Кіріспе

Спорт командасының жетекшісі

Командалық спортта капитан – команда мүшесіне берілетін атақ. Бұл атақ көбінесе құрметті болып табылады, бірақ кейбір жағдайларда капитан ойын барысында стратегия мен командалық жұмысқа қатысты маңызды жауапкершілікке ие болуы мүмкін. Қай жағдайда болсын, бұл позиция командаластарының құрметі мен сыйластығын көрсетеді – әріптестері тарапынан көшбасшы ретінде танылу. Футбол және крикетте капитанды «скипер» деп те атайды. Әртүрлі спорт түрлерінде команда капитандарының міндеттері мен жауапкершілігі әрқалай болады. Спорт түріне байланысты, команда капитанға ережелерді қолдану және түсіндіру мәселелері бойынша төрешілермен байланыс жасау міндеті жүктелуі мүмкін. Көптеген командалық спорт түрлерінде капитан ойын басында төреші монетаны лақтырғанда өз командасын көрсетеді. Кейбір спорт түрлерінде команда капитанын команда жаттықтырушысы таңдайды, ол ойыншының шеберлігі мен көшбасшылық қасиеттерінен бастап, командаға жақсы моральдық үлгі болуы сияқты факторларды ескереді. Жаттықтырушылар команда капитанды уақыт өте ауыстыруға немесе команда капитандылығын кезекпен жүргізуге құқылы.

Капитанның міндеттері

Капитанның міндеттері спорт түріне қарай өзгереді, бірақ жалпы алғанда, ойын барысын анықтауға көмектеседі. Крикет немесе волейбол сияқты спорт түрлерінде екі команданың шабуылда немесе қорғаныста болуы тираж арқылы шешіледі және капитанның шешімімен бекітіледі. Бұл шешім көбінесе тираждың нәтижесіне байланысты стратегиялық түрде қабылданады, себебі команданың шабуылдан немесе қорғаныстан бастауы ойынның нәтижесіне әсер етуі мүмкін. Капитан сонымен қатар төрешінің ойынның нәтижесін түсіндіргенде немесе ереже бұзу туралы хабарлағанда алғашқы болып қарауы керек адам. Көбінесе төреші осы мәселелерді капитан немесе жаттықтырушыдан басқа ешкіммен талқыламайды. Бұл маңызды, өйткені капитанның реакциясы төрешінің қадамдарын анықтауы мүмкін. Капитан төрешімен сөйлескенде сабырлы және тыныш болуы керек, осылай ойынның ең дұрыс нәтижесіне қол жеткізуге болады. Спорт түріне байланысты капитанның міндеттері әртүрлі болады. Мысалы, баскетбол командасының капитаны шабуылды ұйымдастыруы және қорғаныста ең көп сөйлейтін ойыншы болуы керек. НБА-да капитан интервью кезінде сөйлейді және нашар ойын көрсеткеннен кейін алғашқы болып сынға ұшырайды. Баскетболда капитанды ойыннан ауыстыруға болады және әрқашан алаңда белсенді капитан болуы міндетті емес, бірақ футболда капитан әрқашан алаңда болуы керек. Әдетте, капитандық белдігі капитан ойыннан ауыстырылғанда, оған ұқсас тәжірибесі бар ойыншыға беріледі. Міндеттер спорт түріне қарай өзгеше болғанымен, көптеген міндеттер ортақ. Команданың көрсеткіштері нашар болған кезде, жанкүйерлер, сарапшылар және басқа командалар алдымен сол команданың капитандығына назар аударады.