ағылшын, математика және палау тілі сияқты негізгі пәндерді оқып қана қоймай, Модекнгей діні бойынша сабақтар алады, ежелгі емдік өсімдіктерді өсіруге және ауыл тұрғындарымен бірге дәстүрлі әдет-ғұрыптарды сақтауға мүмкіндік алады. Белау Модекнгейдің басты мақсаты – Модекнгей дінін палаулықтардың болашақ ұрпақтары үшін сақтап қалу.