Кіріспе

1988 жылы құрылған канадалық бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы

Delrina Corporation – 1988 жылдан 1995 жылға дейін жұмыс істеген канадалық бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы. Компания ең көп танымал болғаны – факс-модемдері бар компьютерлерге құжаттарды жеке факс машиналарына немесе сондай-ақ жабдықталған басқа компьютерлерге жіберуге мүмкіндік берген WinFax бағдарламалық жасақтамасы. Сондай-ақ PerForm және FormFlow электрондық форма бағдарламалық жасақтамаларын сатты. 1995 жылы Delrina компаниясын американдық Symantec компаниясы сатып алды. Delrina авторлық құқық пен тауарлық белгіні бұзу туралы көп талқыланған сот ісіне әкелген экран сақтағыштар жиынтығын да жасады (Berkeley Systems Inc. v. Delrina). Бұл сот ісі американдық құқықта прецедент құрды, сатирикалық коммерциялық бағдарламалық өнімдер пародиялық мультфильмдер немесе әдебиет сияқты Бірінші түзетуден босатылмайды. Компания WinComm өнімімен онлайн байланыс бағдарламалық жасақтамасын сатты және Cyberjack деп аталған веб-браузерді жасады. Фирма 1995 жылы Symantec компаниясына сатылды. Symantec компаниясы Delrina компаниясын сатып алғаннан кейін, әртүрлі бөлімдер сатылып, Delrina-ның бірнеше бұрынғы басшылары венчурлік капитал фирмаларын құрды.

Корпоративтік тарихы

Delrina 1988 жылы Торонто қаласында Зимбабве азаматы Берт Амато, Оңтүстік Африка азаматтары Марк Скапинкер және Деннис Бенни, сондай-ақ америкалық Лу Райан құрған. Дельрина Бенни үшін үшінші маңызды кәсіпкерлік жобасы болды. Ол Mission Electronics компаниясын бірлесіп құрды, ол жоғары сапалы үй развлегі жабдықтарын өндірді, ал Aviva Software Ingram Micro Canada компаниясына айналды. Delrina-ның бизнес-стратегиясы "таңдамал нарықтарда техникалық және нарықтық көшбасшылықты орнату" болды, және ол электрондық формалар мен компьютерлік факс бағдарламалық қамтамасы арқылы оны іске асырды. Фирма тіркелгенге бір жыл бұрын Амато мен Скапинкер жұмыстарын тастап, электрондық формалар өнімін жасауға кірісті. Delrina-ның алғашқы кеңсесі Торонтодағы Маунт-Плезант көшесіндегі шағын кеңседе орналасқан. Сан-Хоседе (Калифорния) сату кеңсесі ашылды, ол негізін қалаушы Лу Райан басқаратын бүкіл әлемдік сату орталығына айналды.

Пайдалылық үшін күрес

Өсімге қарамастан компания пайда табу үшін күресті. Ауыр шығындар – негізінен маркетинг, сондай-ақ зерттеу және әзірлеу шығындары – фирманың 1989 жылдан бастап 500 000 долларлық шығындарын келесі қаржы жылының соңына қарай 1,5 миллион долларға дейін өсірді. 1991 жылғы қаржы жылында 1,7 миллион долларлық таза зиянға ұшырады. Қаржыны толықтыру қажеттілігінен, 1991 жылдың сәуірінде Бенни жеке орналастыру арқылы 7,7 миллион доллар көтеруге қол жеткізді. 1992 жылдың басында WordStar International Inc. компаниясымен мүмкін болатын бірігу туралы баспасөзге ақпарат тарады, жақын арада екі компания да бірігу туралы ниет хатын қол қойғандарын жариялады. Дегенмен, бір айдан астам уақыт өткен соң бірігу келіссөздері тоқтап қалғаны туралы хабар тарады, себебі ресми түрде «күрделі заңдық, есептік және басқару мәселелері» бойынша келіспеушіліктер болды. Сөз өңдеу нарығындағы үлесі сол кезде 80%-дан 5%-ға дейін төмендеген WordStar, Delrina-ның жетілдірілген технологияларын іздеді, ал Delrina екінші компанияның қалыптасқан жаһандық сату желісін пайдалануды үміттенеді. Бірігу келіссөздері сәтсіз аяқталғанына қарамастан, Бенни көп ұзамай: «Біз әлі де үлкен сату күші бізге қажетті маркетингтік күш береді деп сенеміз. Біздің жаһандық операцияға айналуымыз әлі де мүмкін деп ойлаймын» деді. Delrina кейіннен өнімдерінің сатылуын кеңейту үшін Wallace Computer Services, UARCO және NCR Corporation компанияларымен келісімдер жасады.

WinFax-ті дамыту

Бизнесті әртараптандыруға бағытталған тыраныспен компания WinFax өнімімен факс бағдарламалық қамтамасыз ету нарығына енуді шешті. Бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуші Тони Дэвис (Канадаға көшіп келген тағы бір оңтүстік африкалық эмигрант) бастапқыда 1980-ші жылдардың соңында өнімдердің формалары желісінде жұмыс істеу үшін кеңесші ретінде жұмысқа алынды, жақын арада сол команданың мүшесі болды. Бос уақытында ол алғашқы WinFax өнімінің прототипін жасады, Delrina оның жариялаушысы болады деген келісіммен. 1990 жылы Delrina осы жаңа өнімге сол жылғы COMDEX (компьютерлік сауда көрмесінде) "Компьютеріңізден факс жіберіңіз" деген жазуы бар салыстырмалы түрде шағын орын берді. Бұл Delrina ұсынған өнімдердің ішіндегі ең көп назар аударған көрме болды. WinFax-тың осы нұсқасын сол кездегі басқа факс бағдарламалық қамтамасыз ету пакеттерінен ерекшелендірген маңызды фактор – бағдарламаны барлық факс/модемдермен үйлесімді етуге жасалған қасақана әрекет болды. Келесі жылдың жазында бұл көрсеткіш 50 OEM серіктестігіне дейін өсті, түрлі факс-модемдер мен компьютерлік жүйелерді өндірушілер Delrina-ның WinFax бағдарламалық қамтамасыз етуінің "LITE" нұсқасын өз өнімдерімен бірге ұсынды. WinFax LITE нұсқасын жинақтау Delrina үшін тиімді болды. Алғаш рет бағдарламаны пайдаланған және тіркелу ақпаратын компанияға факс арқылы жіберген кез келген адамға Delrina кейіннен PRO нұсқасына жаңарту ұсынысын жіберетін. Бұл сату әдісі өте тиімді болды, ал фирма өзінің сатудың көп бөлігін осы жаңартулар арқылы жасады, олар "Delrina Fax Pro" болады. Бағдарламаның DOS үшін нұсқасы ("DosFax PRO") 1992 жылдың маусымында іске қосылды. Алғашында электрондық формалар бағдарламалық қамтамасыз етуін одан әрі жетілдірудің жолдарын іздеп, 1991 жылдың қарашасында Delrina оптикалық таңбаларды тану (OCR) бағдарламалық қамтамасыз етуін өндіретін екі байланысты фирманы сатып алуға тырысты, мақсаты OCR функционалын өзінің формаларына енгізу болатын. Алайда, сатып алу келісімі күшін жойды. Бұл функционал 1992 жылдың соңында WinFax PRO 3.0 нұсқасына, содан кейін FormFlow нұсқасына енгізілді. Caere компаниясымен жасалған келісімге қарамастан, WinFax-тың келесі нұсқасында Xerox-тың TextBridge OCR қозғалтқышы қолданылды. WinFax-тың күшті сатылымының нәтижесінде Delrina 1992 жылдың қазан айында үш жылдан бергі алғашқы пайдалы тоқсанды жариялады. Сонымен қатар, компания тұтынушыларға бағытталған бағдарламалық қамтамасыз ету нарығына сатушы басқа бағдарламалық қамтамасыз ету фирмаларын сатып алу ниетін де жариялады. Фирма күнделікті жоспарлау бағдарламасын жасады, уақытты басқару мүмкіндіктерін ұсына отырып, Cathy, Bloom County, B.C. және The Far Side сияқты лицензияланған мультфильмдерді көрсету арқылы әзіл-қалжыңға толы болды. Фирма Amaze-дің 3 миллион долларлық (АҚШ) қарызын төлеген және Delrina кеңесіне фирманың екі директорын тағайындаған келісім бойынша Delrina-ның толыққанды еншілес компаниясына айналды. Бұл екі адам – Роуланд Хансон, Microsoft корпоративтік коммуникациялардың бұрынғы вице-президенті және Джордж Клат.

Беркли Системс Инк. Delrina-ға қарсы

Делринаның экран сақтағыш өнімдерінің бірі лицензиялық Bloom County кейіпкерлері Опус Пингвин және Билл Мысыққа негізделген. 1993 жылы шыққан алғашқы Opus 'n Bill экран сақтағышы компанияны сотқа тартты, себебі оның Death Toasters модулі Opus-тың бірнеше ұшатын тостерге оқ жабатынын көрсетті, бұл Berkeley System-нің After Dark экран сақтағышының Flying Toasters модуліндегі танымал эмблема. Berkeley Systems авторлық құқық пен тауарлық белгіні бұзу үшін сотқа берді. Келесі сот ісі Berkeley Systems Inc. v. Delrina, Delrina бағдарламалық жасақталған пароди́я баспасөзге берілетін Бірінші түзетудің қорғауына жатуы керек деген негізде күресті. 1993 жылдың қыркүйегінде Delrina-ға қарсы алдын ала тыйым салу туралы қаулы шығарылды, ол өнімнің сатылуын тоқтатты, содан кейін сот арқылы оны қайтарып алуға мәжбүр етті. Бұл жағдай саяси сатирик Марк Расселлді Delrina-ны қорғауға шақырды, ол экран сақтағышты жарамды пароди́я ретінде жақтады, ал композитор Ирвинг Берлин Berkeley-дің жағында болды. Картинист Беркли Брейд өзінің кейіпкерлері қатысатын жағдайға қатысты былай деді: «Егер Дэвид Леттерман NBC-нің боксерлік шорты киген тауығын бейнелей алса, онда Delrina ұшатын тостерді ыстық орынмен тесіп тастауы керек». Судья Юджин Линч Berkeley-дің пайдасына шешім қабылдады, коммерциялық бағдарламалық өнім пароди́ялық әдебиет сияқты ерекшеліктерге жатпайды және тостерлердің дизайны тым ұқсас деп мәлімдеді. Сотта қанатты тостердің дизайны түпнұсқа емес екендігі және Berkeley Systems-тің дизайны Jefferson Airplane альбомы Thirty Seconds Over Winterland-тан алынғандығы айтылды, ол да қанаттарымен әшекейленген ұшатын тостерлерді қолданды. Рок-тобы істі жоғалтты, өйткені олар альбомның мұқабасына тауарлық белгі қоймаған. Delrina сот ісіне ұшыраса да, оның тудырған жариялануы айтарлықтай болды, Солтүстік Америкадағы мыңнан астам газетте жарияланды, нәтижесінде тұтынушылар оны қайтарып алу алдында құқық бұзушылық бағдарламаны сатып алуға ағылып келді. WinFax өнімінің табысымен компания тез өсті. 1993 жылдың басында қызметкерлер саны 250-ге дейін, ал жыл соңында 350-ге дейін өсті. WinFax өнімінің табысы артып, компанияның Техникалық қолдау бөліміне қоңыраулардың көбеюіне әкелді, өйткені сол кезде нарықтағы 300-ден астам модемнің әрқайсысы факс деректері стандартын қалай іске асыруы бойынша өзіндік ерекшеліктері болды. 1994 жылдың соңына қарай жағдай жақсарды, сондықтан белгілі салалық сарапшы Роберт Х. Крингли Delrina-ны «көреген» өнімге қолдау көрсететін компаниялардың тізіміне енгізді. Жаңа флагмандық өнімінің тартымдылығын арттыру үшін 1993 жылы компания коммерциялық нарыққа қол жеткізу үшін Байланыс қызметтері бөлімін құрды. Фирма BellSouth және MCI Inc. сияқты ірі телекоммуникациялық компаниялармен келісімдер жасаса бастады, ұсынатын қызметтерге дайындық ретінде. Сол жылдың қарашасында бөлім өзінің Факс тарату қызметін іске қосты. Факс тарату қызметі абоненттерге Delrina-ға бір факсты және алушылардың тізімін жүктеуге мүмкіндік берді. Содан кейін Delrina-дағы жүйелер факсты осы тізімдегі алушыларға, ең көп дегенде 500 факс нөміріне жібереді. Кейіннен пайда болған Факс пошта жәшігі функциясы абоненттерге бір телефон нөмірінен факс пен дауыстық хабарламаларға қашықтан қол жеткізуге мүмкіндік берді, бірақ бастапқыда AlphaNet Telecom компаниясымен технологияға құқықтар үшін дау болды. Бұл дау 1994 жылдың маусымына қарай шешілді, бірақ екі тарап та бір-бірінің оқиғасын жария түрде жоққа шығарды және AlphaNet өтемақы ретінде белгісіз сома алды. Компанияда 500-ден астам адам жұмыс істеді, олардың көпшілігі Торонтодағы кеңселерде орналасқан. Компания айына 200 000 дана WinFax-ты жеткізіп отырды және оның төрт миллион пайдаланушы базасы болды. Бизнес жүргізудің құны да жақсарды, өйткені фирманың сату құны қазір таза сатудың 25% -ын құрады, бұл өткен қаржы жылының 30% -ынан төмен. Фирма Windows 95-те қол жетімді болатын қосымшалар жиынтығын әзірлеуге шешім қабылдады және оны WinComm онлайн-коммуникация бағдарламалық жасақтамасының бастапқы нұсқасының негізі ретінде пайдаланды, содан кейін 1995 жылдың наурызында WinComm LITE және DOS негізделген FreeComm өнімдерінің тегін нұсқаларын тарату арнасы ретінде қолданды. 1990 жылдардың ортасында Интернет коммерциялық мүдделерге ашылған кезде Delrina осы жаңа нарықта Cyberjack 7.0 өнімімен кеңейе бастады, ол 1995 жылдың желтоқсанында шығарылды. Оңтүстік Африкадағы даму тобы жасаған бұл бағдарламаға веб-браузер, Usenet жаңалықтарды оқу құралы, ftp клиенті, IRC және Microsoft Exchange электрондық пошта бағдарламасымен интеграция кірді. Бағдарлама қазіргі кездегі таныс сіңірмелердің қызықты нұсқасын қолданды, «Жол көрсетуші» арқылы әртүрлі Интернет мекенжайлары туралы ақпаратты сақтады. CommSuite 95 сол айдың соңында шығарылды, WinFax PRO 7.0, WinComm PRO 7.0, TalkWorks және Cyberjack интернет компоненттерінің жиынтығын біріктірді. Windows 95-тің 1995 жылдың тамызында шығуымен Delrina енді факс/электрондық байланыс нарығында Microsoft-пен тікелей бәсекелестікке түсті, өйткені Windows 95 құрамына қарапайым факс қолданбасы және Hilgraeve-дің HyperTerminal коммуникациялық пакетінің лицензиялық нұсқасы кірді (ол Delrina-ның WinComm бағдарламасының негізі ретінде де қолданылды). Бұл қолданбалар Delrina өнімдерімен салыстырғанда тек қарапайым факс және онлайн байланыс қызметтерін ұсынса да, Microsoft коммуникация нарығындағы болашақ бәсекелес ретінде қарастырылды. 1995 жылдың соңында Microsoft-тың Internet Explorer-дің бастапқы нұсқасын тегін өнім ретінде шығаруы тегін емес браузерлердің ерте пайда болатын нарығын жойды, Delrina-ның Cyberjack браузері бәсекелесе алмайтын нарық құрды.

Symantec компаниясының сатып алуы және соңынан

1995 жылдың көктемінің соңында Delrina төрағасы Дэннис Бенни Symantec компаниясының бас директоры Гордон Юбанкспен екі компанияны біріктіру мүмкіндігін талқылау үшін кездесті. 1995 жылдың қыркүйегінде Delrina-ның негіздеушілері – компанияның бақылау үлесіне ие болғандар – компанияны Symantec-ке 415 миллион АҚШ долларына тең акциялар арқылы сатты. Келісім сол жылдың 6 шілдесінде жарияланды, ал екі компанияның акционерлері 20 қарашада бірігуге келісім берді. Бірігу 1995 жылдың 22 қарашасында аяқталды және Delrina ресми түрде Symantec құрамына енді. Бұл келісім нәтижесінде біріктірілген компания сол кездегі бес үлкен американдық бағдарламалық қамтамасыз ету фирмасы болды. Фирма Symantec ішінде "Delrina Group" болып қайта құрылды, бұл оған pcAnywhere сияқты бас компанияға тиесілі басқа да байланыс бағдарламалық өнімдерін бағындырды. Бенни Symantec директорлар кеңесіне қосылды және атқарушы вице-президент болып тағайындалды. Өркенді кезеңінде компания бүкіл әлем бойынша 700-ден астам адамды жұмысқа алды, олардың көп бөлігі Канадада орналасқан. Symantec үлкен американдық фирмалардың кішкентай канадалық бағдарламалық компанияларды сатып алудың жалпы тенденциясын ұстанды. Басқа да осы кезеңдегі мысалдар: Softimage және Zoom компанияларын Microsoft, ал Alias компаниясын Silicon Graphics сатып алды. Компанияның кейбір бөлімдері кейін сатылды, мысалы, 1996 жылдың қыркүйегінде Delrina компаниясының электрондық формалар бөлімі JetForm компаниясына сатылды. Кейін Accelio деп аталған JetForm компаниясы өз кезегінде Adobe Systems компаниясымен сатып алынды. Adobe 2004 жылы электрондық формалар өнімдерін тоқтатты. Creative Wonders Echo Lake мультимедиалық өнімінің құқықтарын сатып алып, оны мультимедиаға кіріспе бағдарлама ретінде жаңартып, Family Album Creator деп қайта шығарды. Факс бағдарламалық жасақтамасының нарығы электрондық поштаның кеңінен қолданылуына байланысты айтарлықтай қысқарса да, WinFax Symantec үшін маңызды кіріс көзі болды; бірігуден бір жыл өткен соң факс бағдарламалық жасақтамасының сатуы Symantec кірісінің 10% құрады.

Дельринадан кейінгі кезең

Delrina кәсіпкерлік талантты және ұлылықты дамытуға ықпал етті, себебі Delrina-ның көптеген басшылары мен қызметкерлері жаңа, сәтті кәсіпорындар құрды. Skapinker және Amato-ның инвестицияларымен, ал Bennie бас директор ретінде, Davis Lanacom компаниясын құрды, ол алғашқы интернеттік "итеру мазмұны" өнімін жасады. Бұл фирма және оның технологиясы NASDAQ тізіміндегі бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы Backweb-ке құрылғаннан кейін бір жылдан астам уақыт өткен соң сатылды; Davis президент қызметін сақтап қалды, ал Bennie директор болып тағайындалды. Содан кейін Skapinker мен Davis Brightspark бағдарламалық жасақтамалық венчурлік фирмасын құрды. Brightspark Ventures 1999 жылы 60 миллион доллар, ал 2004 жылы 55 миллион доллар көлемдегі капиталды Канаданың қаржы институттарынан тартты. Brightspark компаниясы Allen Lau, Eva Lau, Sandy Pearlman, Marg Vaillancourt сияқты Delrina-ның бұрынғы қызметкерлерін жұмысқа алды. Brightspark Ventures ThinkDynamics компаниясын IBM-ға және Radian6 компаниясын Salesforce.com-ға сату арқылы екі рет Канадалық Венчурлік Капитал Ассоциациясының "Жылдың мәмілесі" сыйлығын жеңіп алды. Bennie тәуекелді капитал қорларын басқаратын XDL Capital фирмасын құрды. XDL Capital "Ex Delrina" деген атқа сәйкес есім берілген екі қорға қаражат жинады: 1997 жылы 25 миллион доллар жинаған XDL Ventures (XDL) және 1999 жылы 155 миллион доллар жинаған XDL Intervest (XDLI). Delrina-ның бұрынғы заң кеңесшісі David Latner екі қордың да серіктесі болды, ал Amato (Delrina-ның бұрынғы серіктесі) XDL Capital-дің кеңесшісі және ірі инвесторы болды. Ол сондай-ақ директор және/немесе кеңесші ретінде бірнеше инвестициялық компанияларға қатысты. XDL Intervest негізінен интернетке қатысты кәсіпкерлік компанияларға баса назар аударды және Bennie екі жаңа басшыны тартты: Architel Systems Corp. (ASYC) компаниясының бұрынғы бас директоры Tony Van Marken және Second Cup Ltd. (T. SKL) компаниясының бұрынғы бас директоры Michael Bregman. XDL компаниясы кеңесшілер кеңесі мен басқару тобын құрды, оның құрамында Канадалық миллиардер Robert Young та бар, ол Онтарио штатының Гамильтон қаласында туған, Red Hat Inc (RHAT) компаниясын құрған және оның төрағасы болып қала береді. XDL-дің бірнеше венчурлік инвестициялары Delrina-ның инновациялық және кәсіпкерлік ортасының арқасында сәтті бизнес құрған Delrina-ның бұрынғы қызметкерлері бастаған немесе басқарған компанияларға жасалды.

Delano Bahman Koohestani, Delrina-ның алғашқы әзірлеушілерінің бірі, корпорациялар үшін электрондық бизнес шешімдерін әзірлеген компания. XDL Capital Delano акцияларын биржаға шығарудан бұрын бастапқы капиталды ұсынды. Bennie төраға болды. Delano NASDAQ (DTEC) биржасында тіркелді және кейіннен 2003 жылы divine компаниясына сатылды. Желілік компьютерлерді басқаруға арналған бағдарламалық қамтамасыз ету шешімдерін ұсынатын Pinpoint Software Corporation 1992 жылы Lou Ryan құрды. Ryan бас директор және президент болды, ал Bennie директор болып жұмыс істеді. Pinpoint компаниясына XDL Capital ішінара қаржыландыру жасады. 1998 жылы Pinpoint өзінің сәтті ClickNet өнімдерінің тобымен байланысты компания атын ClickNet Software деп өзгертті. Компанияның атын өніммен және корпоративтік имиджбен үйлестіру оларды нығайтты. Компания ақырында Entercept Security Technologies Inc. деп аталды. 2004 жылы Entercept компаниясы Network Associates компаниясына 120 миллион долларға сатылды, олар Entercept технологиясын McAfee антивирустық және басқа да қауіпсіздік өнімдеріне енгізді. Protégé Software 1996 жылы құрылды және оны Delrina-ның Еуропалық басқарушы директоры Larry Levy құрды. Levy президент және бас директор болып жұмыс істеді, ал Bennie негізгі инвестор болды. Компания 2003 жылы XDL Intervest қатысуымен 120 миллион доллар көлемінде қаржы жинады. Protégé Еуропада 20 АҚШ компаниясын сәтті іске қосты, олардың тоғызы Red Herring Top 50 жеке компаниясы тізіміне енді. Сонымен қатар, осы компаниялардың бесеуі Protégé-мен жұмыс істеген кезеңде акцияларын биржаға шығарды. Компания интернет көпіршесі жарылғаннан кейін Warburg Pincus сияқты әртүрлі сатып алушыларға сатылды. Желілік қауіпсіздік бағдарламалық жасақтамасын әзірлейтін XDL қаржыландырған Netect Ltd. компаниясы 2001 жылы Bindview Development Corporation (NASDAQ: BVEW) компаниясы сатып алды. Bennie Netect компаниясын басқару үшін Marc Camm-ды (Delrina-ның бұрынғы бас директоры, Desktop Communications Business Unit) тартты. Компания сатып алынғаннан кейін Camm Bindview компаниясына маркетинг вице-президенті ретінде қосылды. Netect-ке келмес бұрын Marc Symantec компаниясының бас менеджері және Microsoft Canada компаниясының жүйелер тобының өнім менеджері болды. Бірнеше жыл ішінде Delrina-ның негізгі нарықтарының барлығы – факс және форма бағдарламалық жасақтамасы – электрондық пошта, электрондық коммерция және Интернетпен алмастырылды. Күнделікті жоспарлау бағдарламалық жасақтамасы нарықтағы ниша болып қала береді, ал мультимедиалық презентациялар жасау үшін қолданылған үш өлшемді орта (әзірге) дәстүрлі пайдаланушы интерфейсінің пайдасына тоқтатылды. Symantec 2006 жылдың маусым айында WinFax PRO өніміне қолдау көрсетуді тоқтатты. Delrina-ның бұрынғы қызметкерлері оны идеялардың инкубаторы және көптеген адамдарға индустриялық тәжірибе беруші мекеме ретінде еске алады, олар кейіннен бағдарламалық және аппараттық компанияларда жұмыс істеді, олардың көпшілігі Торонто аймағында орналасқан. Yahoo-да "xdelrina" деген форум бар, онда фирманың бұрынғы қызметкерлері әлі де бір-бірімен байланыста болады.

Өнімдерді қалыптастырады

Компанияның алғашқы өнімі PerForm, электрондық формалар бағдарламалық құралы болды. PerForm және оның туысы FormFlow (жұмыс тобы және кәсіпорын деңгейінде электрондық формаларды өңдеуге және жеткізуге бағытталған) өз нарығында ең көп сатылатын өнімдердің біріне айналды. PerForm және FormFlow пайдаланушыларға желі арқылы алмаса жіберілетін дербес форма қолданбаларын жасауға мүмкіндік беру үшін жасалды. PerForm және FormFlow екеуі де екі бөлек бөліктен тұрады: "Designer", ол форма қолданбасын жасады, және "Filler", соның арқасында пайдаланушылар формаларды факспен немесе кейіннен электрондық пошта арқылы жібере алады. Бағдарлама қайталанатын толтыру тапсырмаларын жеңілдетуге, міндетті өрістерді қосуға және жарамды форматта енгізілген деректерді ғана қабылдау үшін кіріс маскасын пайдалануға мүмкіндік берді. Ақпарат клиенттен серверге жіберілетін деректерді шифрлеу үшін ашық кілттің криптографиялық жүйесін қолданатын dBase файлында сақталып, қалпына келтірілуі мүмкін. Бұл бағдарламаның кейіннен PerForm PRO деп аталған нұсқалары Windows 3.1 және одан кейінгі Windows операциялық жүйелерінде жұмыс істеуге арналған. PerForm PRO 3.0 Delrina-ның WinFax бағдарламалық құралымен интеграцияланды және автоматтандыру құралдарының жиынтығын қамтыды. PerForm бөлшек сауда нарығын бағындырған кезде Windows нұсқалары негізгі еуропалық және азиялық тілдерге аударылды. Компания U.S. Robotics және Supra сияқты модем өндірушілерімен байланыс орнату арқылы өнімнің қарапайым нұсқаларын ("WinFax LITE" деп аталды) негізгі функционалдықпен ұсынды. Көбірек мүмкіндіктерді қалағандар "PRO" нұсқасына жаңартуға шақырылды және жеке сатудағы нұсқаға қарағанда айтарлықтай жеңілдіктер ұсынылды. Бұл WinFax-тің де-факто факс бағдарламалық құралы ретінде тез қалыптасуына әкелді. 1994 жылға қарай шамамен жүз компания WinFax нұсқаларын өз өнімдерімен бірге ұсынды, оның ішінде IBM, Compaq, AST Research, Gateway 2000, Intel және Hewlett Packard. WinFax PRO 3.0 1992 жылдың соңында Windows 3.x машиналары үшін шығарылды. Одан кейін Macintosh жүйелері үшін нұсқасы шығарылды. WinFax 3.0 "Lite" нұсқасы бірнеше факс-модем өндірушілерімен OEM бағдарламалық құралы ретінде жинақталды, кейін бірнеше жылдан кейін WinFax Lite 4.0 нұсқасымен алмастырылды. Ол жақсартылған OCR қозғалтқышын енгізді, мобильді факс пайдаланушыларына бағытталған жақсартулар жасады, экрандағы факсті көру мүмкіндіктерін жақсартты және интерфейстің біркелкілігі мен пайдалануына назар аударды. Сонымен қатар, cc:Mail және Microsoft Mail сияқты танымал жаңа электрондық пошта өнімдерімен тікелей интеграциялау мүмкіндігі алғаш рет енгізілді. Өнімнің дербес нұсқасы кейінірек сұр масштабты сканермен бірге жеткізіліп, WinFax Scanner ретінде сатылды. WinFax-тің Delrina брендімен шығарылған соңғы нұсқасы WinFax PRO 7.0 болды, ол 1995 жылдың соңында шығарылды, ал келесі 8.0 нұсқасы Symantec өнімі болды. 5.0 немесе 6.0 нұсқасы болған жоқ, ал 7.0 нұсқасына көтерілу – Microsoft Office өнімдерінің жиынтығымен үндесуді қамтамасыз етуге негіделген таза маркетингтік шешім болды. Бұл сонымен қатар Windows 95 операциялық жүйесімен жұмыс істеуге арналған алғашқы толық 32 биттік қолданба нұсқасын жасауға жұмсалған күш-жігерді көрсетті, бұл оны сол кездегі бәсекелестерінен ерекшелендірді. WinFax PRO 7.0 сату сөрелерінде сатыла бастаған кезде Delrina компаниясы Symantec компаниясымен сатып алынған болатын.

Мультимедиялық өнімдер

Экран сақтағыштар CRT негізіндегі экранда қалған кескіндердің фосформен күйіп кетуіне жол бермеу үшін жасалған. Delrina өзінің экран сақтағыш өнімдерінің сериясымен дыбыс пен қарапайым өзара әрекеттестікті қосты, бұл оны мультимедианың ерте түрі деп санауға мүмкіндік берді. Delrina компаниясы Amaze Inc. компаниясын сатып алғаннан кейін лицензияланған бірнеше мультфильмдер экран сақтағыш қолданбаларына дамытылды. 1993 жылы авторлық құқықтарды бұзғаны үшін компанияны сотқа шақырган "Opus 'n Bill Brain Saver" іске қосылды. Кейінгі экран сақтағыштарға алғашқы Флинтстоун фильмінің лицензиялық нұсқасы және 1994 жылдың қыркүйегінде жарық көрген "Скот Адамс Дилберт экран сақтағыштар жинағы" кірді.

Эхо көлі

Delrina шығарған маңызды мультимедиалық бағдарлама Echo Lake болды, ол 1995 жылдың маусымында жарық көрген скрапбук бағдарламасының алғашқы нұсқасы еді. Әзірлеу кезінде компания ішінде "Quark Xpress пен Mystтің тоғысқан нүктесі" деп таныстырылды. Ол виртуалды кеңседегі виртуалды үстелде заттарды манипуляциялауға мүмкіндік беретін, бейне және аудио фрагменттерін суреттермен біріктіретін, содан кейін оларды бағдарламаның басқа қолданушылары қол жеткізе алатын виртуалды кітап түрінде жіберуге немесе мазмұнын басып шығаруға болатын иммерсивті 3D ортаны ұсынды. Бұл өнім өз заманы үшін жаңашылдық болды, бірақ сол кездегі көптеген пайдаланушылардың мультимедиалық контентін компьютерге оңай енгізуге немесе ойнатуға мүмкіндік болмауына байланысты шектеулерге тап болды.